การพัฒนาระบบเสริมสร้างสุขภาวะ ลดภาวะแทรกซ้อนโรคเบาหวานของผู้พิการทางการเคลื่อนไหว

Main Article Content

พิชิต ปุริมาตร
พระครูปริยัติวิสุทธิบัณฑิต (นิเวช จงแจ้งกลาง)
พระครูบรรพตภาวนาวิธาน (มนินท์ ขันเหลา)

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระบบเสริมสร้างสุขภาวะลดภาวะแทรกซ้อนโรคเบาหวานของผู้พิการทางการเคลื่อนไหว 2) พัฒนาการเสริมสร้างสุขภาวะลดภาวะแทรกซ้อนโรคเบาหวานของผู้พิการทางการเคลื่อนไหว 3) สร้างความร่วมมือในการพัฒนาระบบเสริมสร้างสุขภาวะลดภาวะแทรกซ้อนโรคเบาหวานของผู้พิการทางการเคลื่อนไหว โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญได้แก่ ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ ผู้พิการทางการเคลื่อนไหว ผู้ดูแลคนพิการทางการเคลื่อนไหว รวมทั้งสิ้น 30 คน โดยคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก หาคุณภาพเครื่องมือโดยตรวจสอบความเที่ยงตรงตามเนื้อหา และนำมาหาค่าดัชนีความสอดคล้องของข้อคำถาม การวิเคราะห์ข้อมูลโดยการพรรณนาความ พบว่า 1) ระบบเสริมสร้างสุขภาวะเพื่อลดภาวะแทรกซ้อนโรคเบาหวานของผู้พิการทางการเคลื่อนไหว มุ่งเน้นการป้องกันและควบคุมโรคมากกว่าการรักษา โดยออกแบบให้สอดคล้องกับข้อจำกัดด้านร่างกาย การดำรงชีวิต และการเข้าถึงบริการสุขภาพของกลุ่มเปราะบาง มีฐานข้อมูลสุขภาพ ประวัติการใช้ยา ภาวะแทรกซ้อน และบริบททางสังคมของผู้พิการ 2) การพัฒนาการเสริมสร้างสุขภาวะและการลดภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวานในผู้พิการทางการเคลื่อนไหว ภายใต้ระบบบริการสุขภาพแบบบูรณาการ สะท้อนการเปลี่ยนผ่านจากการดูแลเชิงรักษาในสถานพยาบาลไปสู่การดูแลแบบองค์รวมที่เชื่อมโยงโรงพยาบาล ระบบปฐมภูมิ และชุมชนเข้าด้วยกัน 3) การสร้างความร่วมมือในการพัฒนาระบบเสริมสร้างสุขภาวะลดภาวะแทรกซ้อนโรคเบาหวานของผู้พิการทางการเคลื่อนไหว อาศัยการบูรณาการบทบาทของภาคีเครือข่ายในชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเป็นกลไกหลักด้านวิชาการและระบบบริการสุขภาพ ทำหน้าที่เชื่อมโยงการรักษา การติดตามต่อเนื่อง และการให้ความรู้กับสมาคมคนพิการและชุมชน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปุริมาตร พ. ., (นิเวช จงแจ้งกลาง) พ. ., & (มนินท์ ขันเหลา) พ. . (2026). การพัฒนาระบบเสริมสร้างสุขภาวะ ลดภาวะแทรกซ้อนโรคเบาหวานของผู้พิการทางการเคลื่อนไหว. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(5), 293–305. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/10852
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2567). รายงานการเจ็บป่วยประเภทพิเศษ. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.

กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ. (2567). รายงานสถานการณ์ด้านคนพิการในประเทศไทย พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2560). แผนพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติฉบับที่ 5 พ.ศ. 2560-2564. กรุงเทพมหานคร: ศรีเมืองการพิมพ์จำกัด.

กระทรวงสาธารณสุข. (2562). แผนชุมชน กับการจัดการด้านสุขภาพ. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.

ญาณี ศิริภัทรโสภณและคณะ. (2562). การเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้พิการ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง. วารสาร สมาคมนักวิจัย, 24(1), 152-162.

ดวงกมล ศักดิ์เลิศสกุล. (2565). สุขภาพแบบองค์รวม. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตร์.

ทัดทอง เตียตระกูล. (2568). คัมภีร์สุขภาพฉบับครอบครัว ความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีทางการแพทย์ ไม่ใช่คำตอบสุดท้ายของการมีสุขภาพดีห่างไกลโรค หากแต่เป็นตัวคุณเอง. กรุงเทพมหานคร: Feel Good, สนพ.

นงลักษณ์ เทศนา และคณะ. (2566). การพัฒนารูปแบบการป้องกันการป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในประชาชนกลุ่มเสี่ยง. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.

นันทวัน ยิ้มประเสริฐ และคณะ. (2565). การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อการจัดการพฤติกรรมด้านอาหารและการออกกำลังกายในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารเกษมบัณฑิต, 16(2), 61-75.

ปิยะวัฒน์ ตรีวิทยา. (2566). กรอบแนวคิดเกี่ยวกับคุณภาพชีวิต ภาควิชากิจกรรมบำบัด คณะเทคนิคการแพทย์. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

พัฒน์พงศ์ เจริญวงศรี. (26 ต.ค. 2568). ความสำเร็จของการพัฒนาระบบเสริมสร้างสุขภาวะเพื่อลดภาวะแทรกซ้อนโรคเบาหวานในผู้พิการ. (พิชิต ปุริมาตร, ผู้สัมภาษณ์)

พิจิตรา ทะเลรัตน์ และชนิสรา แก้วสวรรค์. (2560). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพของพระภิกษุสงฆ์ให้ห่างจากโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคหัวใจในเขตจังหวัดชลบุรี. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.

พิจิตรา ภัตตะสมบูรณ์. (22 ต.ค. 2568). กระบวนทัศน์ด้านการดูแลสุขภาพ. (พิชิต ปุริมาตร, ผู้สัมภาษณ์)

ภัทรพล ตันเสถียร. (2566). คุณภาพชีวิตของพระสงฆ์ที่อาพาธด้วยโรคเรื้อรังที่มารับบริการทางการแพทย์ ณ โรงพยาบาลสงฆ์. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหิดล.

มงคล ศรีวิไลศักดิ์. (22 ต.ค. 2568). การเสริมสร้างสุขภาวะลดภาวะแทรกซ้อนจากโรคสำหรับผู้พิการ. (พิชิต ปุริมาตร, ผู้สัมภาษณ์)

วัฒนา สว่างศรี และศิราณีย์ อินธรหนองไผ่. (2558). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดโรคเบาหวานรายใหม่ในชุมชน. วารสารพยาบาลทหารบก, 16(1), 121-131.

สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ. (2562). สำนักงานปลักกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, กลยุทธการสร้างความเข้มแข็งของเครือข่ายผู้พิการ, เอกสารประกอบการสัมมนาวิชาการประจำ ปีของ สสว. กรุงเทพมหานคร: สื่อสาร.

World Health Organization. (2011). World Report on Disability. Geneva: WHO Press.