การวิเคราะห์คุณค่าจริยธรรมบทสวดพุทธชัยมงคลคาถาในการพัฒนาคุณภาพชีวิต

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต 2) เพื่อศึกษาหลักการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามแนวพระพุทธศาสนา 3) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าจริยธรรมบทสวดพุทธชัยมงคลคาถาในการพัฒนาคุณภาพชีวิต เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เน้นการศึกษาเอกสารโดยศึกษาจากคัมภีร์ในพระพุทธศาสนา นําเสนอผลการวิจัยในรูปแบบการเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต จากการศึกษาค้นคว้า สามารถแยกเป็นประเด็นสำคัญ ดังนี้ 1.1) การพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านร่างกาย 1.2) การพัฒนาทางด้านจิตใจ 1.3) การพัฒนาทางด้านสังคม และ 1.4) การพัฒนาทางด้านสิ่งแวดล้อม 2) หลักการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามแนวพระพุทธศาสนา จากการศึกษาพระไตรปิฎก คัมภีร์ และเอกสารตำราทางพระพุทธศาสนา พบว่ามีประเด็นสำคัญ ดังนี้ 2.1) ด้านกายที่มุ่งดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง 2.2) ด้านจิตใจและอารมณ์ที่ฝึกจิตให้สงบและควบคุมอารมณ์ได้ 2.3) ด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมที่สร้างความสัมพันธ์ที่ดีและดูแลสิ่งแวดล้อม และ 2.4) ด้านปัญญาที่เรียนรู้และเข้าใจหลักธรรม 3) คุณค่าจริยธรรมบทสวดพุทธชัยมงคลคาถาในการพัฒนาคุณภาพชีวิต ปรากฏคุณค่าที่สำคัญ ดังนี้ 3.1) คุณค่าด้านพื้นฐานทางคุณธรรมจริยธรรม 3.2) คุณค่าด้านพุทธจริยากับการแก้ปัญหา 3.3) คุณค่าด้านการบูรณาการสู่การปฏิบัติ 3.4) คุณค่าด้านจริยธรรมกับการแก้ปัญหาสังคม บทพุทธชัยมงคลคาถาไม่ได้เป็นเพียงบทสวดมนต์เสริมสร้างสิริมงคลเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องเตือนใจให้พุทธศาสนิกชนดำเนินชีวิตตามหลักธรรมของพระพุทธเจ้า ชัยชนะที่แท้จริงไม่ได้มาจากการเอาชนะผู้อื่น แต่เกิดจากการเอาชนะตนเองและอุปสรรคภายในจิตใจ บทสวดนี้จึงเป็นแหล่งของปัญญาและคุณธรรมที่สามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อให้เกิดความสุขที่แท้จริงและนำไปสู่ความหลุดพ้นจากทุกข์ได้ในที่สุด