การตีความเชิงปรัชญากับความเมตตาต่อสัตว์ - สุวรรณบัณฑิต เอนก; วิชัยดิษฐ์ อัครกาญจน์ (วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 2024)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการตีความเชิงปรัชญาเพื่อสร้างคำอธิบายใหม่เกี่ยวกับความเมตตาต่อสัตว์ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้วิธีวิจัยทางปรัชญา โดยรวบรวมข้อมูลหลักประเภทเอกสารนำมาสู่การตีความเชิงปรัชญาของกาดาเมอร์ตามทฤษฎีการหลอมรวมครอบฟ้าตามผู้อ่าน ผลการวิจัย พบว่า 1. สารัตถะของสัตว์มี 3 สถานะ คือ 1) เป็นสิ่งของ เนื่องจากมีทรรศนะว่าสัตว์มีชีวิตแต่ไม่ได้มีจิตวิญญาณ 2) สัตว์มีชีวิตและมีจิตวิญญาณ แต่เป็นในระดับต่ำ และ 3) สัตว์มีชีวิตและมีจิตวิญญาณเหมือนกับมนุษย์ 2. คุณค่าของสัตว์มี 3 ระดับ ได้แก่ 1) ความเป็นสิ่งของ 2) ความเป็นเจ้าของ และ 3) ความเป็นเพื่อน 3. ความเมตตาต่อสัตว์เป็นคุณธรรมข้อสำคัญที่มนุษย์ควรที่จะประพฤติเป็นประจำ มี 2 ระดับ ได้แก่ 1) การมีเมตตาต่อสัตว์ในรูปแบบความสัมพันธ์ฉัน-มัน จึงเน้นไปที่การเกื้อกูลดูแล และให้เสรีภาพแก่สัตว์ และ 2) การมีเมตตาต่อสัตว์ในรูปแบบความสัมพันธ์แบบฉัน-เธอ ปฏิบัติต่อสัตว์ด้วยการให้เกียรติกัน เป็นมิตรต่อกัน และไม่ล่วงเกินเบียดเบียนกัน ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้เป็นหลักทำความเข้าใจพื้นฐานความเมตตาของมนุษย์ที่มีต่อสัตว์ได้ในบริบท ต่าง ๆ กัน