การศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้สอนภาษาอังกฤษ ในบริบทการอุดมศึกษาไทย

Main Article Content

นันทณัฏฐ์ เวียงอินทร์
อำนาจ ไชยสงค์
ณัฐพล วงศ์ประทุม
ธันยาภักค์ คมธัชนิธิชยวัศ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้สอนภาษาอังกฤษในบริบทการอุดมศึกษาไทย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การสังเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2) การสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน เพื่อยืนยันและปรับปรุงองค์ประกอบ และ 3) การประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ขององค์ประกอบโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและข้อมูลเชิงปริมาณด้วยความถี่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่าองค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้สอนภาษาอังกฤษประกอบด้วย 8 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การกำหนดวิสัยทัศน์และเป้าหมาย 2) การพัฒนาวิชาชีพครูภาษาอังกฤษ 3) การเป็นผู้นำ 4) การสร้างชุมชนการเรียนรู้ 5) การสร้างแรงจูงใจ 6) ทักษะของผู้สอนภาษาอังกฤษ 7) การบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอน และ 8) การสร้างสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ ผลการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน พบว่าภาวะผู้นำทางวิชาการควรครอบคลุมการกำหนดทิศทาง การพัฒนาวิชาชีพ การสร้างความร่วมมือและการส่งเสริมการเรียนรู้โดยบูรณาการความรู้ด้านภาษา การสอนและเทคโนโลยีสู่การปฏิบัติจริง ผลการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่าองค์ประกอบทั้ง 8 ด้าน มีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด โดยองค์ประกอบการบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอนมีคะแนนเฉลี่ยสูงสุด (M = 4.85, S.D. = 0.34) ขณะที่องค์ประกอบการสร้างแรงจูงใจมีคะแนนเฉลี่ยต่ำสุด (M = 4.81, S.D. = 0.38) ผลการวิจัยใช้เป็นกรอบพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้สอนภาษาอังกฤษและเป็นข้อมูลพื้นฐานเพื่อพัฒนาวิชาชีพในสถาบันอุดมศึกษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เวียงอินทร์ น., ไชยสงค์ อ., วงศ์ประทุม ณ., & คมธัชนิธิชยวัศ ธ. (2026). การศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้สอนภาษาอังกฤษ ในบริบทการอุดมศึกษาไทย. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(8), 249–260. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/11865
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ธีระนันต์ โมธรรม และคณะ. (2566). องค์ประกอบภาวะผู้นำแบบยั่งยืนของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. วารสารวิจัยวิชาการ, 6(3), 77-92.

วาโร เพ็งสวัสดิ์. (2549). วิธีวิทยาการวิจัย. กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.

Boonmoh, A. & Kulavichian, I. (2025). Self-directed professional development of Thai pre-service English teachers in rural Thailand: Adapting to limited resources and technology integration. Australian Journal of Applied Linguistics, 8(4), 103076. https://doi.org/10.29140/ajal.v8n4.103076.

Ghamrawi, N. et al. (2024). Teacher leadership in higher education: Why not? Cogent Education, 11(1), 2366679. https://doi.org/10.1080/2331186X.2024.2366679.

Kinnunen, P. et al. (2024). Bringing clarity to the leadership of teaching and learning in highereducation: A systematic review. Journal of Applied Research in Higher Education, 16(1), 265-280.

Lovett, S. & Andrews, D. (2011). Leadership for learning: What it means for teachers. In T. Townsend & J. MacBeath (Eds.), International handbook of leadership for learning (pp. 719-740). London: Springer.

Mishra, P. et al. (2023). TPACK in the age of ChatGPT and generative AI. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 39(4), 235-251.

Reinders, H. et al. (2025). Conceptualizations of and research on language teacher leadership: A scoping review. TESOL Journal, https://doi.org/10.1002/tesj.70007.

Shah, S. R. A. & Eusafzai, H. A. K. (2024). Exploring teacher leadership: A study of leadership practices among TESOL professionals in the Arab world. Forum for Education Studies, 2(1), 395. https://doi.org/10.59400/fes.v2i1.395.

Wang, Y. & Fan, Z. (2025). The impact of communities of practice on professional development among Chinese teachers: A mixed-methods longitudinal study. SAGE Open, 15(3). https://doi.org/10.1177/21582440251359824.

York-Barr, J. & Duke, K. (2004). What do we know about teacher leadership? Findings from two decades of scholarship. Review of Educational Research, 74(3), 255-316.