การนำแนวคิดเศรษฐกิจสีน้ำเงินมาใช้ในประเทศไทยเพื่อความยั่งยืน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสอดคล้องของแนวคิดเศรษฐกิจสีน้ำเงินกับแนวทางการจัดการทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน การศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดเศรษฐกิจสีน้ำเงิน ข้อค้นพบจากการศึกษาพบว่า มหาสมุทรและชายฝั่งเปรียบเสมือนกลไกหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศไทย จากรายงานของธนาคารโลก พบว่า มูลค่าของเศรษฐกิจสีน้ำเงินสูงถึงร้อยละ 30 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ อย่างไรก็ตาม การตักตวงผลประโยชน์ในรูปแบบเดิมได้สร้างความเสื่อมโทรมต่อระบบนิเวศอย่างรุนแรง ทั้งการทำประมง การท่องเที่ยว การขนส่งทางทะเลและด้านพลังงานน้ำมัน เมื่อมีการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรทางทะเลเพิ่มมากขึ้น จึงส่งผลให้เกิดความเสื่อมโทรมของทรัพยากร ดังนั้น การปรับเปลี่ยนสู่เศรษฐกิจสีน้ำเงินที่มุ่งเน้นการใช้ประโยชน์ทรัพยากรสูงสุดควบคู่กับการรักษาความยั่งยืนของระบบนิเวศและความเป็นธรรมทางสังคม จึงเป็นเครื่องมือที่สำคัญและสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 -2570) และแผนปฏิบัติการเศรษฐกิจสีน้ำเงินอาเซียน ซึ่งประเทศไทยมีศักยภาพสูงในการเป็นศูนย์กลางทางทะเลของภูมิภาค จึงนำมาสู่ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อแก้ไขปัญหาที่กล่าวมาประกอบด้วย 3 มิติหลัก ได้แก่ 1) การเร่งรัดขับเคลื่อนการจัดการเชิงพื้นที่ทางทะเล 2) การส่งเสริมนวัตกรรม เทคโนโลยีสะอาด และนวัตกรรมการเงินสีน้ำเงิน 3) การยกระดับความร่วมมือพหุภาคีในภูมิภาคอาเซียน ดังนั้น ความสำเร็จระยะยาวในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีน้ำเงินของประเทศไทย จำเป็นต้องอาศัยกลไกการบริหารจัดการที่บูรณาการร่วมกันจากทุกภาคส่วน เพื่อส่งต่อฐานทรัพยากรที่มั่งคั่งและสมดุลสู่อนาคต