การพัฒนากระบวนการเรียนการสอนกิจกรรมเสรีตามแนวคิดการเรียนรู้แบบสืบสอบ และการเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐานเพื่อเสริมสร้างการทำงานของ สมองส่วนหน้าของเด็กปฐมวัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อพัฒนากระบวนการเรียนการสอนกิจกรรมเสรีตามแนวคิดการเรียนรู้แบบสืบสอบและการเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน และ 2) เพื่อศึกษาผลของการใช้กระบวนการเรียนการสอนกิจกรรมเสรีตามแนวคิดการเรียนรู้แบบสืบสอบและการเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน การวิจัยครั้งนี้ใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) กลุ่มตัวอย่าง คือเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 2 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน จำนวน 40 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 20 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบประเมินกระบวนการเรียนการสอนกิจกรรมเสรี และแบบประเมินการทำงานของสมองส่วนหน้า วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า กระบวนการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 ประการดังนี้ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) เนื้อหาสำคัญ 4) กระบวนการเรียนการสอน และ 5) แนวทางการประเมิน ประกอบด้วยกระบวนการเรียนการสอน 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) กระตุ้นสมองและความรู้สึก การเรียนรู้จะเกิดขึ้นได้ดีหากถูกกระตุ้นให้เกิดความสงสัย ท้าทาย จนเกิดอารมณ์และความสนใจจากภายใน 2) ผนึกกำลังแสวงหา การเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของสิ่งต่าง ๆ รอบตัว โดยเริ่มจากคุ้นเคยสู่ซับซ้อน 3) แบ่งปันเฮฮา กระบวนการเรียนรู้เกิดขึ้นด้วยความสนใจจากภายใน มีการจดจำ เชื่อมโยงประสบการณ์เดิมกับประสบการณ์ใหม่ผ่านจุดสนใจรอบตัว และ 4) สรุปคุณค่าและเชื่อมโยง การสรุปความคิดอธิบายเหตุผลหรือสถานการณ์ โดยคะแนนเฉลี่ยการทำงานของสมองส่วนหน้าของเด็กปฐมวัย หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งในภาพรวมและรายด้าน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล. (2560). การพัฒนาและหาค่าเกณฑ์มาตรฐานเครื่องมือประเมินการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย. นครปฐม: ศูนย์วิจัยประสาทวิทยาศาสตร์ สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล.
Abidin, S. R. Z. et al. (2025). Improving literacy skills using the serious game model compatible with brain-based learning. Multimedia Tools and Applications, 84(2025), 95-129.
Arifin, Z. et al. (2025). The effect of inquiry-based learning on students’ critical thinking skills in science education: A systematic review and meta-analysis. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 21(3), 1-24.
Branch, J. L. & Oberg, D. . (2004). Focus on inquiry: A teacher’s guide to implementing inquiry based learning. Edmonton, AB: Alberta Learning.
Comillo, R. I. & Mistades, V. M. (2025). Impact of Brain-Based Teaching on the Conceptual Understanding of Newton's Laws of Motion. Jurnal Pendidikan IPA Indonesia, 14(2). 216-228.
Diamond A. (2012). Activities and Programs That Improve Children's Executive Functions. Current directions in psychological science, 21(5), 335-341.
Ernst, J. & Stelley, M. (2024). Child-centered learning environments and self-regulation development in early childhood education. Behavioral Sciences, 14(11), 1013. https://doi.org/10.3390/ bs14111013.
Haenjohn, J. et al. (2026). Executive functions in Thai adolescents: Development of an inventory measure, its factors, and norms. Journal of the International Neuropsychological Society, 32(1), 79-92.
Hao, Y. et al. (2025). The impact of structured motor learning intervention on preschool children’s executive functions. Scientific Reports, 15(2025), 18167. https://doi.org/10.1038/s41598-025-01385-5.
Madanipour, P. et al. (2025). Early childhood teachers’ understanding of executive functions and strategies employed to facilitate them. Frontiers in Education, 9(2024), 1-14.
Stucke, N. J. & Doebel, S. (2024). Early childhood executive function predicts concurrent and later social and behavioral outcomes: A review and meta-analysis. Psychological Bulletin, 150(10), 1178-1206.
Veraksa, A. N. et al. (2024). Play to foster children’s executive function skills: Exploring short- and long-term effects of digital and traditional types of play. International Journal of Early Childhood, 56(3), 687-709.
Yaffe, D. et al. (2025). Short playful interactions improve executive functions in children. Scientific Reports, 15(2025), 23573. https://doi.org/10.1038/s41598-025-07028-z.
