อายุความฟ้องร้องคดีอาญากรณีพนักงานอัยการและราษฎรเป็นโจทก์

Main Article Content

จรวยพร เหมรังษี

บทคัดย่อ

ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 26 มาตรา 27 เป็นสิทธิพื้นฐานของบุคคลทุกคน กฎหมายที่ตราออกมาจะต้องมีผลบังคับใช้กับประชาชนทุกคนอย่างเสมอกัน ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 95 จึงต้องสอดคล้องกับหลักนิติธรรมและหลักความเสมอภาค กล่าวคือ บุคคลผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาไม่ว่าจะเป็นพนักงานอัยการหรือผู้เสียหาย ย่อมต้องอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์โดยเท่าเทียม ปัญหาสำคัญเกิดขึ้นจากการบังคับใช้ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 95 วรรคหนึ่ง ที่บัญญัติว่า “ในคดีอาญา ถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในกำหนด…นับแต่วันกระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ” โดยบทบัญญัติดังกล่าวถูกนำไปใช้แตกต่างกันระหว่างคดีที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์กับคดีที่ผู้เสียหายเป็นโจทก์ กล่าวคือ ในคดีที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ อายุความย่อมหยุดนับทันทีเมื่อได้มีการฟ้องคดีและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลแล้ว ในขณะที่คดีที่ผู้เสียหายเป็นโจทก์อายุความจะหยุดนับต่อเมื่อศาลได้ไต่สวนมูลฟ้องและมีคำสั่งประทับรับฟ้องแล้ว ด้วยเหตุที่กระบวนการไต่สวนมูลฟ้องใช้ระยะเวลาพอสมควร ย่อมก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิทธิของผู้เสียหายโดยตรง กล่าวคือ ระยะเวลาดังกล่าวยังคงถูกนับรวมเป็นอายุความ ส่งผลให้คดีจำนวนไม่น้อยขาดอายุความไปในระหว่างการพิจารณาไต่สวนมูลฟ้อง ทั้งที่ผู้เสียหายได้ดำเนินการฟ้องคดีภายในกำหนดเวลาแล้ว เป็นการก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำในการบังคับใช้กฎหมาย เห็นสมควรกำหนดหลักเกณฑ์ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 95 ให้คดีที่ราษฎรเป็นโจทก์อายุความสะดุดหยุดลงเมื่อได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาล แม้ว่าศาลจะยังไม่มีคำสั่งประทับรับฟ้อง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เหมรังษี จ. . (2026). อายุความฟ้องร้องคดีอาญากรณีพนักงานอัยการและราษฎรเป็นโจทก์. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(5), 179–189. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/11193
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์. (2562). คำอธิบายกฎหมายอาญา ภาค 1 เล่ม 1. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน.

คณิต ณ นคร. (2560). กฎหมายอาญาภาคทั่วไป. (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน.

จักรกฤษณ์ อุตโม. (2567). การคุ้มครองความเสมอภาคทางสังคม เศรษฐกิจ กฎหมาย และการเมือง รวมถึงความเสมอภาคในโอกาสตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ของศาลรัฐธรรมนูญไทย. เรียกใช้เมื่อ 10 มีนาคม 2569 จาก https://occ_th.constitutionalcourt.or.th/article_detail/การคุ้มครองความเสมอภาคทางสังคม-เศรษฐกิจ-กฎหมาย-และการเมือง-รวมถึงความเสมอภาคในโอกาส-ตามรัฐธรรมนูญ-แห่งราชอาณาจักรไทย--พุทธศักราช--2560-ของศาลรัฐธรรมนูญไทย#:~:text=3)%20ความเสมอภาคทางกฎหมาย,อันเป็นการ

จิตติ ติงศภัทิย์. (2562). “หลักวิชาชีพกฎหมาย” รวมผลงานทางวิชาการของศาสตราจารย์จิตติ จิงศภัทิย์ เล่มที่ 1. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานศาลยุติธรรม.

ณัฐวสา ฉัตรไพฑูรย์ และไบรอัน เอ็ม เพียร์ซ. (2550). อายุความสะดุดหยุดอยู่ในคดีอาญา. ใน รายงานการวิจัย. สำนักงานอัยการพิเศษฝ่ายสถาบันกฎหมายอาญา สำนักวิชาการ สำนักงานอัยการสูงสุด.

ธเนศพล ธนบุณยวัฒน์. (2565). หลักนิติธรรมภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. เรียกใช้เมื่อ 10 มีนาคม 2569 จาก https://www.constitutionalcourt.or.th/occ_web/ewt_dl_link.php?nid=14456.

วิเชียร ดิเรกอุดมศักดิ์. (2567). กฎหมายอาญาพิสดาร เล่ม 1 (ฉบับปรับปรุงใหม่ 2567). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ห้างหุ้นส่วนจำกัดแสงจันทร์การพิมพ์.

สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ. (2564). สรุปคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ ที่ 14/2564. เรียกใช้เมื่อ 5 พฤษภาคม 2569 จาก https://www.constitutionalcourt.or.th/occ_web/ewt_dl_link.php?nid=13373

หยุด แสงอุทัย. (2547). กฎหมายอาญา ภาค 1. (พิมพ์ครั้งที่ 19). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อดิเทพ อุยยะพัฒน์. (2565). หลักนิติธรรมตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. เรียกใช้เมื่อ 10 มีนาคม 2569 จาก https://occ_th.constitutionalcourt.or.th/article_detail/หลักนิติธรรมตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย#:~:text=·%20หลักนิติธรรมตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย%20นายอดิเทพ%20อุยยะพัฒน์%20ผู้เชี่ยวชาญด้านคดี%20สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ%20คำว่า,คือ%201)%20บุคคลทุกค