วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล

จากวัตถุดิบสู่ผลิตภัณฑ์คุณค่า: พลวัตการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์เกษตรในบริบทวิสาหกิจชุมชนน่านมอลต์

จิตสุภา กิติผดุง — 2026-06-29

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยความสำเร็จในการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์เกษตรของวิสาหกิจชุมชนน่านมอลต์ ตำบลกลางเวียง อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษาเชิงลึก เก็บรวบรวมข้อมูลผ่านการสนทนากลุ่ม จากผู้ให้ข้อมูลหลัก 15 คน ประกอบด้วย ผู้นำและสมาชิกวิสาหกิจชุมชน เจ้าหน้าที่ภาครัฐ และผู้เชี่ยวชาญ โดยนำกรอบแนวคิดการสร้างมูลค่าเพิ่ม ทุนทางวัฒนธรรม และความได้เปรียบทางการแข่งขันมาบูรณาการในการวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า ความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชนน่านมอลต์ในการพัฒนาข้าวสาลีท้องถิ่นให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์มอลต์นั้น เกิดจากการบูรณาการปัจจัยหลัก 5 ด้าน ได้แก่ (1) การพัฒนาผลิตภัณฑ์และนวัตกรรมที่เน้นคุณภาพเป็นหลักโดยไม่ใช้สารเคมี พร้อมทั้งสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ตอบสนองต่อความต้องการเฉพาะของตลาด เช่น มอลต์แป้งและมอลต์สกัดชนิดเหลว (2) การบริหารจัดการที่มีภาวะผู้นำอันมีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน ระบบควบคุมต้นทุนเฉลี่ยรายปี และการจัดการความรู้อย่างเปิดกว้าง (3) ทุนทางวัฒนธรรมที่สะท้อนผ่านการรักษาภูมิปัญญาท้องถิ่นควบคู่กับการผสมผสานเทคโนโลยีสมัยใหม่ และการสร้างอัตลักษณ์เฉพาะถิ่น (4) กลยุทธ์การตลาดและการสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า รวมถึงการเปลี่ยนผ่านจากตลาดผู้บริโภคทั่วไป (B2C)
สู่ตลาดอุตสาหกรรม (B2B) และ (5) การสร้างเครือข่ายและความร่วมมือกับวิสาหกิจชุมชนอื่น หน่วยงานภาครัฐ และลูกค้าในลักษณะหุ้นส่วนระยะยาว การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าความยืดหยุ่นในการปรับตัว การเปลี่ยนทุนทางวัฒนธรรมให้เป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจ และการเลือกใช้กลยุทธ์การสร้างความแตกต่างมากกว่าการแข่งขันด้านราคา เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้วิสาหกิจชุมชนขนาดเล็กสามารถแข่งขันได้อย่างยั่งยืน ผลการวิจัยนี้อาจนำไปพัฒนาในการกำหนดนโยบายสนับสนุนวิสาหกิจชุมชนและการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของประเทศ

The Role and Popularity of the Chinese Guzheng in Thailand’s Musical Development

Wang Guan — 2026-06-29

This study examines how the Chinese guzheng has developed within Thailand’s musical landscape and how it is learned, adapted, and sustained. Using a qualitative design, the research combines content analysis of documentary materials with fieldwork in Bangkok, including semi-structured interviews, focus groups, and questionnaires from students and parents. The analysis focuses on three objectives : 1) clarifying the guzheng’s cultural role, public recognition, and learning patterns in Thailand; 2) identifying integration approaches in Thai traditional and popular music, especially tuning, arrangement, and collaboration; and 3) developing guidelines for strengthening guzheng education. Findings indicate that guzheng popularity is shaped by the interaction between institutional support and sustained public performance. Integration is most effective when arrangement and ensemble role design take priority over minor technical adjustments. Sustainable development depends on coordinated support across teaching systems, localized curriculum design, and performance platforms. The study proposes a T-L-P model linking Teacher Development, Localized Curriculum, and Performance Integration as a framework for long-term development.

A Study on the Evolution and Localization of the Piano in Thai Traditional Music

Zheng Li — 2026-06-29

This study, set against the backdrop of Thai traditional music culture, examines the historical evolution and localization of the piano in Thai traditional music since its introduction to Thailand in the late nineteenth century. Using historical document analysis, musicological analysis, observation of representative performance practices, and expert interviews, the study explores how the piano gradually transformed from a Western cultural symbol in the royal court into an expressive medium for Thai musical creation, arrangement, performance, and education. The article focuses on analyzing the piano's localization strategies in pitch-system adaptation, melodic and ornament imitation, rhythmic adjustment, ensemble participation, and performance aesthetics. The findings show that the piano in Thailand did not simply replace or assimilate traditional instruments, but was reinterpreted through continuous interaction with Thai musical concepts, especially melody-centered expression, flexible rhythmic treatment, and localized ornamentation. This paper argues that the localization of the piano represents a process of cultural negotiation and creative transformation, demonstrating the openness and creativity of Thai traditional music in the context of modernization and globalization. The study provides a case for understanding how Western instruments can be integrated into non-Western musical traditions while supporting the inheritance and innovation of local musical heritage.

The Study of Highest-Rated Chinese Films (2015–2025) in Thailand

Cong Luo — 2026-06-29

This study is guided by three core objectives. 1) To analyze the ten most popular Chinese films in Thailand using a formalist-based, five-dimensional framework of theme, plot, character, symbol, and music, while integrating cultural elements; 2) To investigate Thai audiences' perceptions and viewing preferences regarding Chinese films through a survey and empirical analysis; 3) To propose a new cinematic adaptation model designed to address the unique characteristics of the Thai film market. A mixed-methods approach was employed, grounded in Metz semiotics, cinematic formalism, and cultural globalization theory. The analysis encompassed ten high-grossing, culturally significant Chinese films. Data were collected via a survey of 100 Thai viewers (analyzed using SPSS) and in-depth interviews with five film industry practitioners. The findings resulted in the "Thai Audience Preference Model," which posits that appeal is driven by a synergy of the following elements: culturally familiar visual elements, emotionally universal characters, themes of romance or LGBT, plots with strong dramatic tension, and soundtracks that effectively incorporate traditional instruments. The study identifies religion and food as the most resonant cultural symbols. It concludes that China's international film communication should shift from pure "output" to strategic "adaptation".

Innovative Application of the Six-Tusked White Elephant in Dunhuang Murals in Cultural and Creative Design

Chen Lingfeng — 2026-06-29

This study examines the Six-Tusked White Elephant depicted in Dunhuang murals and explores its reinterpretation in contemporary cultural and creative design. As a Buddhist symbol embodying compassion, wisdom, and enlightenment, the white elephant holds strong visual and cultural significance in Dunhuang art. Through image analysis and literature review, the study identifies its key formal characteristics—side-view composition, forward-tilting head, prominent six tusks, and square limb structure—and extracts major decorative elements such as lotus patterns, auspicious clouds, reins, and flowing ribbons, providing transferable visual resources for modern design.

In the context of the rising “Guochao” (Chinese-chic) trend, the white elephant is reimagined with greater emotional warmth and visual accessibility. Its contemporary expressions—pattern stylization, cartoonization, and narrative-based design—demonstrate broad potential across creative industries. Market research shows, however, that current cultural products remain limited by homogeneous designs, insufficient diversity, and weak communication channels, while high aesthetic quality and emotional resonance emerge as key drivers of consumer purchasing.

Based on user-centered insights, the study proposes three design strategies: enhancing visual appeal through “cute aesthetics,” embedding healing and comforting emotional experiences to meet the psychological needs of young users, and adopting gamified mechanisms such as blind boxes to strengthen engagement and cultural interaction. This research offers a new design framework for the contemporary transformation of the Dunhuang Six-Tusked White Elephant and contributes to the modern dissemination of traditional Chinese culture.

การพัฒนาองค์ความรู้ทางด้านศิลปะการแสดงเพื่อเพิ่มศักยภาพชุมชน Soft Power บนฐานอัตลักษณ์ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น เทศบาลเมืองเมืองแกนพัฒนา อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่

สุนิษา สุกิน — 2026-06-29

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารวบรวมองค์ความรู้ทางด้านศิลปวัฒนธรรม ศิลปะการแสดงนาฏศิลป์และภูมิปัญญาท้องถิ่นของเทศบาลเมืองเมืองแกนพัฒนา 2) สร้างสรรค์การแสดง 3) พัฒนาทักษะและองค์ความรู้ทางด้านศิลปะการแสดง 4) เพิ่มศักยภาพชุมชน Soft Power บนฐานอัตลักษณ์ศิลปวัฒนธรรมเทศบาลเมืองเมืองแกนพัฒนา กระบวนการวิจัย คือ การวิจัยและพัฒนา ร่วมกับการสร้างสรรค์การแสดง ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยแบบผสมผสานด้วยการศึกษาวิจัยเชิงปริมาณ เชิงคุณภาพและเชิงสร้างสรรค์ เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัย คือ 1) แบบสัมภาษณ์ 2) แบบทดสอบ 3) แบบประเมินความพึงพอใจ และ 4) แบบประเมินการสร้างสรรค์การแสดง กลุ่มผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้นำชุมชน ประธานแม่บ้าน กลุ่มทางด้านศิลปะการแสดงของชุมชนเทศบาลเมืองเมืองแกนพัฒนา จำนวน 27 ชุมชน
การวิจัย มี 3 ระยะ 8 ขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ความรู้ทางด้านศิลปวัฒนธรรม ศิลปะการแสดง และภูมิปัญญาท้องถิ่นของเมืองแกนมีแหล่งท่องเที่ยวทางศิลปวัฒนธรรมหลายแห่ง ศิลปะการแสดงนาฏศิลป์ พบการฟ้อนเล็บและ
รำวงย้อนยุค 2) ผลการสร้างสรรค์การแสดง คือ ฟ้อนบวงสรวงพญาสามฝั่งแกน โดยออกแบบสร้างสรรค์เพลง บทร้องขึ้นใหม่ ใช้วงดนตรีพื้นบ้านภาคเหนือ เครื่องแต่งกายและเครื่องประดับยังคงรูปแบบเอกลักษณ์การแต่งกายแบบฟ้อนเล็บการสร้างสรรค์ท่าฟ้อนใช้ทฤษฎีนาฏยประดิษฐ์ ท่ารำมีท่าในเพลงแม่บท จำนวน 7 ท่า ท่ารำตีบท จำนวน 17 ท่า ใช้ท่ารำของนาฏศิลป์ล้านนา คือ ฟ้อนเล็บ ทั้งหมด 9 ท่า ผลการประเมินคุณภาพการแสดง รวมองค์ประกอบทุกด้าน คือ x̄=4.17 อยู่ในระดับดี SD=0.20 3) ผลการพัฒนาทักษะและองค์ความรู้ทางด้านศิลปะการแสดง จัดทำเครื่องมือสื่อการเรียนรู้ในเนื้อหาประวัติการสร้างสรรค์การแสดง องค์ประกอบการแสดง การแต่งหน้าและการทำผม โดยมีผลการทดลอง คะแนนเต็ม 20 คะแนน คือ ผลการทดสอบก่อนปฏิบัติท่ารำ (x̄)=18.16 (SD)=2.23 ผลการทดสอบหลังปฏิบัติท่ารำ (x̄)=19.74 (SD)=0.77 คะแนนความพึงพอใจผู้เข้าร่วมกิจกรรม (x̄)=4.62 (SD)=0.05 การแปลผลระดับความพึงพอใจมาก

อัตลักษณ์อันดามันในทัศนะใหม่จากการสร้างสรรค์ศิลปะบาติกร่วมสมัย

คารว์ พยุงพันธ์ — 2026-06-29

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาอัตลักษณ์ร่วมของกลุ่มจังหวัดอันดามัน 2) สร้างสรรค์งานศิลปะบาติกร่วมสมัยที่แสดงถึงอัตลักษณ์ร่วมของกลุ่มจังหวัดอันดามัน การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณค่าแบบปฏิบัติการสร้างสรรค์ทัศนศิลป์ โดยใช้การเก็บข้อมูลสามพื้นที่คือ ภูเก็ต พังงา และกระบี่ ผ่านการสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับภาพลักษณ์และการแสดงออกของอัตลักษณ์ร่วม สำรวจข้อมูลทางกายภาพและภูมิทัศน์ของพื้นที่ด้วยการวิเคราะห์แก่นสารเพื่อสกัดประเด็นร่วมและคุณค่าที่เฉพาะเจาะจงของพื้นที่องค์ประกอบทางศิลปะเชื่อมโยงกับกรอบสัญญะของแนวทาง โซซูร์ ซึ่งแสดงตัวบ่งชี้สัมพันธ์กับธรรมชาติและวิถีชีวิต ความเชื่อ ความทรงจำ และความหลากหลายทางวัฒนธรรมของ อันดามันเพื่อนำไปสู่การสร้างสรรค์ศิลปะ

ผลการวิจัยพบว่า อัตลักษณ์ร่วมของกลุ่มจังหวัดอันดามันสามารถอธิบายได้ในฐานะ เป็นคลังความหมายของพื้นที่ ประกอบด้วยมิตินามธรรมและรูปธรรม โดยมิตินามธรรมมีสัดส่วนสูงสุด คือร้อยละ 62 ขณะที่มิติรูปธรรมอยู่ที่ร้อยละ 38 โดยมีลักษณะร่วมของอัตลักษณ์ที่สำคัญเป็นลำดับที่ 1 ได้แก่ ธรรมชาติเด่นชัด เช่น ทะเล ภูเขา ป่า ข้อมูลดังกล่าวถูกสังเคราะห์เป็นจินตภาพสมมุติและระบบสัญญะเพื่อกำหนดกรอบของเนื้อหา 3 กลุ่ม ได้แก่ รูปสัญญะ นามสัญญะ และพหุสัญญะ นำไปสู่การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะบาติกร่วมสมัยจำนวน 6 ชิ้น แสดงออกผ่านกระบวนการบาติกโดย ใช้วิธีการการควบคุมการไหลซึมของสี การเว้นพื้นขาวของผืนผ้า และการทับชั้นของเทียนเพื่อสร้างมิติของน้ำหนักและการใช้สื่อผสมร่วมจัดวางในลักษณะร่วมสมัย กระบวนการดังกล่าวเป็นกลไกการสร้างความหมายจากวัสดุและสัญญะร่วมกับโครงสร้างทางทัศนศิลป์ที่ปรากฎรูปทรงแบบตัดทอน โดยใช้สีแบบกลุ่มสีและมีการเคลื่อนไหวของเส้นเป็นสาระคำคัญหลักในการสร้างสรรค์ ผลการประเมินผลงานทั้ง 6 ชิ้น พบว่า ภาพรวมผลงานอยู่ในระดับ มากที่สุดโดยได้ 4.48 จาก 5.00 สูงสุดคือ การใช้วัสดุ เทคนิค หรือแนวคิดร่วมสมัยช่วยเสริมคุณค่าให้อัตลักษณ์ดั้งเดิมน่าสนใจยิ่งขึ้น ( x̄ = 4.80, ระดับมากที่สุด) รองลงมาคือ ผลงานมีศักยภาพต่อการพัฒนาสู่ระดับชาติหรือสากลโดยไม่สูญเสียอัตลักษณ์ท้องถิ่น ( x̄ = 4.60, ระดับมากที่สุด)