อิทธิพลของการจัดทำบัญชีครัวเรือนต่อสภาพคล่องทางการเงิน - ยี่สุ่นแซม, กิรณา; ศรีคะ, วิภาวี; สุวรรณอาสน์, พุทธมน (วารสารวิทยาการจัดการและการสื่อสาร, 2022)
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบความแตกต่างของสภาพคล่องทางการเงินระหว่างก่อนและหลังการฝึกอบรมบัญชีครัวเรือน ให้กับสมาชิกกลุ่มเกษตรรวมใจพอเพียง ตำบลช่อแล อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 60ครัวเรือน ผลจากกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการวิเคราะห์สภาพการณ์ชุมชนพบว่า ในแต่ละครัวเรือนขาดองค์ความรู้ด้านบัญชี ไม่สามารถสรุปรายการรับจ่าย และไม่เห็นภาพรวมว่าครอบครัวมีเงินคงเหลือในแต่ละเดือนเป็นจำนวนเงินเท่าใด หรือเงินไม่พอใช้เท่าใด ซึ่งเป็นสาเหตุที่สำคัญ ทำให้ครัวเรือนเกิดปัญหาการขาดสภาพคล่องทางการเงิน ใช้เงินเกินตัว มีภาระหนี้สิน และไม่มีเงินออมไว้ใช้จ่ายยามฉุกเฉิน ดังนั้น ผู้วิจัย จึงตระหนักถึงปัญหา และร่วมกันกำหนดแนวทางในการแก้ไขปัญหาด้วยการจัดอบรมพัฒนาองค์ความรู้ด้านบัญชี ซึ่งเป็นการบันทึกรายการรับจ่ายประจำวัน เพื่อประเมินว่าครัวเรือนมีรายรับและรายจ่ายจากแหล่งใดบ้าง จำนวนเงินเท่าใด และสำรวจว่ารายจ่ายใดมีความจำเป็นมาก เช่น ซื้อกับข้าว ซื้อยา ซื้อเสื้อผ้า ซ่อมแซมบ้าน การศึกษา เป็นต้น ส่วนรายจ่ายที่ไม่จำเป็นให้ลดลง เช่น ซื้อบุหรี่ ซื้อเหล้า เล่นการพนัน เป็นต้น หากครัวเรือนได้มีการวางแผนการรับจ่ายเงินของตนเอง เท่ากับว่า เป็นผู้รู้จักพอประมาณ ตามวิถีแห่งการเรียนรู้เพื่อพัฒนาชีวิต ตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง จากผลการศึกษาพบว่า หลังจากที่ครัวเรือนได้เข้าร่วมการฝึกอบรมบัญชี แต่ละครัวเรือนสามารถบันทึกรายการรับจ่าย และสรุปยอดเงินคงเหลือในแต่ละเดือนได้อย่างถูกต้อง ซึ่งจากการตรวจประเมินผลความถูกต้องของการจัดทำบัญชีครัวเรือน จำนวน 3 ครั้ง พบว่า แต่ละครัวเรือนมีความสามารถในการจัดทำบัญชีได้อย่างถูกต้องเพิ่มขึ้นตามลำดับ ดังนี้ การประเมินผลครั้งที่ 1 ความถูกต้องของการบันทึกบัญชี เท่ากับร้อยละ 28 การประเมินผลครั้งที่ 2 ความถูกต้องของการบันทึกบัญชี เท่ากับร้อยละ 40 และการประเมินครั้งที่ 3 ความถูกต้องของการบันทึกบัญชี เท่ากับร้อยละ 72 นอกจากนี้ ผู้วิจัยได้ดำเนินการทดสอบเพื่อประเมินความแตกต่างของสภาพคล่องทางการเงินก่อนและหลังการฝึกอบรมบัญชีครัวเรือน โดยพิสูจน์ด้วยอัตราการออมที่เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 29.27 เป็นร้อยละ 43.43 ของจำนวนครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการ ยิ่งไปกว่านั้น ผลการทดสอบความแตกต่างโดยใช้สถิติ แบบ Paired sample t-test พบว่า อัตราการออมหลังการอบรม สูงกว่าก่อนการอบรม อย่างมีนัยสำคัญในระดับ 0.01