แนวทางการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของครูกลุ่มโรงเรียนเพนียด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 - สัยวุฒิ กันตภา; พระครูภัทรธรรมคุณ; กลมกูล ลำพอง (วารสารพุทธอาเซียนศึกษา, 2025)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพครู 2) เพื่อพัฒนาวิธีการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพตามหลักสังคหวัตถุ 2 ของครู 3) เพื่อเสนอแนวทางการส่งเสริมการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของครู ประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ครู กลุ่มโรงเรียนเพนียด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 จำนวน 162 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์เอกสาร แบบสอบถาม และสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 8 คน เกี่ยวกับแนวทางการส่งเสริมการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพครู ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการศึกษาสภาพการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพครู กลุ่มโรงเรียนเพนียด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย ได้แก่ ด้านจรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ ด้านจรรยาบรรณต่อวิชาชีพ ด้านจรรยาบรรณต่อสังคม ด้านจรรยาบรรณต่อผู้ร่วมประกอบวิชาชีพ และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด ได้แก่ ด้านจรรยาบรรณต่อตนเอง ตามลำดับ 2) วิธีการพัฒนาวิธีการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพ ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของครูกลุ่มโรงเรียนเพนียด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 คือ 1) ทาน (การให้) ครูปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเต็มใจ ถ่ายทอดความรู้และทักษะต่าง ๆ ให้กำลังใจ สนับสนุนและปลอบโยน แก่นักเรียน เพื่อนร่วมวิชาชีพอย่างไม่ปิดบัง 2) ปิยวาจา (การพูดดี) ครูใช้คำพูดที่สุภาพ ให้กำลังใจ สร้างแรงบันดาลใจ หลีกเลี่ยงการตำหนิรุนแรง สื่อสารอย่างชัดเจน ใช้ภาษาที่เข้าใจง่ายและเหมาะสมต่อบริบทของผู้ฟัง 3) อัตถจริยา (การกระทำดี) ครูปฏิบัติตนให้เป็นแบบอย่างที่ดี แสดงออกถึงความซื่อสัตย์ สุจริต มีวินัย และยึดมั่นในจรรยาบรรณวิชาชีพ และ 4) สมานัตตตา (การวางตนเสมอภาค) ครูปฏิบัติอย่างเท่าเทียม โดยไม่เลือกปฏิบัติ รักษาความสัมพันธ์ที่ดี ปฏิบัติต่อผู้อื่นด้วยความเคารพและเสมอภาค และ 3) แนวทางการส่งเสริมการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพ ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของครูกลุ่มโรงเรียนเพนียด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 1) ด้านจรรยาบรรณต่อตนเอง ครูควรฝึกฝนการพูดจาด้วยความสุภาพ อ่อนโยน และมีความจริงใจ ทั้งกับศิษย์และบุคคลอื่น 2) ด้านจรรยาบรรณต่อวิชาชีพ ครูควรมีน้ำใจและพร้อมแบ่งปันความรู้ ประสบการณ์ และทรัพยากร ต่าง ๆ เพื่อประโยชน์แก่เพื่อนร่วมวิชาชีพและสังคมการศึกษา 3) ด้านจรรยาบรรณต่อผู้รับบริการ ครูควรมีความพร้อมที่จะให้ความรู้ คำแนะนำ และเวลาแก่ผู้เรียนอย่างเต็มใจ สนับสนุนการเรียนรู้โดยไม่หวังผลตอบแทน 4) ด้านจรรยาบรรณต่อผู้ร่วมประกอบวิชาชีพ ครูควรแบ่งปันความรู้ ประสบการณ์ หรือทรัพยากรที่เป็นประโยชน์แก่เพื่อนครูเพื่อพัฒนางานในวิชาชีพ และ 5) ด้านจรรยาบรรณต่อสังคม ครูควรส่งเสริมการศึกษาให้กับชุมชนโดยไม่จำกัดเฉพาะในห้องเรียน