A Study of Power Relations between Local Administration and Local Government: A Case Study of the Roles and Responsibilities of Subdistrict Headmen and Village Headmen in Phichai District, Uttaradit Province
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Local Administration and Local Government are key mechanisms for governance and development at the grassroots level in Thailand. In practice, the two systems operate collaboratively under different roles and authorities: subdistrict headmen and village headmen serve as local administrative actors and as links between the state and the people, while local government organizations are responsible for budgeting, development planning, and public service delivery. This study aimed to: 1) examine the power relations between local administration and local government; 2) investigate the relationship between the authority and functions of subdistrict headmen and village headmen and local government organizations in area development in Phichai District, Uttaradit Province; and 3) propose guidelines for improving the roles and authority of subdistrict headmen and village headmen in local development. A qualitative research design was employed, using documentary research and in-depth interviews with key informants, followed by content analysis. The findings show that the relationship between local administration and local government in Phichai District is both parallel and interdependent, while also involving cooperation, negotiation, mutual dependence, and conflict in different contexts. Local administration plays a major role in government, public order, mediation, and state–society linkage, whereas local government plays a leading role in budgeting, development planning, and service provision. The study also found overlapping responsibilities, differing development perspectives, and power competition in some areas. It concludes that clearer role delineation, stronger coordination mechanisms, and cooperative area-based development are essential for improving local governance and promoting sustainable community benefits.
Downloads
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Graduate Review of Political Science and Public Administration Journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) licence, unless otherwise stated. Please read our Policies page for more information...
References
ไกรสร ภาคาพรต, และอภิชาติ พานสุวรรณ. (2566). การพัฒนาภาวะผู้นำของกำนันผู้ใหญ่บ้านในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลตลิ่งชัน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 9(3), 129-141.
คงฤทธิ์ แข็งแรง, สุเนตร ธนศิลปพิชิตร, และณัศฐมลกานต์ ไชยวิมลศิริ. (2561). ความสำคัญของการปกครองท้องถิ่นตามหลักการกระจายอำนาจ. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 1(1), 34-43.
คณะกรรมการบริหารงานอำเภอแบบบูรณาการ อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์. (2568). แผนพัฒนาอำเภอพิชัย 5 ปี (พ.ศ. 2566–2570) ฉบับทบทวน ปี พ.ศ. 2568. ม.ป.พ.
จีรพนธ์ รุ่งเรือง, และชัยนันท์ธรณ์ ขาวงาม. (2567). บทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง กรณีศึกษา: อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี. วารสารวิชาการไทยวิจัยและการจัดการ, 5(3), 24-41.
เชิงชาญ จงสมชัย. (2558). ทิศทางการปฏิรูปการกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่นหลังการรัฐประหาร 2557. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 11(1), 29-51.
ไททัศน์ มาลา. (2559). การคงอยู่ของกำนันผู้ใหญ่บ้านในบริบทการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์, 11(1), 305-317.
ธัญญพัมธ์ ภูริพินิศนันท์. (2565). การกระจายอำนาจกับการพัฒนาท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 8(1), 87-100.
ธีรพงศ์ พรหมวิชัย, รตา อนุตตรังกูร, และนันทิยา สัตยวาที. (2564). การสร้างฐานอำนาจทางการเมืองของกลุ่มการเมือง ในตำบลหนองเต่า อำเภอเก้าเลี้ยว จังหวัดนครสวรรค์. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 12(1), 157-186.
นทีมาศ สุขทวี. (2566). การจัดวางบทบาทของกำนันและผู้ใหญ่บ้านต่อการบริหารราชการส่วนท้องถิ่นเขตพื้นที่สังคมเมือง : กรณีศึกษา ตำบลบางใหญ่ อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี (ปริญญานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต), จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นิยม พัฒนศรี, และพรเพ็ญ เพชรสุขศิริ. (2564). บทบาทการพัฒนาท้องที่ของกำนันผู้ใหญ่บ้านในจังหวัดนครปฐม. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(1), 119-130.
บุญชนะ ยี่สารพัฒน์. (2568). ปัญหาทางกฎหมายในการดำเนินงานตามหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการปกครองส่วนท้องที่. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 9(3), 449-463.
ปธาน สุวรรณมงคล. (2559). การปกครองท้องที่ไทย : อดีต ปัจจุบัน และอนาคต. โครงการส่งเสริมการแต่งตำรา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ประสาทพร ขุมทิพย์, และอภิชาติ พานสุวรรณ. (2568). บทบาทของการปกครองท้องที่ตามอำนาจหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน แพทย์ประจำตำบล และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ในพื้นที่อำเภอท่าเรือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารสหศาสตร์
การพัฒนาสังคม, 3(5), 430-444.
พงศ์สวัสดิ์ ราชจันทร์. (2562). ศักยภาพ บทบาท และอำนาจหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในปัจจุบัน. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 3(1), 45-56.
รวิกานต์ อำนวย. (2566). การพัฒนาความร่วมมือในการพัฒนาท้องถิ่นระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับผู้นำชุมชนและภาคประชาชน. วารสารรัชต์ภาคย์, 17(55), 143-159.
รัฐพล ธุระพันธ์. (2558). บทบาท อำนาจหน้าที่และสถานภาพของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในอนาคต เพื่อพัฒนาความเข้มแข็งของหมู่บ้าน รองรับประชาคมอาเซียน. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์, 23(2), 106-125.
รุจิรวัทน์ ลำตาล. (2557). บทบาททางการปกครองของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ภายใต้พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2551. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 3(1), 34-41.
วสันต์ เหลืองประภัสร์. (2558). การรวมศูนย์อำนาจและการกระจายอำนาจกับการบริหารราชการแผ่นดินไทย: การทบทวนแนวคิด ข้อถกเถียง และข้อพิจารณาเพื่อการปฏิรูป. สถาบันพระปกเกล้า, 13(1), 98-124.
ศรันย์ดิษฐ์ เบญจพงศ์. (2561). การคงอยู่ของตำแหน่งกำนันผู้ใหญ่บ้านกับบทบาทในบริบทของสังคมอนาคต. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 12(2), 214-238.
สรายุทธ์ หอมจันทร์. (2563). ภาวะผู้นำของกำนันผู้ใหญ่บ้านที่ส่งผลต่อการบริหารราชการส่วนท้องที่ในจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารรัฐศาสตร์ปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 7(1), 163-192.
สิริกาญจน์ เอี่ยมอาจหาญ. (2564). สถานภาพและบทบาทของกำนันผู้ใหญ่บ้านในการพัฒนาท้องถิ่นร่วมกับเทศบาลตำบล จังหวัดนครนายก. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 12(2), 47-64.
สุเชาวน์ มีหนองหว้า, และจุฑามาส ชมผา. (2562). ความเป็นสถาบันและรูปแบบที่เหมาะสมในการดำรงอยู่ของกำนันและผู้ใหญ่บ้าน ในทัศนะของบุคลากรสำคัญของเทศบาลตำบลในจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(1), 441-454.
สุธิพงษ์ สวัสดิ์ทา, และวิเชียร แสนมี. (2567). การมีส่วนร่วมของกำนันและผู้ใหญ่บ้านในการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย. วารสารวิชาการสังคมศาสตร์สมัยใหม่, 1(5), 47-62.
สุนทรชัย ชอบยศ, จตุรงค์ ศรีสุธรรม, และเชิงชาญ จงสมชัย. (2567). การครองอำนาจนำระหว่างรัฐและท้องถิ่นไทย: บทวิเคราะห์ผ่านมุมมองประชาธิปไตย 2 ระดับ ระหว่าง พ.ศ. 2535-2564. วารสารพัฒนวนัมรุง มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 1(2), 25-45.
สุพัตตรา ตันติจริยาพันธ์. (2560). เครือข่ายสนับสนุนทางการเมืองนักการเมืองท้องถิ่นจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารการบริหารท้องถิ่น, 10(2), 1-16.
อมรภัค ทับทิมทวีโชค, และเดือนเพ็ญ ธีรวรรณวิวัฒน์. (2565). การเลือกผู้ใหญ่บ้านและความพึงพอใจที่มีต่อการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านในจังหวัดชัยนาท. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 20(2), 23-52.
อำนวย ปาอ้าย. (2560). การพัฒนาภาวะผู้นำของผู้ใหญ่บ้านและกำนันในเขตจังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 6(12), 1-9.
โอฬาร ถิ่นบางเตียว. (2559). ข้อสังเกตว่าด้วยแนวทางการกระจายอำนาจของคณะทำงานด้านการปฏิรูปด้านการปกครองท้องถิ่น และข้อควรพิจารณาในการปฏิรูปการกระจายอำนาจแนวเศรษฐศาสตร์การเมืองท้องถิ่น. วารสารเศรษฐศาสตร์การเมืองบูรพา, 3(2), 105-135.
ไอศวรรย์ หนูนิล. (2556). การศึกษาเปรียบเทียบบทบาท สถานภาพ และการทำหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านระหว่างการดำรงตำแหน่งตามวาระ 5 ปี และการดำรงตำแหน่งครบอายุ 60 ปี (ปริญญานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
Bachrach, P., & Baratz, M. S. (1962). Two Faces of Power. American Political Science Review, 56(4), 947-952.
Dahl, R. (1957). The Concept of Power. Behavioral Science, 2(3), 201-215.
Foucault, M. (1980). Power/Knowledge: Selected Interviews and Other Writings. Pantheon Books.
Lukes, S. (2005). Power: A Radical View. Palgrave Macmillan.
Weber, M. (1947). The Theory of Social and Economic Organization. Oxford University Press.
Weber, M. (1978). Economy and Society: An Outline of Interpretive Sociology. University of California Press.
