องค์ความรู้ในการทำนายของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยเชื้อสายเขมร จังหวัดสุรินทร์ - ศิริภาประภากร ยโสธารา; อินทยุง สำเริง; คลังฤทธิ์ สุริยา (วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล, 2023)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้ในการทำนายของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยเชื้อสายเขมร จังหวัดสุรินทร์ ซึ่งมีขั้นตอนในการรวบรวมข้อมูล ได้แก่ การศึกษาพื้นที่ การสัมภาษณ์ การสังเกต การมีส่วนร่วม โดยมีกลุ่มเป้าหมายแบบเจาะจง ได้แก่ (1) อาจารย์ผู้ประกอบประกอบพิธี (2) ผู้นำชุมชน (3) ผู้ร่วมในพิธี (4) ผู้มีประสบการณ์ตรง (5) ปราชญ์ชาวบ้าน เป็นต้น เป็นการศึกษาในพื้นที่ของ บ้านกระทม ตำบลนาบัว อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มชาติพันธุ์ไทยเชื้อสายเขมร จังหวัดสุรินทร์ มีพื้นที่บางส่วนติดต่อกับประเทศกัมพูชาและได้รับอิทธิพลในด้านวัฒนธรรมประเพณี ความเชื่อ และพิธีกรรม และองค์ความรู้ในด้านการทำนายแบบดั้งเดิม การทำนายของกลุ่มชาวไทยเชื้อสายเขมรของพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ มีลักษณะการทำนาย 3 ลักษณะ มีลักษณะการทำนายโดยการนำวัสดุและอุปกรณ์ คือ (1) การนำเอา คางไก่ และ ไข่ไก่มาใช้ในการทำนาย (2) การนำดอกไม้ มักใช้ชื่อเรียกว่า จำปา จำปี มาใช้ในพิธีกรรมเพื่อการทำนาย (3) และวิธีการ “โบล” เป็นภาษาเขมรให้ความหมายว่าการทำนาย ด้านความสำคัญในลักษณะการทำนายมักมีความเกี่ยวข้องกับอำนาจเหนือธรรมและพลังลึกลับ และการทำนายที่กล่าวมานี้มักปรากฏในพิธีกรรมที่จัดขึ้นของชุมชน เชิงระบบโครงสร้างด้านต่าง ๆ ของชุมชน และการทำนายโดยส่วนมากที่มีปัญหาและนำมาซึ่งวิธีการทำนาย มีสาเหตุหลัก ได้แก่ (1) ด้านสุขภาพ ร่างกาย (2) ด้านความมั่นคงของชีวิตและทรัพย์สิน (3) ด้านที่อยู่อาศัย (4) หน้าที่การงานและความสำเร็จ และ (5) วิถีการบำบัดรักษา หลักการทำนายและผลที่ได้จากการทำนายจากสิ่งต่าง ๆ ที่แสดงไว้บนวัสดุ และอุปกรณ์ เป็นองค์ความรู้จากบรรพบุรุษและ ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่น ด้านการทำนายที่มีการรักษาสืบทอดจนมาถึงปัจจุบัน