ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจใช้บริการที่นั่งโดยสารที่ออกแบบตามหลักการยศาสตร์ในเที่ยวบินของนักท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ กรณีศึกษาเที่ยวบินพิสัยไกลสายการบินที่ให้บริการแบบเต็มรูปแบบ
คำสำคัญ:
ความตั้งใจใช้บริการ, ที่นั่งโดยสารตามหลักการยศาสตร์, สายการบินที่ให้บริการแบบเต็มรูปแบบ, เที่ยวบินพิสัยไกล, การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณลักษณะของที่นั่งโดยสารที่ออกแบบตามหลักการยศาสตร์ที่นักท่องเที่ยวเชิงสุขภาพต้องการในเส้นทางบินพิสัยไกลของสายการบินที่ให้บริการแบบเต็มรูปแบบมายังประเทศไทย และ 2) ศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจใช้บริการที่นั่ง โดยใช้แบบสอบถามออนไลน์ในการเก็บข้อมูลจากนักท่องเที่ยวเชิงสุขภาพชาวต่างชาติที่เคยเดินทางมายังประเทศไทยด้วยเที่ยวบินพิสัยไกล จำนวน 400 คน ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบตามสะดวก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยแบบลำดับขั้น ผลการวิจัยพบว่า นักท่องเที่ยวเชิงสุขภาพให้ความสำคัญในด้านความสามารถในการปรับเอน ระยะห่างระหว่างเบาะ การรองรับแผ่นหลังส่วนล่าง วัสดุของที่นั่ง และความสะอาดของที่นั่งในระดับมาก รวมทั้งการรับรู้อรรถประโยชน์ด้านความสบาย ความผ่อนคลาย ความปลอดภัย และภาพลักษณ์ของสายการบินในระดับสูงเช่นกัน นอกจากนี้ การรับรู้อรรถประโยชน์ คุณลักษณะที่นั่ง และลักษณะประชากรศาสตร์ มีอิทธิพลต่อความตั้งใจใช้บริการที่นั่งที่ออกแบบตามหลักการยศาสตร์
ผลการศึกษานี้จะเป็นแนวทางในการออกแบบที่นั่งบนเครื่องบินให้ตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ซึ่งเป็นกลุ่มที่กำลังเติบโตในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวของไทย การยกระดับคุณภาพของที่นั่งเพื่อสนับสนุนสุขภาวะของผู้โดยสารจะช่วยเพิ่มคุณค่าให้กับบริการบนเครื่องบิน และเสริมความแข็งแกร่งให้ประเทศไทยในด้านการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพชั้นนำทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก
เอกสารอ้างอิง
ณรงค์พร จรรโลงบุตร. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกใช้บริการของสายการบินการบินไทยสำหรับการให้บริการภายในประเทศเส้นทาง กรุงเทพฯ–เชียงใหม่. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครปฐม, 8(1), 174-186. https://doi.org/10.14456/jmsnpru.2021.14
ทนิพันธ์ รอดจากภัย. (2564). การพัฒนารูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บจากการทำงานแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานของแรงงานนอกระบบ: กรณีศึกษากลุ่มผู้ประกอบอาชีพแปรรูปปลาสลิดบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. Burapha University Institutional Repository. https://ir.buu.ac.th/dspace/bitstream/1513/403/1/61810011.pdf
พิไลพร ลอยสงวน และวนิชย์ไชยแสง. (2566). ปัจจัยที่ส่วนประสมทางการตลาดบริการที่มีผลต่อ การตัดสินใจเลือกใช้บริการสายการบินต้นทุนต่ำในเขตจังหวัดอุดรธานีช่วงสถานการณ์โควิด-19. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 13(2), 30-45. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/neuarj/article/view/263336
สำนักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2564). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2566 – 2570). https://secretary.mots.go.th/ewtadmin/ewt/secretary/download/article/article_20230327145011.pdf
Adiatmika, I. P. G. (2009). Total Ergonomic Approach in Decreasing Quality of Fatigue of Metal Crafters. ANIMA Indonesian Psychological Journal, 25(1), 71-78. https://doi.org/10.24123/aipj.v25i1.4338
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Aminian, N. O., & Romli, F. I. (2024). Ergonomic Optimization of Airship Passenger Cabin Design Using RULA and Fuzzy Logic Decision Method. Journal of Aeronautics, Astronautics and Aviation, 56(1S), 393-403. https://doi.org/10.6125/JoAAA.202403_56(1S).28
Babin, B. J., Darden, W. R., & Griffin, M. (1994). Work and/or Fun: Measuring Hedonic and Utilitarian Shopping Value. Journal of Consumer Research, 20(4), 644–656. http://www.jstor.org/stable/2489765
Bridger, R. (2008). Introduction to ergonomics (3rd ed.). CRC Press.
Chiu, C.-M., Wang, E. T. G., Fang, Y.-H., & Huang, H.-Y. (2014). Understanding customers’ repeat purchase intentions in B2C e-commerce: The roles of utilitarian value, hedonic value and perceived risk. Information Systems Journal, 24(1), 85–114. https://doi.org/10.1111/isj.12026
Cochran, W. G. (1963). Sampling techniques (2nd ed.). John Wiley & Sons.
Cohen, S. A., Prayag, G., & Moital, M. (2013). Consumer behaviour in tourism: Concepts, influences and opportunities. Current Issues in Tourism, 17(10), 872–909. https://doi.org/10.1080/13683500.2013.850064
Global Wellness Institute. (2021). The global wellness economy: Looking beyond COVID. https://globalwellnessinstitute.org/wp-content/uploads/2021/11/GWI-WE-Monitor-2021_final-digital.pdf
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis: A global perspective (7th ed.). Pearson Education.
Hanzaee, K. H., & Rezaeyeh, S. P. (2013). Investigation of the effects of hedonic value and utilitarian value on customer satisfaction and behavioral intentions. African Journal of Business Management, 7(10), 818–825.
Helander, M. G., & Zhang, L. (1997). Field studies of comfort and discomfort in sitting. Ergonomics, 40(9), 895–915. https://doi.org/10.1080/001401397187739
Hitos, K., Cannon, M., Cannon, S., Garth, S., & Fletcher, J. P. (2007). Effect of leg exercises on popliteal venous blood flow during prolonged immobility of seated subjects: Implications for prevention of travel-related deep vein thrombosis. Journal of Thrombosis and Haemostasis, 5(9), 1890–1895. https://doi.org/10.1111/j.1538-7836.2007.02664.x
Jin, M.-J., & Kim, J. K. (2022). Customer adoption factors for in-flight entertainment and connectivity. Research in Transportation Business & Management, 43, 100759. https://doi.org/10.1016/j.rtbm.2021.100759
Kongtaveesawas, N. (2022). Immersive experience for wellness tourism within Thailand context [Master’s thesis, Chulalongkorn University]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/9966
Kremser, F., Guenzkofer, F., Sedlmeier, C., Sabbah, O., & Bengler, K. (2012). Aircraft seating comfort: the influence of seat pitch on passengers' well-being. Work (Reading, Mass.), 41 Suppl 1, 4936–4942. https://doi.org/10.3233/WOR-2012-0789-4936
Maczyńska, P. (2024). Holistic travel wellness: Designing wearable technologies to improve long-distance flight comfort [Master’s thesis, Malmö University]. DiVA Portal. https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:mau:diva-70830
Mehmood, K. K., & Hanaysha, J. (2015). The strategic role of hedonic value and utilitarian value in building brand loyalty: Mediating effect of customer satisfaction. Pakistan Journal of Social Sciences, 35(2), 1025–1036.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy: Work is theatre & every business a stage. Harvard Business Press.
Porta, J., Saco-Ledo, G., & Cabañas, M. D. (2019). The ergonomics of airplane seats: The problem with economy class. International Journal of Industrial Ergonomics, 69, 90–95. https://doi.org/10.1016/j.ergon.2018.10.003
Romli, F. I., & Aminian, N. O. (2018). Ergonomics assessment of current aircraft passenger seat design against Malaysian anthropometry data. International Journal of Engineering & Technology, 7(4.13), 22–28. https://doi.org/10.14419/ijet.v7i4.13.21322
Russo, A., Russo, E., Silberschmidt, C., Montini, G., & Blasbalg, J. (2023). Ergonomics and aircraft seats: A study of comfort and well-being for the user. Revista Ação Ergonômica, 17, Article e202302. https://doi.org/10.4322/rae.v17e202302.en
Sathye, M. (1999). Adoption of Internet banking by Australian consumers: An empirical investigation. International Journal of Bank Marketing, 17(7), 324–334. https://doi.org/10.1108/02652329910305689
Wang, J., Zhi, J. Y., Du, Y., Xiang, Z. R., Feng, S., & Chen, J. P. (2021). A method identifying key optimisation points for aircraft seat comfort. Ergonomics, 64(3), 287–304. https://doi.org/10.1080/00140139.2020.1834150
