วารสารความขัดแย้งและสันติศึกษา

The 2025 Thai-Cambodian Conflict Viewed Through Glasl’s Nine-Stage Conflict Escalation Model

Murray Hunter — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

This study examines the 2025 Thai-Cambodian border conflict through the lens of Friedrich Glasl’s Nine-Stage Conflict Escalation Model, analyzing its progression from simmering tensions to intense military engagement. Triggered by disputes over the Ta Muan Thom temple and escalating into widespread clashes along the Thai-Cambodian border from July 24 to July 28, 2025, the conflict resulted in over 30 deaths and significant civilian displacement. By mapping the conflict’s timeline onto Glasl’s model, this paper identifies its evolution through rational, emotional, and fighting phases, culminating in a fragile ASEAN-brokered ceasefire on August 7, 2025. The analysis highlights the model’s utility in dissecting the dynamics of interstate military conflicts, while also revealing its limitations in capturing historical, geopolitical, and socio-economic factors unique to nation-to-nation disputes. The findings underscore the need for nuanced conflict resolution strategies that address underlying territorial and political grievances to prevent future escalations.

Witchcraft Politics in Indonesia’s 1998 New Order Regime: Conflict, Propaganda, and Political Directions

Fikri Gali Fernando Holqi, Amartya Firdausy Salsabila — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

The purpose of this study is to analyze the conflict during the New Order regime in Indonesia in 1998, based on the mystery of the Banyuwangi film, film as a reflection of the reality of the dynamics of 1998 reformasi in Indonesia, which clearly affected the city of Banyuwangi. Particularly regarding the witchcraft politics in Banyuwangi. This study employs a qualitative approach with a thematic analysis type. Consists of primary data containing the film Mysteries of Banyuwangi, as well as secondary data containing published research results such as journals, books, articles, and report archives that can answer the research problems. The data analysis technique uses manual coding through the processes of familiarization, initial coding, and open coding conducted using NVivo12 software, leading to a systematic thematic narration conducted in-depth to analyze phenomena using scapegoat theory, leadership, mechanical solidarity, and multidimensional conflict comprehensively. The research findings reveal that the political conflict surrounding witchcraft occurring in Banyuwangi is based on the New Order regime's strategy to maintain its political legacy regarding the existence of charismatic leaders such as Megawati Soekarno Putri and Abdurrahman Wahid. The pattern of conflict is directed at the Ulama as the main target by creating propaganda that scapegoats the existence of witchcraft and the role of witch doctors through community support. This conflict orientation is aimed at charismatic leaders who are able to undermine the stability and political legitimacy of the regime.

Sudan Conflict and Its Impact on Regional Relations and Humanitarian Stability

Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

The paper explores the current conflict in Sudan, which started in April 2023, with an emphasis on how it affects humanitarian situations, regional ties, and national governance. Using a qualitative research methodology, it uses secondary data to describe the origins and humanitarian effects of the conflict, and to analyze the impact of the conflict on Sudan’s diplomatic and regional relation. It is also to evaluate the role of regional and international actors in shaping conflict dynamics and responses. The extent of humanitarian relocation and the degradation of essential services are also highlighted. The paper provides a framework for understanding the conflict's wider geopolitical ramifications and makes suggestions for inclusive peacebuilding and regional collaboration by differentiating between descriptive patterns and analytical insights. The results are intended to guide future studies on conflict resolution in fragile nations as well as policy responses.

Sacred Spaces in Conflicts: Faith Based Organizations and the Peacebuilding Landscape in Northeast India and Southeast Myanmar

Kushelu Chakhesang — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

This study examines how Faith-Based Organizations (FBOs) create and sustain moral, spiritual, and communal spaces for reconciliation in two protracted ethno-political conflicts, namely, the Nagas in Northeast India (NEI) and the Karen people in Southeast Myanmar (SEM). Using Religious Peacebuilding Theory and drawing from historical documents and informal conversations with FBO leaders, the study analyzes how faith communities operate as critical yet often overlooked peacebuilding actors. The findings show that both movements emerged from similar colonial disruptions, which helped shape early political consciousness and collective ethnic identity. Although each community pursued self-determination, internal fragmentation driven by ideological and leadership differences complicated political negotiations. In these divided contexts, FBOs created “sacred spaces” that nurtured trust, dialogue, and communal healing in ways state institutions often could not. Among the Nagas, a largely Christian social setting allowed faith-based actors to draw on shared ideas of forgiveness, and covenant. This moral coherence gave them strong legitimacy to mediate between rival groups, ease internal violence, and support political dialogue. In the Karen context, where both Buddhist and Christian communities shape social life, peacebuilders had to form intentional interreligious partnerships. Faith actors worked together to create inclusive spiritual and cultural spaces that encouraged unity, strengthened resilience, and mobilized grassroots involvement in peace efforts. The study concludes that FBOs advance peace not only through theology but by creating sacred relational spaces where divided communities can envision new futures. Peacebuilding policy should recognize them as co-authors of reconciliation, strengthen interfaith cooperation, and deepen contextual theological training for conflict transformation.

คุณลักษณะชุมชนสันติสุข: การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันจากมุมมองประชาชนในจังหวัดปัตตานี

Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษานิยามและคุณลักษณะชุมชนสันติสุขในบริบทจังหวัดปัตตานี และเพื่อยืนยันองค์ประกอบคุณลักษณะชุมชนสันติสุขจากมุมมองประชาชนในจังหวัดปัตตานี ใช้วิธีวิจัยแบบผสานวิธี เริ่มจากการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลหลัก 12 คน จาก 4 กลุ่ม ประกอบด้วย ผู้บริหารหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ ผู้นำชุมชนและผู้นำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เจ้าหน้าที่สังกัดศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ และนักวิชาการด้านการพัฒนาชุมชน และสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ 8 คน ส่วนการยืนยันองค์ประกอบคุณลักษณะชุมชนสันติสุขจากมุมมองประชาชน ในจังหวัดปัตตานีใช้วิธีวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนที่มีอายุระหว่าง 20 – 60 ปี ในจังหวัดปัตตานี จำนวน 150 คน ใช้วิธีการสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.812 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันด้วยโปรแกรม JASP ผลการวิจัยพบว่า คุณลักษณะชุมชนสันติสุขในบริบทจังหวัดปัตตานี ประกอบด้วย 5 มิติที่สอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์อย่างดี (χ² = 158.312, df = 96, p<.001, χ²/df = 1.649, CFI = 1.015, TLI = 1.137, RMSEA = 0.038, SRMR = 0.053) มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบอยู่ระหว่าง 0.84 – 0.93 โดยเรียงลำดับค่าน้ำหนักองค์ประกอบจากมากไปน้อย ดังนี้ 1) มิติผู้นำ มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบเท่ากับ 0.93 มีตัวบ่งชี้สำคัญ ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์และความชอบธรรม การมีคุณธรรมจริยธรรมและบารมี 2) มิติทางจิตใจ มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบเท่ากับ 0.92 มีตัวบ่งชี้สำคัญ ได้แก่ การเข้าใจตนเองและผู้อื่น การยอมรับและเข้าใจความหลากหลายทางสังคมและวัฒนธรรม และการยึดโยงกับวิถีศรัทธาท้องถิ่น 3) มิติทางปัญญา มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบเท่ากับ 0.91 มีตัวบ่งชี้สำคัญ ได้แก่ การยึดมั่นในหลักการไม่ใช้ความรุนแรง และการมีกระบวนการและกลไกจัดการความขัดแย้งอย่างสันติ 4) มิติทางกายภาพและเศรษฐกิจ มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบเท่ากับ 0.89 มีตัวบ่งชี้สำคัญ ได้แก่ ความมั่นคงทางรายได้ การมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจ การพึ่งพาตนเอง การเข้าถึงปัจจัยพื้นฐานทางกายภาพ และความเสมอภาคในการเข้าถึงบริการสาธารณสุข และ 5) มิติทางสังคม มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบเท่ากับ 0.84 มีตัวบ่งชี้สำคัญ ได้แก่ การมีส่วนร่วมอย่างครอบคลุมในกระบวนการพัฒนา การตระหนักรู้และรวมพลังทางสังคม การยอมรับความหลากหลายและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ และการพึ่งพิงทางสังคม

การศึกษาการเคลื่อนไหวเพื่อการคว่ำบาตร การถอนการลงทุน และการลงโทษต่ออิสราเอล กับพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้

ไลนา จินุ้ย, นันทชา เจ๊ะหลง, ยาสมิน ซัตตาร์ — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเคลื่อนไหวคว่ำบาตร การถอนการลงทุน และการลงโทษต่อรัฐอิสราเอล (Boycott, Divestment, and Sanctions: BDS) ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย BDS เป็นการรณรงค์เพื่อสิทธิมนุษยชนที่ริเริ่มในปี ค.ศ. 2005 มุ่งกดดันอิสราเอลให้ยุติการยึดครองดินแดนปาเลสไตน์และการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อชาวปาเลสไตน์ งานวิจัยนี้ใช้กรอบทฤษฎีสรรค์สร้างนิยม (Constructivism) เพื่อวิเคราะห์บทบาทของอัตลักษณ์ บรรทัดฐาน และการรับรู้ของผู้คนต่อการก่อตัว ตลอดจนข้อจำกัดของการเคลื่อนไหวดังกล่าว โดยอาศัยระเบียบวิธีเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกกับนักวิชาการ ภาคประชาสังคมในพื้นที่ และนักสร้างสรรค์เนื้อหา พร้อมทั้งการวิเคราะห์เอกสารและสื่อสารธารณะ

ผลการศึกษาพบว่าการเคลื่อนไหว BDS ในพื้นที่ยังมีความจำกัดและขาดความต่อเนื่อง โดยปรากฏขึ้นเป็นช่วง ๆ หลังเหตุการณ์สำคัญเป็นหลัก ข้อจำกัดสำคัญ ได้แก่ ระดับความตระหนักรู้เกี่ยวกับความขัดแย้งอิสราเอล-ปาเลสไตน์ที่ยังต่ำ ความสับสนต่อสินค้าและบริการที่เชื่อมโยงกับอิสราเอล การขาดเครือข่ายหลักขับเคลื่อนในพื้นที่ และข้อจำกัดเชิงนโยบายของรัฐ ข้อค้นพบเหล่านี้สะท้อนว่าการเคลื่อนไหว BDS ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ยังไม่สามารถพัฒนาเป็นพลังทางสังคมที่ยั่งยืนได้ อีกทั้งจำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนด้านองค์ความรู้ เครือข่าย และโครงสร้างเชิงนโยบายเพิ่มเติมเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจอย่างต่อเนื่องและประสิทธิภาพของการเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชนในระยะยาว

ภูมิทัศน์แห่งความกลัวหลังเหตุการณ์ 9/11: การวิเคราะห์ความรุนแรงเชิงโครงสร้างผ่านกรอบสันติวิธีวิพากษ์

ธนา มณีพฤกษ์, ชาคริสต์ ยิบพิกุล — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์การตอบสนองของสหรัฐอเมริกาต่อเหตุการณ์ 9/11 ผ่านกรอบแนวคิดสันติวิธีวิพากษ์ โดยเน้นการพิจารณาความรุนแรงในระดับโครงสร้าง วาทกรรม และอัตลักษณ์ทางการเมือง การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยอาศัยการวิเคราะห์วาทกรรม และการวิเคราะห์เอกสารนโยบาย วาทกรรมทางการเมือง และถ้อยแถลงของผู้นำรัฐสหรัฐฯ ภายหลังเหตุการณ์ 9/11 พบว่า 1) การตอบโต้ของรัฐในนาม “สงครามต่อต้านการก่อการร้าย” กลายเป็นการผลิตซ้ำความรุนแรงเชิงโครงสร้าง ทั้งผ่านการออกกฎหมายที่ลดทอนสิทธิเสรีภาพ 2) การสร้างวาทกรรมที่ทำให้ความกลัวกลายเป็นเครื่องมือในการขยายอำนาจรัฐอย่างถาวร รัฐได้จัดวางอัตลักษณ์ของชาวมุสลิมให้กลายเป็น “ผู้ต้องสงสัยถาวร” ผ่านการสร้างความเชื่อมโยงระหว่างศาสนา วัฒนธรรม และความเสี่ยง ส่งผลให้การเป็นมุสลิมถูกมองว่าเป็นภัยคุกคามโดยอัตโนมัติ ไม่ว่าจะมีพฤติกรรมผิดกฎหมายหรือไม่ก็ตาม 3) แนวทางสันติวิธีกลับไม่ปรากฏในเชิงนโยบายและถูกลดทอนออกจากพื้นที่สาธารณะอย่างสิ้นเชิง ทั้งที่เป็นช่วงเวลาซึ่งควรเปิดพื้นที่ให้กับจินตนาการทางเลือกอื่นนอกเหนือจากการใช้กำลัง ข้อค้นพบสำคัญของบทความนี้คือ การตอบสนองหลังเหตุการณ์ 9/11 มิได้เป็นเพียงปฏิบัติการด้านความมั่นคงเท่านั้น หากแต่เป็นการทำให้ “ความเป็นไปได้ของสันติภาพ” หายไปจากระบบความคิดของรัฐและสังคม สันติวิธีจึงไม่ใช่เพียงทางเลือกทางจริยธรรม แต่คือการท้าทายโครงสร้างอำนาจที่ทำให้การใช้ความรุนแรงกลายเป็นเรื่องที่ “คิดได้เพียงอย่างเดียว” ในโลกที่เต็มไปด้วยความกลัว

ความท้าทายด้านสิทธิทางการเมืองของประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ. 2562-2568

ชิษณุพงษ์ สรรพา — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

สิทธิทางการเมือง เป็นสิทธิที่มีเป้าหมายในการรับรองและคุ้มครองการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนตามวิถีประชาธิปไตย และเป็นหนึ่งในสาระสำคัญของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ซึ่งประเทศไทยได้บังคับใช้มามากกว่า 28 ปี (พ.ศ. 2540-2568) อย่างไรก็ดี ระหว่างปี พ.ศ. 2562-2568 เป็นช่วงที่มีการเลือกตั้งทั่วไปถึง 2 ครั้ง ภายหลังการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2557 ซึ่งมีนัยสำคัญต่อการศึกษาสิทธิทางการเมืองในประเทศ บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ 1) เพื่อสำรวจสถานการณ์และวิเคราะห์ความท้าทายด้านสิทธิทางการเมืองในประเทศไทย โดยใช้ข้อมูลจากการประเมินสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองรายปีของ Freedom House ระหว่างปี พ.ศ. 2562-2568 และ 2) เพื่อเสนอแนะแนวทางในการส่งเสริมสิทธิทางการเมืองของประเทศไทย

ผลการศึกษาชี้ว่า สิทธิทางการเมืองในประเทศไทยกำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากไม่ปรากฏว่ามีตัวชี้วัดใดมีพัฒนาการ ขณะเดียวกัน ตัวชี้วัดดังกล่าวยังมีแนวโน้มลดลงอีกด้วย โดยสามารถแบ่งความท้าทายออกเป็น 3 ด้าน คือ ด้านการเลือกตั้ง ด้านพหุนิยมทางการเมืองกับการมีส่วนร่วม และด้านกลไกการทำงานของรัฐบาล จากความท้าทายข้างต้นได้ชี้ให้เห็นว่า ควรมีข้อเสนอแนะเพื่อลดระดับความท้าทายและส่งเสริมสิทธิทางการเมืองตามหลักพันธกรณีของรัฐภาคี 3 ข้อ ดังนี้ 1) ควรมีการปรับแก้ไขรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 และส่งเสริมคุณภาพการจัดการเลือกตั้งของประเทศไทย 2) ควรมีการปรับแก้ไขพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 และ 3) ควรมีการแก้ไขปัญหาทุจริต โดยข้อเสนอแนะข้างต้นนี้จะสามารถยกระดับคุณภาพสิทธิทางการเมืองของไทยต่อไป