บทบาทและกระบวนการสื่อสารทางการเมืองของไตรรงค์ สุวรรณคีรี : ศึกษาในช่วงเวลาปี พ.ศ. 2523 - 2565

Main Article Content

สุภากาญจน์ ชัยฤกษ์
กฤตกร ทองนอก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบททางเศรษฐกิจและการเมืองที่ส่งผลต่อการสื่อสารทางการเมืองของไตรรงค์ สุวรรณคีรี ในช่วงปี พ.ศ. 2523 – 2565 และ 2) ศึกษาบทบาทและกระบวนการสื่อสารทางการเมือง โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิจัยเอกสารทั้งข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิ กำหนดเกณฑ์ คัดเลือกแบบเจาะจง ใช้วิธีการวิเคราะห์วาทกรรมร่วมกับการวิเคราะห์แก่นสาระ ผลการวิจัยพบว่า บริบทการเมืองและเศรษฐกิจผลักดันให้เกิดการปรับยุทธศาสตร์การสื่อสาร ได้แก่ 1) ยุคประชาธิปไตยครึ่งใบ เน้น “การสื่อสารเพื่อสร้างเสถียรภาพ” รับมืออิทธิพลทหารและวิกฤตเศรษฐกิจ 2) ยุคปฏิรูปการเมืองและวิกฤต ต้มยำกุ้ง เน้น “การสื่อสารเพื่อสร้างความเชื่อมั่น” นำข้อมูลเชิงประจักษ์ทางเศรษฐศาสตร์มาใช้อธิบายเพื่อคลี่คลายความตระหนก และ 3) ยุคสื่อดิจิทัลและขัดแย้งทางอุดมการณ์ ขยายช่องทางสู่แพลตฟอร์มออนไลน์เพื่อ “สื่อสารตอกย้ำจุดยืน” อย่างตรงไปตรงมาจนได้รับยกย่องเป็น “ดาวสภา” และเมื่อวิเคราะห์ผ่านกระบวนการสื่อสารทฤษฎี SMCR ของ Berlo และแบบจำลองของ McNair พบว่า ผู้ส่งสารมีความเชี่ยวชาญระดับปริญญาเอกและตั้งทีมวิชาการเกือบ 20 คนเพื่อเตรียมข้อมูลทำให้เนื้อหาสารถูกต้องแม่นยำ ผสมผสานวาทศิลป์ อารมณ์ขัน และภาษาถิ่นใต้ สื่อสารผ่านช่องทางหลักคือสภาผู้แทนราษฎรเพื่อกำหนดวาระทางสังคม ส่งผลให้สามารถรับมือวิกฤตและโน้มน้าวใจผู้รับสารทุกระดับได้อย่างมีประสิทธิภาพ จากความสำเร็จนี้นำไปสู่การค้นพบ “โมเดลวาทศิลป์ ทางการเมืองบนฐานของข้อมูลเชิงประจักษ์” ซึ่งพิสูจน์ว่าการสื่อสารที่ยั่งยืนต้องบูรณาการศิลปะการนำเสนอเข้ากับความหนักแน่นของข้อมูล งานวิจัยนี้จึงเสนอให้องค์กรนิติบัญญัติและพรรคการเมืองสร้างกลไกสนับสนุนข้อมูล เพื่อยกระดับคุณภาพการอภิปรายในภาพรวมแทนการพึ่งพาศักยภาพส่วนบุคคลเพียงอย่างเดียว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชัยฤกษ์ ส. ., & ทองนอก ก. . (2026). บทบาทและกระบวนการสื่อสารทางการเมืองของไตรรงค์ สุวรรณคีรี : ศึกษาในช่วงเวลาปี พ.ศ. 2523 - 2565. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(5), 285–292. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/10943
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรกนก นิลดำ. (2559). การสื่อสารทางการเมืองของนายกรัฐมนตรีที่มาจากทหาร. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสื่อสารมวลชน. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชน บทจร. (2565). ตำนานของ ไตรรงค์ สุวรรณคีรี ดาวสภา ปชป. ผู้เป็นที่ปรึกษานายกฯ ยุคป๋าเปรม และยุคประยุทธ์. เรียกใช้เมื่อ 11 มกราคม 2569 จาก https://www.thepeople.co

ไทยโพสต์. (2565). ดร.ไตรรงค์: 40 ปีบนถนนการเมือง พรรค ปชป.มีอะไรต้องปรับเปลี่ยน. เรียกใช้เมื่อ 11 มกราคม 2569 จาก https://www.thaipost.net

นันทนา นันทวโรภาส. (2558). สื่อสารการเมือง: ทฤษฎีและการประยุกต์ใช้. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิรงรอง รามสูต และคณะ. (2562). การจัดการปัญหาข่าวลวง (Fake News) ในบริบทสื่อและสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มติชนทีวี. (2565). วิวาทะ ไตรรงค์ สุวรรณคีรี: เราได้ส.ส.ไร้คุณภาพ เพราะประชาชนส่วนหนึ่งไม่ได้ใช้สมองในการเลือก. เรียกใช้เมื่อ 11 มกราคม 2569 จาก https://x.com/matichonweekly/status/1612721919924785152

มิรันตี บุญแก้ว. (2550). ภาวะผู้นำทางการเมืองตัวอย่าง ในระบอบประชาธิปไตยของดร.ไตรรงค์ สุวรรณคีรี. เรียกใช้เมื่อ 11 มกราคม 2569 จาก https://www.kpi-lib.com/elib/cgi-bin/opacexe.exe?op=mmvw&db=Main&skin=&mmid=3998&bid=11300

Almond, G. A. & P owell, G. B. (1980). Comparative politics today: A world view. (2nd ed.). Boston: Little, Brown.

Berlo, D. K. (1960). The process of communication: An introduction to theory and practice. New York: Holt, Rinehart and Winston.

Deutsch, K. W. (1969). The nerves of government: Models of political communication and control. New York: The Free Press.

McCombs, M. E. & Shaw, D. L. (1972). The agenda-setting function of mass media. Public Opinion Quarterly, 36(2), 176-187.

McNair, B. (2011). An introduction to political communication. (5th ed.). London: Routledge.