แนวทางยกร่างกฎหมายและพัฒนาระบบการพิจารณาคดีเกี่ยวกับพระสงฆ์ไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางในการยกร่างกฎหมายและพัฒนาระบบการพิจารณาคดีเกี่ยวกับพระสงฆ์ให้เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทย เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ได้แก่ การศึกษาข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการ กฎหมาย และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 คน และการจัดกิจกรรมประชุมกลุ่มย่อยกับผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 20 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ต้องบูรณาการหลักพระธรรมวินัยกับกฎหมายสมัยใหม่ โดยอาศัยทฤษฎีการลงโทษสามมิติ ประกอบด้วย การรักษาความสงบเรียบร้อยและคุณธรรมทางกฎหมาย การกำหนดโทษที่เหมาะสมกับบุคคลตามหลัก Neo-Classical School และการป้องกันฟื้นฟูตามแนวคิด Positive School เพื่อยกระดับพระธรรมวินัยจาก Soft Law สู่ Hard Law ที่บังคับใช้ได้จริง โดยองค์ประกอบสำคัญของระบบที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 1) การตรากฎหมายรองรับในหลายระดับตั้งแต่รัฐธรรมนูญจนถึงกฎระเบียบ 2) องค์คณะผู้พิจารณาแบบผสมที่มีผู้ทรงคุณวุฒิทั้งด้านพระธรรมวินัยและกฎหมาย 3) วิธีพิจารณาคดีแบบไต่สวนที่เน้นการค้นหาความจริง พร้อมคุ้มครองสิทธิตาม due process 4) การกำหนดขอบเขตอำนาจที่ชัดเจนไม่ทับซ้อนกับศาลยุติธรรม 5) ระบบอุทธรณ์และการทบทวนคำวินิจฉัย 6) มาตรการทางวินัยที่หลากหลายและได้สัดส่วน และ 7) การรักษาความเป็นอิสระจากการแทรกแซงทางการเมือง นอกจากนี้ บทเรียนจากศรีลังกาและพม่าสะท้อนความท้าทายในการสร้างสมดุลระหว่างความเป็นอิสระของสถาบันศาสนากับกลไกตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพ ดังนั้น ความสำเร็จของการพัฒนาระบบขึ้นอยู่กับการดำเนินการในสี่มิติ คือ ด้านกฎหมาย ด้านสถาบัน ด้านบุคลากร และด้านสังคม หากสามารถบูรณาการได้ครบถ้วน จะสร้างระบบที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และฟื้นฟูศรัทธาของประชาชนต่อพระพุทธศาสนาอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
พระมหาสุชาติ ธมฺมกาโม และคณะ. (2565). ระบบศาลในกระบวนการยุติธรรมคณะสงฆ์ไทย. วารสารวิจยวิชาการ, 5(5), 317-330.
พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535. (2535) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 109 ตอนที่ 106 ก หน้า 5-11 (4 มีนาคม 2535).
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก หน้า 1-90 (6 เมษายน 2560).
Abbott, K. W. & Snidal, D. (2000). Hard and Soft Law in International Governance. International Organization, 54(3), 421-456. https://doi.org/10.1162/002081800551280.
An-Na'im, A. A. (2008). Islam and the secular state: Negotiating the future of Shari'a. Massachusetts, United States: Harvard University Press.
Barak, A. (2012). Proportionality: Constitutional Rights and Their Limitations. New York, United States: Cambridge University Press.
Beccaria, C. (1963). On Crimes and Punishments (Introduction by Paolucci, H. Trans.). New York, United States: Macmillan.
Berkowitz, D. et al. (2003). Economic development, legality, and the transplant effect. European Economic Review, 47(1), 165-195. https://doi.org/10.1016/S0014-2921(01)00196-9.
Berkwitz, S. C. (2004). Buddhist History in the Vernacular: The Power of the Past in Late Medieval Sri Lanka. Leiden, Netherlands: BRILL.
Braithwaite, J. (2002). Restorative justice and responsive regulation. New York, United States: Oxford University Press.
Cappelletti, M. (1989). The Judicial Process in Comparative Perspective. Oxford, United Kingdom: Clarendon Press.
Doe, N. (2011). Law and Religion in Europe: A Comparative Introduction. Oxford, United Kingdom: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199604005.001.0001.
Durkheim, É. (1997). The Division of Labor in Society (Original work published 1893, W. D. Halls, Trans.). New York, United States: Simon and Schuster
Ferri, E. (1917). Criminal sociology. Boston, Massachusetts, United States: Little, Brown, and Company.
Gombrich, R. & Obeyesekere, G. (1988). Buddhism transformed: Religious change in Sri Lanka. Princeton, New Jersey, United States: Princeton University Press.
Hirschl, R. (2010). Constitutional Theocracy. Massachusetts, United States: Harvard University Press.
Hooker, M. B. (2008). Indonesian Syariah: Defining a National School of Islamic Law. Heng Mui Keng Terrace, Singapore: Institute of Southeast Asian Studies.
Huxley, A. (1995). Buddhism and law: The View from Mandalay. Journal of the International Association of Buddhist Studies, 18(1), 47-95.
Keyes, C. F. (1977). The Golden Peninsula: Culture and Adaptation in Mainland Southeast Asia. Honolulu, Hawaii, United States: University of Hawaii Press.
Kitiarsa, P. (2008). Religious Commodifications in Asia: Marketing Gods. London, United Kingdom: Routledge.
McDaniel, J. T. (2011). The Lovelorn Ghost and the Magical Monk: Practicing Buddhism in Modern Thailand. New York, United States: Columbia University Press.
North, D. C. (1990). Institutions, Institutional Change and Economic Performance. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511808678.
Schober, J. (2011). Modern Buddhist Conjunctures in Myanmar: Cultural Narratives, Colonial Legacies, and Civil Society. Honolulu, Hawaii, United States: University of Hawaii Press. https://doi.org/10.21313/hawaii/9780824833824.001.0001.
Schonthal, B. (2014). Constitutionalizing Religion: The Pyrrhic Success of Religious Rights in Postcolonial Sri Lanka. Journal of Law and Religion, 29(3), 470-490. https://doi.org/10.1017/jlr.2014.21.
Swearer, D. K. (2010). The Buddhist World of Southeast Asia. (2nd ed.). New York, United States: State University of New York Press.
Tamanaha, B. Z. (2004). On the Rule of Law: History, Politics, Theory. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511812378.
Tambiah, S. J. (1976). World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand Against a Historical Background. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511558184.
Tyler, T. R. (2006). Why People Obey the Law. New Jersey, United States: Princeton University Press.
UNDP. (1997). Governance for sustainable human development: a UNDP policy document. New York, United States: United Nations Development Programme.
Weber, M. (1978). Economy and Society: An Outline of Interpretive Sociology. Berkeley, California, United States: University of California Press.
