วารสารวิจัยธรรมศึกษา

ผู้นำสุขภาวะทางปัญญา : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน

อิทธิศักดิ์ เลอยศพรชัย — 2026-06-29

บทความวิจัยเรื่องผู้นำสุขภาวะทางปัญญา : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธานแนวคิดผู้นำสุขภาวะทางปัญญา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพเชิงปรัชญา อาศัยการวิเคราะห์เอกสาร การตีความเชิงแนวคิด และการสังเคราะห์องค์ความรู้จากแนวคิดภาวะผู้นำ สุขภาวะทางปัญญา และพุทธปรัชญาที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า ผู้นำสุขภาวะทางปัญญาเป็นภาวะผู้นำที่ตั้งอยู่บนฐานการพัฒนาภายในของมนุษย์ ประกอบด้วยการตระหนักรู้ตนเอง ปัญญาเชิงคุณธรรม ความเมตตากรุณา การสร้างความหมายในการทำงาน และความรับผิดชอบต่อส่วนรวม ซึ่งช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจ แรงจูงใจภายใน และบรรยากาศองค์กรแห่งการเรียนรู้และความร่วมมือ ทั้งนี้ แนวทางเชิงวิธานเสนอการพัฒนาผู้นำผ่านการฝึกสติ การใคร่ครวญสะท้อนตน การบูรณาการคุณธรรมในกระบวนการบริหาร และการขับเคลื่อนองค์กรบนฐานความรับผิดชอบต่อสังคมเพื่อการพัฒนามนุษย์และองค์กรอย่างยั่งยืน

ความต้องการหลักสูตรฝึกอบรมการดูแลผู้สูงอายุขั้นกลางของสภากาชาดไทย มุมมองของผู้เชี่ยวชาญ พยาบาล ญาติผู้ดูแล และผู้สูงอายุ

อัญชนา สัจจวิโส — 2026-06-29

การวิจัยเชิงสำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการหลักสูตรฝึกอบรมการดูแลผู้สูงอายุ ขั้นกลางของสภากาชาดไทย ใช้ระเบียบวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Method Research) กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง 4 กลุ่ม ได้แก่ 1) ผู้เชี่ยวชาญด้านหลักสูตรฝึกอบรมและด้านการดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 3 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา 2) พยาบาลวิชาชีพ จำนวน 32 คน 3) ญาติ/ผู้ดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 30 คน
4) ผู้สูงอายุ จำนวน 30 คน คัดเลือกแบบสุ่มอย่างง่าย เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม เครื่องมือทุกชุดผ่านการตรวจสอบความตรง เชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้ค่า IOC เฉลี่ย 0.99 และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า ผู้เชี่ยวชาญเห็นตรงกันว่าควรกำหนดสมรรถนะของผู้ดูแลผู้สูงอายุขั้นกลางให้ชัดเจนตามแนวคิดฐานสมรรถนะ (Competency-Based) โดยระบุขอบเขตความสามารถ บทบาท และข้อจำกัดในการปฏิบัติงานให้สอดคล้องกับข้อกำหนดทางกฎหมาย ควรเน้นการฝึกทักษะภาคปฏิบัติ จำนวน 40 ชั่วโมง คิดเป็นร้อยละ 57 ของระยะเวลาการอบรมทั้งหมด เพื่อเสริมสร้างความมั่นใจและความสามารถในการนำความรู้ไปใช้ได้จริงอย่างถูกต้อง เนื้อหาหลักสูตรควรครอบคลุม 12 หมวดวิชา ผู้เชี่ยวชาญและพยาบาลเสนอแนะให้เพิ่มเติมเนื้อหาเกี่ยวกับการเตรียมความพร้อมรับมือเมื่อเกิดภัยพิบัติสำหรับผู้ดูแลผู้สูงอายุ เพื่อให้สอดคล้องกับพันธกิจด้านการบรรเทาทุกข์และอัตลักษณ์ของสภากาชาดไทย ด้านรูปแบบการอบรม ผู้เชี่ยวชาญและพยาบาลเห็นว่า หลักสูตรการดูแลผู้สูงอายุขั้นกลางสามารถจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Hybrid Learning) เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงหลักสูตรลดข้อจำกัดเรื่องระยะเวลาในการอบรม และมีระบบสนับสนุนต่อเนื่องหลังการอบรมในการทบทวนความรู้ การตอบข้อสงสัย การให้คำปรึกษาหลังการอบรม จากการศึกษายังพบว่าพยาบาลและผู้ดูแลผู้สูงอายุมีความต้องการความรู้ของผู้ดูแลในภาพรวมในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.57 และ 4.52 ตามลำดับ) โดยหมวดวิชาที่มีความต้องการสูงสุดคือ การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ (x̄ = 4.65) ขณะที่ผู้สูงอายุให้ความสำคัญต่อสมรรถนะด้านจิตใจและมนุษย์สัมพันธ์มากกว่าทักษะการดูแลด้านร่างกาย (x̄ = 4.22) ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมการดูแลผู้สูงอายุขั้นกลางของสภากาชาดไทยต่อไป

องค์ประกอบเชิงยืนยันความพร้อมด้านการเป็นผู้นำดิจิทัลของนักศึกษาปริญญาโท สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี

ประพจน์ แย้มทิม — 2026-06-29

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความพร้อมด้านการเป็นผู้นำดิจิทัลของนักศึกษาปริญญาโท สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี และ 2) วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันความพร้อมด้านการเป็นผู้นำดิจิทัลของนักศึกษาปริญญาโท สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษาระดับปริญญาโท สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี จำนวน 234 คน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถาม สถิติวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน

ผลการวิจัยพบว่า 1) ความพร้อมด้านการเป็นผู้นำดิจิทัลของนักศึกษาปริญญาโท สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้านพบว่าอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดคือ ด้านจริยธรรมและความรับผิดชอบดิจิทัล รองลงมาคือ ด้านการสื่อสารและการทำงานร่วมกันด้วยดิจิทัล ด้านสมรรถนะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ด้านวิสัยทัศน์และกลยุทธ์ดิจิทัล และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุดคือ ด้านภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล และ 2) โมเดลองค์ประกอบเชิงยืนยันความพร้อมด้านการเป็นผู้นำดิจิทัลภายหลังการปรับโมเดล มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์เป็นอย่างดี พิจารณาจากค่า $\chi^2$ เท่ากับ 222.416, p = 0.0867, $\chi^2/df$ เท่ากับ 1.141, CFI เท่ากับ 0.996, TLI เท่ากับ 0.994, GFI เท่ากับ 0.989, AGFI เท่ากับ 0.980, SRMR เท่ากับ 0.023 และ RMSEA เท่ากับ 0.025 ซึ่งผ่านเกณฑ์ดัชนีความสอดคล้องทุกตัว จึงยืนยันได้ว่าโมเดลที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมและสามารถนำไปใช้อธิบายองค์ประกอบความพร้อมด้านการเป็นผู้นำดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบ OBE สำหรับสาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย

พระครูศรีธรรมวุฒิ — 2026-06-29

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการศึกษาที่เน้นผลลัพธ์ (OBE) สำหรับสาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย 2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิด OBE และ 3) ประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นการวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามมาตรวัดประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่น (Reliability) เท่ากับ 0.980 และแบบประเมินรับรองรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ กลุ่มตัวอย่างสำหรับการวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ อาจารย์และนักศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ จำนวน 200 รูป/คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ (Stratified Random Sampling) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (Confirmatory Factor Analysis: CFA) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพได้มาจากการประเมินประสิทธิภาพโดยกลุ่มเป้าหมาย ซึ่งเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 รูป/คน และนำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัยพบว่า:

(1) องค์ประกอบที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิด OBE ประกอบด้วย
4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การออกแบบหลักสูตร 2) การจัดการเรียนการสอน 3) คุณภาพผู้เรียนในด้านความรู้ ทักษะ และเจตคติ และ 4) การวัดและประเมินผล

(2) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิด OBE ที่พัฒนาขึ้น มีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) พบว่า โมเดลมีความสอดคล้องกับตัวชี้วัดความเหมาะสม โดยมีค่า Chi-square ($\chi^2$) = 14.666, df = 16, P-value = 0.550, GFI = 0.960, AGFI = 0.910 และ RMSEA = 0.000

(3) ผลการประเมินประสิทธิภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 รูป/คน พบว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิด OBE สำหรับสาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
มีความเหมาะสม มีความเป็นไปได้ และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง

แนวทางการประยุกต์ใช้วิธีการอุปัฏฐากของพระอานนท์

พระไพรวัลย์ ขนฺติธมฺโม/สีดา — 2026-06-29

วิทยานิพนธ์นี้เป็นการประยุกต์ใช้วิธีการอุปัฏฐากของพระอานนท์โดยมี วัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาบทบาทหน้าที่ของพระอานนท์ในการเป็นพุทธอุปัฏฐาก 2) เพื่อศึกษาหลักการอุปัฏฐากในพระพุทธศาสนา 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้วิธีการอุปัฏฐากของพระอานนท์โดยการศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์ พระไตรปิฎก อรรถกถา และคัมภีร์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องงานวิทยานิพนธ์นี้เป็นงานวิทยานิพนธ์เชิงเอกสาร (Documentary Research) โดยผู้วิจัยได้กำหนดขอบเขตของเนื้อหาโดยการ สังเคราะห์จากการศึกษาอัตตชีวประวัติของพระอานนท์แล้วนำมาเรียบเรียงบรรยายเป็นเชิงพรรณนาเป็นงานวิจัยเชิงเอกสาร

ผลการวิจัย พบว่า บทบาทหน้าที่ของพระอานนท์ในการเป็นพุทธอุปัฏฐาก พระอานนท์เป็นพุทธอุปัฏฐากผู้มีบทบาทสำคัญยิ่งในการอุปถัมภ์รับใช้พระพุทธเจ้า ด้วยจิตใจที่เปี่ยมด้วยศรัทธา ความเคารพ และความเสียสละอย่างแท้จริง ท่านได้ปฏิบัติหน้าที่ดูแลใกล้ชิดพระพุทธองค์ ทั้งในด้านการจัดเตรียมกิจวัตร การอำนวยความสะดวกในการพบปะพุทธบริษัท และการกราบทูลเรื่องราวต่าง ๆ แด่พระพุทธเจ้าอย่างเหมาะสม พระอานนท์ยังเป็นผู้มีปฏิภาณและความทรงจำเป็นเลิศ สามารถจดจำพระธรรมเทศนาที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้ได้อย่างแม่นยำ ทำให้พระธรรมคำสอนจำนวนมากได้รับการสืบทอดมาสู่คนรุ่นหลัง นอกจากนี้ท่านยังมีเมตตาจิตและความอ่อนโยนในการประสานความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธเจ้ากับพุทธบริษัท จึงทำให้การเผยแผ่พระธรรมดำเนินไปด้วยความราบรื่น ความเพียร ความอดทน และความจงรักภักดีของพระอานนท์ จึงนับเป็นแบบอย่างของผู้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยปัญญาและความกตัญญูต่อพระศาสดา อันเป็นคุณูปการสำคัญต่อการดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนาในกาลต่อมา หลักการอุปัฏฐากในพระพุทธศาสนา หลักการอุปัฏฐากในพระพุทธศาสนาเป็นแนวทางแห่งการปรนนิบัติรับใช้ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของศรัทธา ความเคารพ และความเมตตากรุณา ผู้ทำหน้าที่อุปัฏฐากพึงมีจิตใจบริสุทธิ์ มุ่งช่วยเหลือผู้อื่นด้วยความจริงใจ ไม่หวังผลตอบแทน การอุปัฏฐากมิได้หมายถึงเพียงการดูแลด้านร่างกายหรือสิ่งอำนวยความสะดวกเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเอาใจใส่ ดูแลด้วยความเข้าใจและปัญญา ผู้ปฏิบัติหน้าที่ควรมีความสุภาพ อ่อนน้อม และสำรวมกาย วาจา ใจ ให้เหมาะสมกับกาลเทศะ อีกทั้งต้องมีความขยันหมั่นเพียร รู้จักสังเกตความต้องการของผู้ที่ตนดูแลโดยไม่ต้องรอการบอกกล่าว การอุปัฏฐากที่ดีจึงเป็นการปฏิบัติที่ผสานทั้งคุณธรรมและจริยธรรมเข้าด้วยกัน เมื่อกระทำด้วยจิตที่เปี่ยมด้วยเมตตาและสติปัญญา ย่อมก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งแก่ผู้รับการอุปัฏฐากและผู้ปฏิบัติเอง อีกทั้งยังสะท้อนถึงจิตสำนึกแห่งการเกื้อกูลกันในสังคมตามแนวทางแห่งพระพุทธศาสนา

แนวทางการประยุกต์ใช้วิธีการอุปัฏฐากของพระอานนท์ แนวทางการประยุกต์ใช้วิธีการอุปัฏฐากของ พระอานนท์ ในพระพุทธศาสนาสามารถนำมาเป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิตและการทำงานได้อย่างกว้างขวาง โดยยึดหลักความเคารพ ศรัทธา และความเสียสละเป็นพื้นฐานสำคัญ ผู้ปฏิบัติควรมีจิตใจเอื้อเฟื้อ พร้อมช่วยเหลือผู้อื่นด้วยความเต็มใจและจริงใจ ดำเนินหน้าที่ด้วยความรอบคอบและใส่ใจในรายละเอียด เช่นเดียวกับที่พระอานนท์ได้ปรนนิบัติรับใช้ พระพุทธเจ้า อย่างใกล้ชิดและสม่ำเสมอ นอกจากนี้ยังควรฝึกความจำ การใฝ่รู้ และการฟังอย่างตั้งใจ เพื่อให้สามารถรับรู้และถ่ายทอดสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นได้อย่างถูกต้อง การอุปัฏฐากในลักษณะนี้ยังสอนให้รู้จักการประสานงานและสร้างความสามัคคีในหมู่คณะ เมื่อผู้ปฏิบัติดำรงตนด้วยความอ่อนน้อม สุภาพ และมีเมตตากรุณา ย่อมทำให้เกิดบรรยากาศแห่งความไว้วางใจและความร่วมมือ อันเป็นรากฐานสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมตามแนวทางพระพุทธศาสนา

การบริหารงานบุคคลและปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการสอนของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1

ธัญญลักษณ์ ไหมม่วง — 2026-06-29

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการสอนของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 2) ศึกษาระดับประสิทธิภาพการสอนของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 และ 3) เปรียบเทียบประสิทธิภาพการสอนของครูจำแนกตามสถานภาพเพศ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) โดยใช้แบบสอบถามทั้งแบบปลายปิดและปลายเปิด แบ่งออกเป็น 4 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคล ปัจจัยด้านการบริหารงานบุคคล ปัจจัยที่ส่งผลต่อการสอน ประสิทธิภาพการสอน และข้อเสนอแนะ

ประชากรคือครูผู้สอนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 จำนวน 1,217 คน ในปีการศึกษา 2567 โดยกำหนดกลุ่มตัวอย่างจำนวน 302 คน ด้วยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วนของครูในแต่ละอำเภอ เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามซึ่งพัฒนาตามกรอบแนวคิดด้านปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการสอน 4 ด้าน ได้แก่ บรรยากาศในการเรียนการสอน แรงจูงใจในการปฏิบัติงาน บุคลิกภาพครู และภาวะผู้นำของผู้บริหาร ส่วนประสิทธิภาพการสอนพิจารณาตามตัวบ่งชี้ 5 ประการของ Borich ได้แก่ ความชัดเจนของบทเรียน การใช้กิจกรรมการสอนที่หลากหลาย ความเอาใจใส่งานสอน ประสิทธิภาพของกระบวนการเรียนรู้ และการส่งเสริมความสำเร็จของผู้เรียน

ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยด้านบรรยากาศในการเรียนการสอน แรงจูงใจในการปฏิบัติงาน บุคลิกภาพของครู และภาวะผู้นำของผู้บริหาร ล้วนมีความสัมพันธ์เชิงบวกต่อประสิทธิภาพการสอนของครู ทั้งในด้านการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตร การใช้วิธีการและสื่อที่เหมาะสม และผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน นอกจากนี้ พบว่าครูมีระดับประสิทธิภาพการสอนอยู่ในระดับสูง และเมื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพการสอนจำแนกตามเพศ ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยสะท้อนว่า การสนับสนุนด้านการบริหารงานบุคคลร่วมกับการพัฒนาปัจจัยภายในตัวครูและสภาพแวดล้อมโรงเรียนมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการยกระดับคุณภาพการเรียนการสอนในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1

รูปแบบการบริหารเทคโนโลยีการศึกษาดิจิทัลของสถานศึกษา เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามกรอบ SDGs

ลัดดาวัลย์ คงสมบูรณ์ — 2026-06-29

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์องค์ประกอบของการบริหารเทคโนโลยีการศึกษาดิจิทัลของสถานศึกษาที่เอื้อต่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามกรอบ SDGs โดยมุ่งเน้น SDG 4 และ SDG 10 2) พัฒนาและตรวจสอบความสอดคล้องของรูปแบบการบริหารเทคโนโลยีการศึกษาดิจิทัลของสถานศึกษากับข้อมูลเชิงประจักษ์ และ 3) ยืนยันความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ภายใต้การวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D)
กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา รองผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้รับผิดชอบงานเทคโนโลยี หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ และครูผู้สอนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 480 คน จากสถานศึกษา 120 แห่ง ได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน และสุ่มแบ่งระดับสถานศึกษาเป็นกลุ่มวิเคราะห์ EFA จำนวน 240 คน จาก 60 แห่ง และกลุ่มตรวจสอบ CFA/SEM จำนวน 240 คน จาก 60 แห่ง ผู้ให้ข้อมูลเชิงคุณภาพ ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 18 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบประเมินรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน การวิเคราะห์แบบจำลองสมการโครงสร้าง และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารเทคโนโลยีการศึกษาดิจิทัลของสถานศึกษาประกอบด้วย
6 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) วิสัยทัศน์และนโยบายดิจิทัลทางการศึกษา (2) ภาวะผู้นำและการกำกับ
การเปลี่ยนแปลงเชิงดิจิทัล (3) โครงสร้างพื้นฐานและระบบเทคโนโลยีการศึกษา (4) การพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านดิจิทัล (5) การบริหารจัดการข้อมูลและการใช้ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจ และ (6) วัฒนธรรมองค์กรและนวัตกรรมทางการศึกษา มีค่า KMO เท่ากับ 0.934 และอธิบายความแปรปรวนสะสมได้ร้อยละ 72.58 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในเกณฑ์ดี โดยมีค่า χ²/df = 1.684, CFI = 0.972, TLI = 0.965, GFI = 0.941, AGFI = 0.918, RMSEA = 0.038 และ SRMR = 0.032 และ 3) ผู้ทรงคุณวุฒิยืนยันว่ารูปแบบมีความเหมาะสม ความเป็นไปได้
และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ยรวม 4.69 แสดงว่า รูปแบบสามารถใช้เป็นแนวทางบริหารเทคโนโลยีการศึกษาดิจิทัลเพื่อส่งเสริมคุณภาพ ความเท่าเทียม และความยั่งยืนทางการศึกษาได้อย่างเหมาะสม เมื่อพิจารณาอิทธิพลเชิงโครงสร้าง พบว่า การพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านดิจิทัลมีอิทธิพลสูงสุด (β = 0.47) ขณะที่โครงสร้างพื้นฐานและระบบเทคโนโลยีการศึกษามีอิทธิพลต่ำสุด (β = 0.31) แต่ยังมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

ศึกษาวิเคราะห์บทบาทในการสังคมสงเคราะห์ ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) วัดเขาตาเงาะอุดมพร อำเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ

ณัฐพงษ์ เลามะลัง — 2026-06-29

วิทยานิพนธ์เรื่อง “ศึกษาวิเคราะห์บทบาทในการสังคมสงเคราะห์ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) วัดเขาตาเงาะอุดมพร อำเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ” มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ในด้านสังคมสงเคราะห์ 2) เพื่อศึกษาบทบาทในการสังคมสงเคราะห์ ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) และ 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์บทบาทในการสังคม สงเคราะห์ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต)

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยศึกษาข้อมูลจาก เอกสารทางพระพุทธศาสนา งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และข้อมูลภาคสนามจากการสัมภาษณ์เชิงลึก (Indepth Interview) ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ พระสงฆ์ ผู้นำชุมชน และประชาชนในพื้นที่ รวมทั้งการ สังเกตแบบมีส่วนร่วม (Participant Observation) จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เชิงพรรณนา (Descriptive Analysis) โดยอาศัยกรอบแนวคิดทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะหลักสังคหวัตถุ 4 และแนวคิดพุทธศาสนาเชิงรุกเป็นฐานในการวิเคราะห์

ผลการวิจัยพบว่า บทบาทของพระสงฆ์ในด้านสังคมสงเคราะห์มีความสำคัญต่อการพัฒนา สังคมไทยในหลายมิติ ทั้งด้านการช่วยเหลือเกื้อกูลผู้ตกทุกข์ได้ยาก การส่งเสริมคุณภาพชีวิตของ ประชาชน และการพัฒนาชุมชนให้เกิดความเข้มแข็งและยั่งยืน โดยอาศัยหลักธรรมทาง พระพุทธศาสนาเป็นแนวทางในการดำเนินงาน

สำหรับบทบาทในการสังคมสงเคราะห์ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) พบว่า ท่านได้ดำเนินกิจกรรมด้านสังคมสงเคราะห์อย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านการศึกษา การสาธารณสุข การช่วยเหลือผู้ยากไร้ ผู้ด้อยโอกาส และผู้ประสบภัยพิบัติ รวมถึงการพัฒนาสาธารณูปโภคและ สาธารณประโยชน์ในพื้นที่วัดและชุมชน ตลอดจนการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมแก่ประชาชน เพื่อให้ สามารถดำเนินชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาได้อย่างเหมาะสม

ผลการวิเคราะห์บทบาทดังกล่าวพบว่า การดำเนินงานด้านสังคมสงเคราะห์ของพระราช ภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) มีลักษณะเป็นการบูรณาการระหว่างหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา กับการพัฒนาสังคมอย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และสมานัตตตา ส่งผลให้เกิดความร่วมมือระหว่างวัด ชุมชน และหน่วยงานต่าง ๆ อันนำไปสู่การพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน อีกทั้งยังสะท้อนบทบาทของพระสงฆ์ในฐานะผู้นำทางจิต วิญญาณและนักพัฒนาสังคมตามแนวพุทธศาสนาเชิงรุก

ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารกับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1

วิโรจน์ ชูชาติ — 2026-06-29

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 2. เพื่อศึกษาระดับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 และ 3. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารกับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 กลุ่มตัวอย่างคือ ครูและบุคลากรในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 จำนวน 90 โรง จำนวน 314 คน โดยการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าถดถอยพหุคุณ

สรุปผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ในภาพรวมอยู่ในระดับ มาก โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านการสร้างภาพลักษณ์ รองลงมาคือ ด้านการมีส่วนร่วมการเรียนรู้และผลลัพธ์ของผู้เรียน ส่วนด้านอื่น ๆ (การสร้างโอกาส, การสื่อสาร, การเรียนรู้และการเติบโตทางวิชาชีพ และการประชาสัมพันธ์) อยู่ในระดับที่ลดหลั่นกันไปตามลำดับ

คุณภาพการศึกษาของโรงเรียน: ในภาพรวมอยู่ในระดับ มาก โดยเรียงลำดับความสำคัญจากมากไปน้อย ได้แก่ ด้านคุณภาพของผู้เรียน ด้านกระบวนการบริหารและการจัดการ และด้านกระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

ผลการทดสอบสมมติฐาน: พบว่าภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหาร มีความสัมพันธ์ทางบวก กับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีอำนาจการพยากรณ์หรือความสัมพันธ์ร่วมกันคิดเป็นร้อยละ 67.90

ศึกษาอิทธิพลความเชื่อเรื่องเวสสันดรชาดกที่มีผลต่อการพัฒนาวัด ในจังหวัดชัยภูมิ

พระศรีสัจญาณมุนี — 2026-06-29

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ดังนี้ 1 ศึกษาความเชื่อและแนวปฏิบัติเรื่องเวสสันดรชาดก 2 ศึกษาประเพณีการจัดเทศน์มหาชาติประจำปี ของพระสงฆ์ในจังหวัดชัยภูมิ 3 ศึกษาอิทธิพลความเชื่อเรื่องเวสสันดรชาดกที่มีผลต่อการพัฒนาวัดในจังหวัดชัยภูมิ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ จัดเก็บข้อมูลด้วยวิธีการลงพื้นที่สัมภาษณ์กลุ่มประชาชน ในตำบลกุดชุมแสง อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 15 คน โดยแบ่งเป็นพระภิกษุจำนวน 5 รูป บุคคลทั่วไปจำนวน 10 คน ใช้วิธีการเจาะจงตามประเด็นที่ต้องการศึกษาวิจัย จำนวน 15 รูป/คน

ผลการวิจัยพบว่า 1) ความเชื่อเรื่องเวสสันดรชาดกในจังหวัดชัยภูมิฝังราก ลึกผ่านคติเรื่อง "การบำเพ็ญทานบารมี" โดยเฉพาะความเชื่อที่ว่าการฟังเทศน์มหาชาติให้จบภายในวันเดียวจะอานิสงส์นำไปสู่การเกิดในยุคพระศรีอริยเมตไตรย ส่งผลให้เกิดแนวปฏิบัติในการสืบทอดหลักธรรมผ่านงานศิลปกรรม การสวด และการจำลองวิถีชีวิตตามเนื้อหาในกัณฑ์ต่าง ๆ 2) พระสงฆ์ในจังหวัดชัยภูมิมีบทบาทสำคัญในการเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณและผู้รักษาจารีต "งานบุญผะเหวด" (บุญมหาชาติ) โดยมีการจัดรูปแบบเทศน์มหาชาติที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น การเทศน์ทำนองอีสาน (เทศน์สังกาส) การจัดขบวนแห่พระเวสสันดรเข้าเมือง และการตกแต่งศาลาการเปรียญให้เป็นป่าหิมพานต์ ซึ่งเป็นกลไกในการสร้างความสามัคคีระหว่างวัดและชุมชน 3) ความเชื่อเรื่องเวสสันดรชาดกส่งผลโดยตรงต่อการพัฒนาวัดในหลายมิติ คือ มิติด้านศาสนวัตถุ ผ่านการระดมทุนจากการเทศน์มหาชาติเพื่อสร้างและบูรณะศาสนสถาน และ มิติด้านการจัดการ โดยใช้ทุนทางวัฒนธรรมนี้เป็นศูนย์กลางในการบริหารจัดการวัดแบบมีส่วนร่วม ทำให้วัดกลายเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ส่งเสริมให้วัดในจังหวัดชัยภูมิมีความเข้มแข็งและยั่งยืน

การใช้กฎหมายเชิงยุทธศาสตร์ในการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล

อภิภัสร์ ปาสานะเก — 2026-06-29

บทความนี้มุ่งศึกษาบทบาทของกฎหมายในฐานะเครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์ของการบริหารการศึกษา โดยตั้งอยู่บนสมมติฐานว่ากฎหมายมิได้เป็นเพียงข้อจำกัดของการใช้อำนาจ หากแต่เป็นกรอบกำหนดทิศทาง โครงสร้างอำนาจ และมาตรฐานความรับผิดของการบริหารสถานศึกษา วัตถุประสงค์ของการศึกษาคือ (1) วิเคราะห์แนวคิดและหลักการที่เชื่อมโยงกฎหมายกับการบริหารการศึกษาและธรรมาภิบาล และ (2) สังเคราะห์กรอบการออกแบบการบริหารสถานศึกษาที่สอดคล้องกับหลักกฎหมาย บทความนี้ใช้การศึกษาเอกสารและการวิเคราะห์เชิงแนวคิดทางกฎหมายและการบริหารการศึกษา โดยวิเคราะห์ตัวบทกฎหมาย หลักกฎหมายมหาชน งานวิชาการ และการเปรียบเทียบแนวทางต่างประเทศ

ผลการศึกษาพบว่า การบูรณาการกฎหมายในฐานะเครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์ช่วยยกระดับการบริหารสถานศึกษาจากการปฏิบัติตามกฎไปสู่การบริหารที่มีทิศทาง ความคาดหมายได้ และความชอบธรรมเชิงสถาบัน กฎหมายทำหน้าที่เป็นโครงสร้างต้นน้ำที่กำหนดขอบเขตอำนาจ การใช้ดุลพินิจ และกลไกความรับผิด ซึ่งส่งเสริมทั้งประสิทธิภาพการบริหารและความยั่งยืนขององค์กรการศึกษา การวิเคราะห์เปรียบเทียบชี้ว่าการออกแบบกฎหมายแบบยึดหลักการ ควบคู่กลไกตรวจสอบและการเปิดเผยข้อมูล สามารถสร้างสมดุลระหว่างความยืดหยุ่นและความรับผิดได้ จึงเสนอแนะให้หน่วยงานกำกับจัดระบบกฎหมายและกรอบความรับผิดให้สอดคล้อง เสริมสมรรถนะด้านกฎหมายและธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา และออกแบบกระบวนการตัดสินใจที่เป็นธรรมและโปร่งใส เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นของสังคมต่อระบบการศึกษาในระยะยาว

การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ ด้วยตนเอง เพื่อเสริมสร้างความคิดวิเคราะห์และการรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนด่านเกวียนวิทยา จังหวัดนครราชสีมา

จิราพร รัตนสิงห์ — 2026-06-29

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง (2) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง (3) เพื่อศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง และ (4) เพื่อประเมินความพึงพอใจการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง กลุ่มตัวอย่างได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 โรงเรียนด่านเกวียนวิทยา ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน
25 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดวิเคราะห์ และแบบประเมินความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ( ) ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ค่าทีแบบไม่อิสระ (t-test dependent) ผลการวิจัยพบว่า
1) สภาพปัญหาและความต้องการในการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทย มุ่งให้ผู้เรียนตระหนักถึงผลกระทบของสื่อสังคมออนไลน์อย่างรอบด้าน สามารถเข้าใจถึงความหมายและรูปแบบของสื่อที่ได้เห็นหรือได้ยินสามารถวิเคราะห์และแสวงหาข้อเท็จจริงก่อนที่จะตัดสินใจเชื่อหรือส่งต่อข้อมูลไปยังผู้อื่น
2) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง เพื่อเสริมสร้างความคิดวิเคราะห์และการรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ ที่พัฒนาขึ้น มีชื่อว่า “RACESA Model”
3) ผลการทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองพบว่า การทดสอบค่าสถิติ t = 45.09, df = 24 ความสามารถการคิดวิเคราะห์และการรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ก่อนเรียนและหลังเรียนแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
4) ผลการประเมินความพึงพอใจที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง พบว่า ความพึงพอใจรวมทุกด้านอยู่ในระดับมาก

สมรรถนะของผู้บริหารกับการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1

ชลฤดี บุญสุด — 2026-06-29

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อทราบสมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 2. เพื่อทราบการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 และ 3. เพื่อทราบความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถนะของผู้บริหารกับการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 กลุ่มตัวอย่าง จำนวนทั้งหมด 302 คน โดยการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัย พบว่า ด้านสมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก และด้านการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ผลการทดสอบสมมติฐาน พบว่า สมรรถนะของผู้บริหารกับการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1 โดยเรียงลำดับตามค่าน้ำหนักดังนี้ สมรรถนะในการสื่อสาร สมรรถนะในการทำงานเป็นทีม สมรรถนะในการวางแผนและการบริหารจัดการ สมรรถนะในการบริหารตนเอง สมรรถนะในการตระหนักรับรู้เกี่ยวกับโลก และสมรรถนะในการปฏิบัติเชิงกลยุทธ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีความสัมพันธ์กันในเชิงบวกคิดเป็นร้อยละ 67.90

ศึกษาแนวทางการอยู่ปริวาสกรรมตามหลักพระธรรมวินัย ในอำเภอเมืองจังหวัดชัยภูมิ

พูนศักดิ์ กมล — 2026-06-29

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1).ศึกษาหลักการอยู่ปริวาสกรรมที่ปรากฏในคัมภีร์พระวินัยปิฎก 2).ศึกษาแนวคิดและสภาพการอยู่ปริวาสกรรมในอำเภอเมืองจังหวัดชัยภูมิ และ 3).วิเคราะห์แนวทางการอยู่ปริวาสกรรมตามหลักพระธรรมวินัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยมีเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือแบบสัมภาษณ์เชิงลึก ซึ่งมีขั้นตอนดังนี้ ศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับแนวทางการอยู่ปริวาสกรรม แบบสัมภาษณ์ตามข้อเสนอแนะของอาจารย์ที่ปรึกษาแล้วนำไปให้ผู้เชี่ยวชาญท่านตรวจสอบความถูกต้องและความเที่ยงตรงของเนื้อหา โดยแบ่งขอบเขต ศึกษาหลักการอยู่ปริวาสกรรมที่ปรากฏในคัมภีร์พระวินัยปิฎก โดยมีกลุ่มเป้าหมายในอำเภอเมืองชัยภูมิ ซึ่งสามารถแบ่งผู้ให้ข้อมูลหลักได้เป็น ๓ กลุ่ม คือ พระสังฆาธิการ 5 รูป เจ้าคณะผู้ปกครองในอำเภอเมืองจังหวัดชัยภูมิ 5 รูป ผู้เข้าร่วมงานปริวาสกรรม 5 รูป และนักวิชาการอิสระ 3 คน พร้อมนำข้อมลูมาวิเคราะห์และนำเสนอ

ผลการวิจัยพบว่า

ตามหลักพระธรรมวินัยดั้งเดิม ปริวาสกรรมคือกระบวนการทางนิติวิธีของสงฆ์ (วุฏฐานวิธี) เพื่อออกจากครุกาบัติประเภทอาบัติสังฆาทิเสสที่ภิกษุได้ปกปิดไว้ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อดัดนิสัยและลดมานะทิฏฐิ แต่สภาพปัจจุบันในพื้นที่อำเภอเมืองชัยภูมิได้แปรเปลี่ยนจากวินัยกรรมส่วนบุคคลมาเป็น "งานบุญประเพณีระดับหมู่คณะ" แบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ 1) สายป่า ที่เน้นความสมถะ เรียบง่าย และ 2) สายเมือง/วัดชุมชน ที่ผสมผสานคติความเชื่อท้องถิ่น จัดงานขนาดใหญ่ และเปิดให้ฆราวาสเข้าร่วม ปัญหาสำคัญที่พบในภาคปฏิบัติ ได้แก่ พระบวชใหม่ขาดความรู้ความเข้าใจ การใช้โทรศัพท์มือถือที่ทำลายความสำรวม การขาดแคลนพระอาจารย์กรรม (พระพี่เลี้ยง) ปัญหาสาธารณูปโภคไม่เพียงพอ รวมถึงปัญหาพระปลอมแฝงตัวและปัญหาสุขภาพของพระผู้สูงอายุ

การออกแบบและพัฒนาโปรแกรมสื่อเชิงพุทธ “อู่ฝูหลินเหมิน” เพื่อเสริมสร้างการเตรียมพร้อมการจากลาอย่างสงบ ของผู้สูงอายุคนไทยเชื้อสายจีน

ณัฐนี แซ่ลี้ — 2026-06-29

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการออกแบบและพัฒนาโปรแกรมสื่อเชิงพุทธ "อู่ฝูหลินเหมิน" (五福臨門) เพื่อเสริมสร้างการเตรียมพร้อมการจากลาอย่างสงบของผู้สูงอายุคนไทยเชื้อสายจีน กระบวนการพัฒนาโปรแกรมดำเนินการ 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาเอกสาร สัมภาษณ์ และการสำรวจเชิงพรรณนา (Descriptive Survey) และระยะที่ 2 ร่างโปรแกรมกิจกรรมและการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญ (Focus Group) ผลการศึกษาพบว่าการเตรียมพร้อมการจากลาอย่างสงบมีโครงสร้าง 5 มิติ ได้แก่ ด้านร่างกาย สังคม เศรษฐกิจ จิตใจ และปัญญา ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดพร 5 ประการ (อู่ฝู 五福) ในวัฒนธรรมจีน และบูรณาการหลักธรรมมรณานุสติ พรหมวิหาร 4 และไตรลักษณ์ได้อย่างกลมกลืน โปรแกรมประกอบด้วยกิจกรรม 5 ฐานในระยะเวลา 2 วัน (16 ชั่วโมง) ผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญทั้ง 10 ท่าน เห็นพ้องว่าโปรแกรมมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มเป้าหมาย

วิเคราะห์วิธีการปลูกฝังความกตัญญูของเยาวชนในสังคมไทย

เกรียงไกร พินยารัก — 2026-06-29

การวิจัยเรื่อง วิเคราะห์วิธีการปลูกฝังความกตัญญูของเยาวชนในสังคมไทย มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการปลูกฝังความกตัญญูของเยาวชนในจังหวัดนครราชสีมา2) เพื่อศึกษาวิธีการและปัจจัยในการปลูกฝังความกตัญญูให้แก่เยาวชนในจังหวัดนครราชสีมาและ 3) เพื่อวิเคราะห์วิธีการปลูกฝังความกตัญญูของเยาวชนในจังหวัดนครราชสีมา การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) และการสนทนากลุ่มเป็นเครื่องมือหลักในการเก็บรวบรวมข้อมูล กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักคือเยาวชนอายุระหว่าง 15-22 ปี ในจังหวัดนครราชสีมา จำนวน 30 คน ที่คัดเลือกด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจงโดยให้มีความหลากหลายด้านเพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และภูมิลำเนา

ผลการวิจัยพบว่า ปัญหาและอุปสรรคในการปลูกฝังความกตัญญูเกิดขึ้นใน 5 ระดับ ได้แก่ 1.ระดับบุคคลที่เยาวชนมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับความกตัญญูและขาดแรงจูงใจภายใน 2.ระดับครอบครัวที่โครงสร้างเปลี่ยนแปลงและพ่อแม่ขาดเวลาในการอบรมบุตร 3.ระดับสถานศึกษาที่เน้นผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนมากเกินไปจนละเลยการพัฒนาคุณธรรม 4.ระดับชุมชนที่อ่อนแอและมีค่านิยมทางสังคมเปลี่ยนแปลง 5.ระดับสื่อเทคโนโลยีที่ส่งผลกระทบทั้งในเชิงบวกและลบ วิธีการปลูกฝังความกตัญญูที่มีประสิทธิผล ได้แก่ การเป็นแบบอย่างที่ดีของผู้ใหญ่ การสร้างความสัมพันธ์ที่อบอุ่นในครอบครัว การบูรณาการเนื้อหาในกระบวนการเรียนการสอน การจัดกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ การใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสม และการสร้างความร่วมมือระหว่างสถาบันทางสังคม ผู้วิจัยสังเคราะห์รูปแบบระบบนิเวศแห่งความกตัญญูที่มีรากฐานจากพระพุทธศาสนาและสอดคล้องกับบริบทสังคมไทย ประกอบด้วยหลักการหลัก 6 ประการ และกระบวนการ 5 ขั้นตอน ซึ่งได้รับการพิสูจน์จากกรณีศึกษาในโรงเรียน ชุมชน และวัดว่าสามารถนำไปใช้ได้จริงและให้ผลลัพธ์ที่ดี การวิจัยนี้มีคุณูปการต่อการพัฒนานโยบายและแนวปฏิบัติในการปลูกฝังความกตัญญูแก่เยาวชนอย่างเป็นระบบและยั่งยืน

การวิเคราะห์แนวคิดการเรียนรู้เชิงรุกตามหลักปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง

สหธัช บีกขุนทด — 2026-06-29

บทความนี้เป็นบทความเชิงปรัชญามีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 2) เพื่อศึกษาปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง และ3) เพื่อวิเคราะห์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามหลักปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มุ่งศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลด้านวิสัยทัศน์และเป้าหมายจากเอกสารหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ควบคู่กับแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่สอดคล้องกับปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง โดยนำผลการวิเคราะห์ที่ได้ไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนรู้เชิงรุกตามแนวคิดปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง

ผลการศึกษาวิจัยพบว่า 1) การจัดการเรียนรู้เชิงรุก เป็นกระบวนการพัฒนาผู้เรียนให้มีทั้งความรู้ ทักษะชีวิต และทัศนคติที่เหมาะสม ผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิด การวิเคราะห์
การทดลอง และการสะท้อนผลการเรียนรู้ด้วยตนเอง ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมและโลกยุคใหม่ได้อย่างเหมาะสม และสอดคล้องกับแนวคิดเรื่องความยืดหยุ่น ความสมดุล และการเรียนรู้จากประสบการณ์จริงของปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง 2) ปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง เป็นแนวคิดที่ให้ความสำคัญกับการประสานความแตกต่าง การรักษาสมดุล และการปรับตัวตามบริบท สามารถนำมาประยุกต์ใช้ทั้งในการออกแบบกระบวนการเรียนรู้และการดำเนินชีวิต โดยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนเลือกแนวทางการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับตนเอง พร้อมทั้งพัฒนาความรู้ทางวิชาการควบคู่กับทักษะชีวิต และ3) การจัดการเรียนรู้เชิงรุกภายใต้กรอบปรัชญาหลังนวยุคสายกลาง แสดงให้เห็นว่า การบูรณาการแนวคิดทั้งสองเข้าด้วยกันช่วยส่งเสริมการพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน ทั้งด้านความรู้ ทักษะชีวิต และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ อีกทั้งยังเสริมสร้างความสามารถในการปรับตัวต่อความเปลี่ยนแปลงและความหลากหลายของบริบทในโลกยุคใหม่ ทำให้การเรียนรู้เป็นมากกว่าการถ่ายทอดความรู้ แต่เป็นกระบวนการสร้างผู้เรียนที่มีศักยภาพและพร้อมเผชิญความซับซ้อนของสังคมร่วมสมัยในปัจจุบัน

การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความคงทนในการเรียนรู้ หลักสูตรการปฐมพยาบาลขั้นพื้นฐานแบบผสมผสานของสภากาชาดไทย

พิชามญชุ์ ไหว้พรหม — 2026-06-29

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เข้าอบรมหลักสูตรการปฐมพยาบาลขั้นพื้นฐานแบบผสมผสานก่อนและหลังเรียน ศึกษาความคงทนทางการเรียนรู้หลังการอบรมไปแล้ว 4 สัปดาห์ และสำรวจความพึงพอใจของผู้เข้าอบรมต่อหลักสูตรดังกล่าว ซึ่งเป็นการจัดการเรียนรู้ที่ผสมผสานระหว่างการเรียนรู้ผ่านสื่อออนไลน์และการฝึกปฏิบัติแบบเผชิญหน้า กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนทั่วไปจำนวน 40 คน อายุระหว่าง 25 – 40 ปี ที่ไม่เคยเข้ารับการอบรมด้านการปฐมพยาบาลในช่วง 5 ปีที่ผ่านมาซึ่งได้มาโดยวิธีคัดเลือกโดยใช้วิธีการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินงานวิจัยประกอบด้วย หลักสูตรการปฐมพยาบาลขั้นพื้นฐานแบบผสมผสาน แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ แบบทดสอบวัดความคงทน และแบบวัดความพึงพอใจ โดยเก็บข้อมูลก่อนการอบรม หลังการอบรมและภายหลังสิ้นสุดการอบรม 4 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Dependent t-test เปรียบเทียบผลการเรียนก่อน-หลัง และ Repeated Measures ANOVA เปรียบเทียบด้วยการทดสอบเปรียบเทียบคะแนน 3 ระยะเวลาวัด คือ 1) ก่อนการอบรม 2) หลังการอบรมทันที 3) หลังการอบรม 4 สัปดาห์

ผลการวิจัยพบว่า ผู้เข้าอบรมมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่าก่อนการอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<.001 และคะแนนความรู้หลังอบรม 4 สัปดาห์ไม่ลดลงจากคะแนนหลังการอบรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<.001 แสดงถึงความคงทนในการเรียนรู้ นอกจากนั้นคะแนนภาคทฤษฎี

มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับคะแนนภาคปฏิบัติ โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ r=0.82 ซึ่งแสดงถึงความสัมพันธ์ในระดับสูงและมีนัยสำคัญทางสถิติ ผู้เข้าอบรมมีความพึงพอใจต่อหลักสูตรในระดับสูง โดยมีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจในทุกด้านมากกว่า ร้อยละ 80

สรุปได้ว่าการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานที่ผสานการเรียนออนไลน์กับการฝึกปฏิบัติจริง ช่วยเพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและสร้างความคงทนในการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงควรนำไปประยุกต์ใช้ในหลักสูตรการฝึกอบรมปฐมพยาบาลอื่น ๆ และการอบรมด้านสุขภาพ เพื่อเพิ่มคุณประสิทธิภาพและประสิทธิผลการเรียนรู้และสามารถนำไปใช้ได้จริง

วัฒนธรรมองค์กรที่มีต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของบุคลากร ในเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร

ญาติมา นุชแดง — 2026-06-29

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับวัฒนธรรมองค์กรของบุคลากรในเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร 2) ศึกษาระดับประสิทธิผลการปฏิบัติงานของบุคลากรในเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร และ 3) ศึกษาวัฒนธรรมองค์กรที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของบุคลากร การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ บุคลากรในเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 234 คนได้มาจากการกำหนดขนาดตัวอย่าง โดยใช้ตารางสำเร็จรูปของ เครจซีและมอร์แกน และสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับมีค่าความตรงอยู่ระหว่าง 0.80–1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัยพบว่า 1) วัฒนธรรมองค์กรโดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ พันธกิจ รองลงมาคือ การมีส่วนร่วม ความสามารถในการปรับตัว และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุดคือ ความสอดคล้อง 2) ประสิทธิผลการปฏิบัติงานของบุคลากรโดยรวมอยู่ในระดับมาก และเมื่อพิจารณารายข้อ พบว่าทุกข้อมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก และ
3) วัฒนธรรมองค์กรที่ประกอบด้วย พันธกิจ การมีส่วนร่วม การปรับตัว และความสอดคล้อง ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานของบุคลากรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยตัวแปรทั้ง 4 สามารถร่วมกันทำนายประสิทธิผลการปฏิบัติงานได้ร้อยละ 90.30

รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะการสอนเชิงรุกที่ใช้ AI เป็นฐาน ของบุคลากรทางการศึกษาคณะวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยเอกชนระดับอุดมศึกษาในยุคดิจิทัล

ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์ — 2026-06-29

ารวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและตัวชี้วัดของสมรรถนะการสอนเชิงรุกที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นฐานของบุคลากรทางการศึกษาคณะวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2) พัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะดังกล่าว และ 3) นำเสนอแนวทางเชิงยุทธศาสตร์ในการเสริมสร้างสมรรถนะให้เหมาะสมกับบริบทวิทยาลัยเอกชนระดับอุดมศึกษา การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงพัฒนาโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ การศึกษาองค์ประกอบและตัวชี้วัดโดยการวิเคราะห์เอกสารและสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ การพัฒนาและตรวจสอบรูปแบบด้วยแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างบุคลากรทางการศึกษาคณะวิทยาศาสตร์สุขภาพ จำนวน 380 คน และการสังเคราะห์แนวทางเชิงยุทธศาสตร์ด้วยการสนทนากลุ่ม เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สมรรถนะการสอนเชิงรุกที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นฐานประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ สมรรถนะการออกแบบการสอนเชิงรุกด้วย AI สมรรถนะการอำนวยความสะดวกและการประเมินผลด้วย AI และสมรรถนะด้านจริยธรรมและความรู้เท่าทัน AI 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์อยู่ในเกณฑ์ดี โดยมีค่าดัชนีความสอดคล้องของโมเดลผ่านเกณฑ์มาตรฐาน (χ²/df = 1.87, CFI = .96, TLI = .95, RMSEA = .048) และ 3) แนวทางเชิงยุทธศาสตร์ในการเสริมสร้างสมรรถนะประกอบด้วยการพัฒนาศักยภาพบุคลากร การพัฒนาระบบสนับสนุนการใช้ AI เพื่อการเรียนรู้ และการกำกับดูแลด้านจริยธรรมในการใช้ AI ทางการศึกษา

การประยุกต์ใช้หลักกาลามสูตรเพื่อรู้เท่าทันสื่อในสังคมไทย

พูนศักดิ์ กมล — 2026-06-29

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดทฤษฎีและสภาพการเกี่ยวกับการสื่อสารในสังคมไทย 2) ศึกษาหลักกาลามสูตรที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา 3) ประยุกต์ใช้หลักกาลามสูตรเพื่อรู้เทาทันสื่อในสังคมไทย ผู้วิจัยได้มีการกำหนดระเบียบวิธีการวิจัยหรือกระบวนวิธีการวิจัยเป็นการวิจัยเชิง คุณภาพโดยมีแนวทางการศึกษาในการจัดเก็บข้อมูลอันประกอบด้วย การลงพื้นที่สัมภาษณ์เพื่อหาข้อมูลที่ต้องการจากกลุ่มเจาะลึก โดยจัดเก็บข้อมูล และจากการสัมภาษณ์กลุ่มประชาชน จำนวน 15 คน โดยแบ่งเป็นพระภิกษุจำนวน 5 รูป บุคคลทั่วไปจำนวน 10 คน ใช้วิธีการเจาะจงตามประเด็นที่ต้องการศึกษาวิจัย จำนวน 15 รูป/คน

ผลการวิจัยพบว่า สภาพการณ์เกี่ยวกับการสื่อสารในสังคมไทย ในปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วสู่นิเวศสื่อดิจิทัล แม้เทคโนโลยีจะช่วยให้การเข้าถึงข้อมูลทำได้ง่ายและรวดเร็ว แต่ก่อให้เกิดปัญหาความรุนแรงของข้อมูลข่าวสาร การแพร่กระจายของข่าวที่บิดเบือน และการโฆษณาชวนเชื่อ ซึ่งส่งผลกระทบต่อพฤติกรรม ค่านิยม ความขัดแย้งในสังคมไทยเนื่องจากขาดการกลั่นกรองข้อมูลอย่างมีวิจารณญาณ

หลักกาลามสูตรในคัมภีร์พระพุทธศาสนา เป็นหลักธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่ชาวกาลามะ ประกอบด้วยหลักความเชื่อ 10 ประการ ที่มุ่งเน้นการไม่ด่วนเชื่อข้อมูลเพียงเพราะการฟังตามกันมา การทำตามประเพณี ข่าวลือ อ้างตำรา ตรรกะ คาดคะเน การเข้ากันได้กับทฤษฎีเดิม เห็นว่าผู้พูดน่าเชื่อถือ หรือเพราะผู้พูดเป็นครูอาจารย์ แต่ทรงสอนให้ใช้ปัญญาพิจารณาจนรู้เข้าใจด้วยตนเองว่าสิ่งนั้นเป็นกุศลหรืออกุศล มีโทษหรือมีประโยชน์ แล้วจึงเลือกปฏิบัติตามหลักเหตุและผล

การประยุกต์ใช้หลักกาลามสูตรเพื่อการรู้เท่าทันสื่อในสังคมไทย พบว่าหลักธรรมนี้สามารถนำมาบูรณาการเป็นเครื่องมือพิจารณาและตรวจสอบข้อมูลข่าวสารในยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยแปรเปลี่ยนเป็นการ ตระหนักรู้-ตั้งคำถาม-พิสูจน์ด้วยปัญญา ก่อนที่จะปักใจเชื่อหรือแชร์ ให้กับคนในสังคม ทำให้ไม่ตกเป็นเหยื่อของข่าวปลอม ลดความขัดแย้ง และส่งเสริมให้เกิดการบริโภคข้อมูลข่าวสารอย่างมีสติและปัญญา ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาสุขภาวะทางปัญญาและความสงบสุขของสังคมไทยอย่างยั่งยืน

ภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลกับประสิทธิผลของการจัดการเรียนรู้ในยุค AI ของอาจารย์สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี

ประพจน์ แย้มทิม — 2026-06-29

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) ระดับภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของอาจารย์ (2) ระดับประสิทธิผลของการจัดการเรียนรู้ในยุค AI และ (3) ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลกับประสิทธิผลของการจัดการเรียนรู้ในยุค AI ของอาจารย์สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษาระดับปริญญาโท สาขาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ จำนวน 169 คน ได้มาจากการกำหนดขนาดตัวอย่างโดยใช้ตารางสำเร็จรูปของ เครจซี่และมอร์แกนและทำการสุ่มแบบชั้นภูมิตามสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของอาจารย์โดยรวมอยู่ในระดับมาก และเมื่อพิจารณารายด้านพบว่าอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านการพัฒนาวิชาชีพและด้านความเป็นพลเมืองดิจิทัลมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือด้านการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ดิจิทัลและด้านการปรับปรุงระบบอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ด้านการมีวิสัยทัศน์ดิจิทัลมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด ขณะเดียวกัน ประสิทธิผลของการจัดการเรียนรู้ในยุค AI โดยรวมอยู่ในระดับมาก และทุกด้านอยู่ในระดับมากเช่นกัน โดยด้านการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือด้านทักษะการคิดขั้นสูงและด้านทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต ส่วนด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด นอกจากนี้ ภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลยังมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับค่อนข้างสูงกับประสิทธิผลของการจัดการเรียนรู้ในยุค AI อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
โดยมีความสัมพันธ์กับทุกด้าน ได้แก่ ด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ด้านทักษะการคิดขั้นสูง ด้านทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต และด้านการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้

การพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนเอกชนเขตกรุงเทพมหานคร ในยุค BANI World

พร้อมภัค บึงบัว — 2026-06-29

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวทางการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนเอกชนในเขตกรุงเทพมหานครในบริบทของโลกยุค BANI World โดยใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมและวิเคราะห์เนื้อหาจากเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และ งานวิชาการที่เกี่ยวข้องกับ BANI World ภาวะผู้นำทางการศึกษา ภาวะผู้นำเชิงการเปลี่ยนแปลง ภาวะผู้นำเหนือผู้นำ ภาวะผู้นำเชิงปรับตัว และการบริหารองค์กรในยุคดิจิทัล ผลการศึกษาพบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาในยุค BANI จำเป็นต้องมีสมรรถนะสำคัญ ได้แก่ ความสามารถในการคิดเชิงกลยุทธ์ การบริหารการเปลี่ยนแปลง ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม ความฉลาดทางอารมณ์ และความสามารถในการสร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ ทั้งนี้ ผู้เขียนได้สังเคราะห์องค์ความรู้เป็น “BANI Educational Leadership Development Model” ซึ่งประกอบด้วย 5 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ Strategic Leadership, Adaptive Leadership, Innovative Leadership, Emotional Intelligence Leadership และLearning Organization Leadership เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาให้สามารถบริหารจัดการองค์กรทางการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพภายใต้บริบทของความไม่แน่นอนและการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน