สภาพปัจจุบัน ปัญหา และบริบทในการขับเคลื่อนนโยบาย OBEC ZERO DROPOUT กรณีศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหา และบริบทการขับเคลื่อนนโยบาย OBEC Zero Dropout สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ วิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิจากระบบสารสนเทศร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลหลัก 16 คน ได้แก่ ผู้บริหารการศึกษา บุคลากรกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้รับผิดชอบระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โดยคัดเลือกแบบเจาะจงตามเกณฑ์ที่กำหนด ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบัน จากนักเรียนทั้งหมด 18,795 คน มีสถานศึกษาคัดกรองนักเรียนครบทุกคน ร้อยละ 12.15 คัดกรองบางส่วนร้อยละ 34.58 และยังไม่คัดกรอง ร้อยละ 53.27 กลุ่มที่ได้รับการคัดกรองพบเสี่ยงด้านเศรษฐกิจร้อยละ 19.82 และสุขภาพจิตร้อยละ 17.14 แต่นักเรียนกลุ่มเสี่ยงได้รับการช่วยเหลือเพียงร้อยละ 1.89 2) ปัญหาสำคัญ คือ การย้ายถิ่นตามผู้ปกครองโดยไม่แจ้งสถานศึกษา ระยะเวลาเปิดระบบคัดกรองค่อนข้างสั้น และผู้ปกครองไม่ยอมรับความบกพร่องของบุตรหลาน และ 3) บริบทและความต้องการจำเป็น ผู้ให้ข้อมูลเสนอให้พัฒนาระบบ Dashboard แบบ Real-time แบ่งระดับสีความเสี่ยง ใช้กระบวนการ PLC ออนไลน์ และลงพื้นที่เยี่ยมบ้านร่วมกัน ควบคู่กับการชี้แนะ (Coaching) ผลสังเคราะห์ด้วยเทคนิค SOAR Analysis พบความจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนานวัตกรรมการบริหารระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่เชื่อมโยงระบบเตือนภัยล่วงหน้า มาตรการป้องกันเชิงรุก และระบบกู้คืนสิทธิเด็กนอกระบบการศึกษาเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ การขับเคลื่อนนโยบายให้ประสบความสำเร็จ ควรปิดช่องว่างเชิงข้อมูล คือความไม่ครบถ้วนของการคัดกรอง ช่องว่างเชิงปฏิบัติการ คือ ความไม่ต่อเนื่องระหว่างการตรวจจับความเสี่ยงกับการช่วยเหลือ และช่องว่างเชิงการประสานงาน คือ การขาดกลไกเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2567). รายงานสถานการณ์เด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา Thailand Zero Dropout. กรุงเทพมหานคร: กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา.
ครู. (15 ก.พ. 2568). การวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหา และบริบทในการขับเคลื่อนนโยบาย OBEC Zero Dropout. (สุวิทย์ ดาวังปา, ผู้สัมภาษณ์)
บุคลากรกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา. (14 ก.พ. 2568). การวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหา และบริบทในการขับเคลื่อนนโยบาย OBEC Zero Dropout. (สุวิทย์ ดาวังปา, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้บริหารสถานศึกษา. (15 ก.พ. 2568ก). การวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหา และบริบทในการขับเคลื่อนนโยบาย OBEC Zero Dropout. (สุวิทย์ ดาวังปา, ผู้สัมภาษณ์)
_____________. (19 ก.พ. 2568ข). การวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหา และบริบทในการขับเคลื่อนนโยบาย OBEC Zero Dropout. (สุวิทย์ ดาวังปา, ผู้สัมภาษณ์)
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1. (2567ก). รายงานผลการคัดกรองนักเรียน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1. นครศรีธรรมราช: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1.
__________. (2567ข). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. นครศรีธรรมราช: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1.
__________. (2567ค). รายงานผลการคัดกรองนักเรียนผ่านระบบ HERO OBEC CARE ปีการศึกษา 2567. นครศรีธรรมราช: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). แนวทางการดำเนินงานนโยบาย OBEC Zero Dropout และระบบสารสนเทศการแนะแนวดูแลสุขภาพจิตนักเรียนและระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน (HERO OBEC CARE). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ.
Balfanz, R. et al. (2007). Preventing student disengagement and keeping students on the graduation path in urban middle-grades schools: Early identification and effective interventions. Educational Psychologist, 42(4), 223-235.
Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94, S95-S120. https://doi.org/10.1086/228943.
Davis, M. et al. (2013). Organizing schools to address early warning indicators (EWIs): Common practices and challenges. Journal of Education for Students Placed at Risk, 18(1), 84-100.
DuFour, R. et al. (2016). Learning by doing: A handbook for professional learning communities at work. (3rd ed.). Bloomington, IN: Solution Tree Press.
Hallinger, P. & Heck, R. H. (2010). Collaborative leadership and school improvement: Understanding the impact on school capacity and student learning. School Leadership & Management, 30(2), 95-110.
Kraft, M. A. et al. (2018). The effect of teacher coaching on instruction and achievement: A meta-analysis of the causal evidence. Review of Educational Research, 88(4), 547-588.
UNESCO. (2015). Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action for the Implementation of Sustainable Development Goal 4. Paris: UNESCO.
United Nations. (1989). Convention on the Rights of the Child. Geneva: United Nations.
Whitmore, J. (2017). Coaching for performance: The principles and practice of coaching and leadership. (5th ed.). London: Nicholas Brealey Publishing.