บทบาทครูในการส่งเสริมการจัดการอารมณ์เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอความสำคัญของการจัดการอารมณ์ (Emotion Regulation) และวิเคราะห์บทบาทเชิงรุกของครูในการส่งเสริมทักษะดังกล่าว เพื่อยกระดับสมรรถนะการเรียนรู้และการกำกับตนเองของผู้เรียนท่ามกลางบริบทความท้าทายของการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยใช้วิธีการศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำเสนอบทบาทครูในการส่งเสริมการจัดการอารมณ์เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียน จากการทบทวนวรรณกรรมพบว่า ภาวะความเครียดและอารมณ์เชิงลบเป็นอุปสรรคสำคัญที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการทำงานของสมองส่วนการรู้คิด (Cognitive Function) นำไปสู่การลดลงของประสิทธิภาพในการประมวลผลและการเรียนรู้ของนักเรียน ดังนั้น การจัดการปัจจัยทางอารมณ์ที่เป็นอุปสรรคต่อการเรียนรู้ จึงถือเป็นหน้าที่สำคัญของครูผู้สอน ผลการศึกษาผ่านแนวคิดทฤษฎีการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคม (Social and Emotional Learning: SEL) ชี้ให้เห็นว่า การมีทักษะการจัดการอารมณ์ที่ดีเป็นกลไกสำคัญในการขยายพื้นที่ความจำขณะทำงาน ส่งเสริมแรงจูงใจภายใน และสร้างปฏิสัมพันธ์เชิงบวกในชั้นเรียน บทความนี้จึงนำเสนอการปรับเปลี่ยนบทบาทครูสู่การเป็นผู้อำนวยความสะดวกทางอารมณ์ผ่าน 5 ยุทธศาสตร์หลัก ได้แก่ 1) การเป็นแบบอย่างในการจัดการอารมณ์ 2) การสร้างพื้นที่ปลอดภัยทางจิตวิทยา 3) การบูรณาการทักษะ SEL เข้าสู่กระบวนการจัดการเรียนรู้ 4) การเป็นที่ปรึกษาและผู้ให้การสนับสนุนเชิงบวก และ 5) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือที่เข้มแข็งร่วมกับผู้ปกครองและภาคีเครือข่าย ท้ายที่สุด บทความได้เสนอแนะเชิงนโยบายให้สถาบันผลิตครูทบทวนและยกระดับสมรรถนะด้านจิตวิทยาพัฒนาการในหลักสูตรวิชาชีพครู และเสนอให้สถานศึกษากำหนดนโยบายโรงเรียนปลอดภัยอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเติบโตทางอารมณ์อันเป็นรากฐานสำคัญสู่ความสำเร็จทางการเรียนรู้อย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
มนตรี อินตา และสุพัตรา สกุลศรีประเสริฐ. (2561). การเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคมตามแนวคิดของ CASEL ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. Srinakharinwirot Research and Development (Journal of Humanities and Social Sciences), 10(20), 98-116.
Allen, T. D. & Eby, L. T. (2007). The Blackwell handbook of mentoring: A multiple perspectives approach. Malden, MA: Blackwell Publishing.
Arnsten, A. F. T. (2009). Stress signaling pathways that impair prefrontal cortex structure and function. Nature Reviews Neuroscience, 10(6), 410-422.
Brackett, M. A. et al. (2011). Emotional intelligence: Implications for personal, social, academic, and workplace success. Social and Personality Psychology Compass, 5(1), 88-103.
CASEL. (2003). Safe and sound: An educational leader’s guide to evidence-based social and emotional learning (SEL) programs. Chicago, IL: Collaborative of Academic, Social, and Emotional Learning.
Chernyshenko, O. et al. (2018). Social and emotional skills for student success and well-being: Conceptual framework for the OECD study on social and emotional skills. Paris: OECD Publishing.
Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350-383.
Epstein, J.L. et al. . (2019). School, Family, and Community Partnerships: Your Handbook for Action. Thousand Oaks: Corwin Press.
Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3), 218-226.
Goleman, D. (2006). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. New York: Bantam Books.
Gross, J. J. . (1998). Antecedent- and response-focused emotion regulation: Divergent consequences for experience, expression, and physiology. Journal of Personality and Social Psychology, 74(1), 224-237.
Immordino-Yang, M. H. et al. . (2019). Nurturing nature: How brain development is inherently social and emotional, and what this means for education. Educational Psychologist, 54(3), 185-204.
Immordino-Yang, M. H., & Damasio, A. (2007). We feel, therefore we learn: The relevance of affective and social neuroscience to education. Mind, Brain, and Education, 1(1), 3-10.
Jennings, P. A. & Greenberg, M. T. (2009). The Prosocial Classroom: Teacher Social and Emotional Competence in Relation to Student and Classroom Outcomes. Review of Educational Research, 79, 491-525.
Ochsner, K. N. & Gross, J. J. (2005). The cognitive control of emotion. Trends in Cognitive Sciences, 9(5), 242-249.
Trilling, B. & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. San Francisco: Jossey-Bass.
Vogel, S. & Schwabe, L. (2016). Learning and memory under stress: Implications for the classroom. npj Science of Learning, 1(1), 1-10.
Westwood, P. (1997). Commonsense method for children with special needs. London: Routledge.
World Health Organization. (1997). Life skills education for children and adolescents in schools. Retrieved March 10, 2026, from https://iris.who.int/items/5d053e73-4b67-4456-9e9a-f3ae402863f2
