การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการการคิดเชิงออกแบบร่วมกับ Generative AI ที่มีต่อความสามารถในการสร้างสรรค์สื่อการสอนวิทยาศาสตร์ - วงศ์อนุ ปิยพร; อิสโร วิระ; มาขันพันธ์ อิศรารัตน์ (วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 2026)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการการคิดเชิงออกแบบ 2) ศึกษาสมรรถนะด้านการสร้างสรรค์สื่อการสอนวิทยาศาสตร์ของนักศึกษาและ 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักศึกษาที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้นแบบกลุ่มเดียวทดสอบหลังเรียน กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 2 คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย จำนวน 52 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม รูปแบบการจัดการเรียนรู้พัฒนาด้วยพื้นฐานกระบวนการคิดเชิงออกแบบ ได้แก่ การทำความเข้าใจผู้เรียน การกำหนดปัญหา การสร้างแนวคิด การพัฒนาต้นแบบ และการทดสอบ โดยบูรณาการการใช้ Generative AI เพื่อสนับสนุนการออกแบบและพัฒนาสื่อการสอน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบประเมินคุณภาพรูปแบบการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินสมรรถนะด้านการสร้างสรรค์สื่อการสอนวิทยาศาสตร์ และแบบประเมินความพึงพอใจของนักศึกษา ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC) โดยผู้เชี่ยวชาญ มีค่าอยู่ระหว่าง 0.67 - 1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 ขั้นตอน 1) สำรวจปัญหาและบริบท 2) กำหนดประเด็นวิทยาศาสตร์ เชื่อมโยงจุดประสงค์การเรียนรู้ และสาระสำคัญ 3) สนับสนุนการออกแบบแนวคิด โครงร่าง และพัฒนาต้นแบบสื่อ 4) นำเสนอผลงาน และปรับปรุงสื่อ ผลการตรวจสอบคุณภาพ พบว่า อยู่ในระดับดีมาก (M = 4.51) ผลการประเมินสมรรถนะการสร้างสรรค์สื่อการสอนวิทยาศาสตร์ของนักศึกษา อยู่ในระดับดี (M = 3.75) ทั้งด้านการออกแบบสื่อตามกระบวนการคิดเชิงออกแบบและการประยุกต์ใช้ Generative AI เพื่อสนับสนุนการพัฒนาสื่อการเรียนรู้ นอกจากนี้ นักศึกษามีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ อยู่ในระดับมากที่สุด (M = 4.59)