การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน บ้านไร่เหนือ อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง

Main Article Content

ไพศาล บัวแก้ว
สิทธิโชค ปาณะศรี
พระครูโฆสิตวัฒนานุกูล อนุวฑฺฒโน (ปานประดิษฐ์)
พระครูจิตตสุนทร เตชพโล (ชูเกลี้ยง)
พระครูวิจิตรรัตนวัตร จิตฺตสุโภ (จิตร์ภักดี)

บทคัดย่อ

บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านไร่เหนือ อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง 2) ศึกษาหลักสังคหวัตถุ 4 ที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และ 3) ประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านไร่เหนือ อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยสำรวจและเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ ประมวลความ สรุปผล และนำเสนอในรูปแบบการเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต คือ การปรับปรุงและยกระดับความเป็นอยู่ของประชาชนให้ดีขึ้นในทุกด้าน โดยมุ่งพัฒนาคุณภาพชีวิตเพื่อหาแนวทางที่เหมาะสมในการพัฒนาชุมชนเพื่อสร้างความยั่งยืนและความเข้มแข็งให้กับชุมชน 2) หลักสังคหวัตถุ 4 คือ หลักธรรมอันเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจและประสานหมู่ชนไว้ในความสามัคคี ประกอบด้วย 4 ประการ อันได้แก่ 1) ทาน คือ การให้ การแบ่งปัน 2) ปิยวาจา คือ คำพูดที่ไพเราะและเป็นประโยชน์ 3) อัตถจริยา คือ การประพฤติตนให้เป็นประโยชน์ทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น 4) สมานัตตตา คือ การวางตนเหมาะสมอันเป็นแนวทางนำไปสู่ความสงบสุข 3) การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านไร่เหนือ อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง นั้นสามารถแก้ปัญหาด้านความยากจน ปัญหาความขัดแย้ง และปัญหาด้านการขาดจิตอาสา ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากหลักสังคหวัตถุ 4 สามารถนำไปสู่ความร่วมมือที่เข้มแข็งผูกมิตรกันด้วยความปรารถนาดีโดยการส่งเสริมการทำงานร่วมกันสนับสนุนกันซึ่งทำให้ชุมชนมีความสามัคคีและสามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนให้เป็นชุมชนที่สงบสุขได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บัวแก้ว . ไ. ., ปาณะศรี ส. ., อนุวฑฺฒโน (ปานประดิษฐ์) พ. ., เตชพโล (ชูเกลี้ยง) พ. ., & จิตฺตสุโภ (จิตร์ภักดี) พ. . (2025). การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน บ้านไร่เหนือ อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(8), 106–115. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/8691
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กอปรลาภ อภัยภักดิ์. (2564). “การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ตามหลักสังคหวัตถุ 4”. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 4(1), 86-88.

นิศารัตน์ ศิลปเดช. (2540). ประชากรกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต. กรุงเทพมหานคร: พิศิษฐ์การพิมพ์.

พระครูสมุห์ใส วิมุตฺโต (ตาแสง). (2558). “นโยบายการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุตามหลักธรรมสังคหวัตถุ 4 ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตอำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี”. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระสนุทร ธมฺมธโร (บุญคง). (2560). “การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในชุมชนหนองสนม จังหวัดระยอง”. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณาราชวิทยาลัย.

พระสมโชค คุตฺตธมฺโม (เกื้อกลิ่น). (2565). “การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการเสริมสร้างการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลเขาตอก อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี”. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(2), 928-930.

พระโสภณ โสภโณ (ทองสม). (2563). “การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนวัดใหม่ทุ่งคาอำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา”. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภัทรวรรณ ประโลม. (2565). “การบริหารสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มคุณภาพการศึกษานาอ้อศรีเมืองชัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1”. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณาราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วิชล มนัสเอื้อศิริ. (2530). การพัฒนาชนบท. กรุงเทพมหานคร: สำนักส่งเสริม และฝึกอบรมมหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.