การพัฒนาทักษะของนักสื่อสารชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อมุ่งนำเสนอแนวทางการพัฒนาทักษะของนักสื่อสารชุมชนในบริบทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเน้นหลักการมอบหมายภารกิจให้สอดคล้องกับศักยภาพของบุคคล การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการและการลงมือปฏิบัติงานจริงในพื้นที่ควบคู่กับการส่งเสริมการมีส่วนร่วมและการสร้างแรงจูงใจอย่างเป็นระบบ โดยใช้กรอบแนวคิดสหวิทยาการจากรัฐศาสตร์ จิตวิทยาการเมือง และการสื่อสารเพื่อการพัฒนา รวมถึงหลักการ PDCA และทฤษฎีแรงจูงใจของวรูม (Expectancy Theory) เพื่อสังเคราะห์เป็นกระบวนการพัฒนาเชิงระบบที่ตอบสนองต่อบริบทของท้องถิ่น ซึ่งพบว่า นักสื่อสารชุมชนมีบทบาทสำคัญในฐานะสื่อบุคคลที่เชื่อมโยงระหว่างรัฐกับประชาชน โดยการพัฒนาทักษะที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัยทั้งการกำหนดคุณลักษณะของผู้ปฏิบัติ การอบรมแบบเน้นเฉพาะทางและการสร้างโอกาสในการฝึกปฏิบัติจริง ทั้งนี้ปัจจัยแห่งความสำเร็จสามารถแบ่งเป็นสองกลุ่มหลัก ได้แก่ 1) ปัจจัยทางตรง ได้แก่ หลักการมีส่วนร่วมของชุมชนที่เปิดโอกาสให้ประชาชนและนักสื่อสารมีบทบาทในทุกกระบวนการของการพัฒนา และ 2) ปัจจัยทางอ้อม ได้แก่ แรงจูงใจในการปฏิบัติงาน ที่ขับเคลื่อนโดยองค์ประกอบสามประการคือ ความคาดหวังในตนเอง (Expectancy) ความเชื่อมโยงระหว่างผลงานกับรางวัล (Instrumentality) และคุณค่าของรางวัล (Valence) จากข้อค้นพบดังกล่าวบทความนี้เสนอแนวทางการพัฒนาทักษะนักสื่อสารชุมชนที่โดยนำเสนอกุญแจแห่งความเข้าใจนักสื่อสารสี่ประการ ยึดหลักความเข้าใจทั้งต่อปัญหาในพื้นที่ ความสามารถของนักสื่อสาร ความต้องการในการพัฒนา และขีดความสามารถขององค์กร ส่งผลให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน สนับสนุนบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการขับเคลื่อนการสื่อสารเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพในระยะยาว
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรกฎ จำเนียร และคณะ. (2565). การถอดบทเรียนการพัฒนาทักษะนักสื่อสารชุมชนเล่าเรื่องขนมลาโดยการบูรณาการการเรียนการสอนกับพันธกิจวิจัย บริการวิชาการ และทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม. วารสารรอยแคนสารวิชาการ (Journal of Roi Kaensarn Academi), 7(11), 577-590.
เจริญเนตร แสงดวงแข. (2563). ผลลัพธ์การสร้างนักสื่อสารชุมชนท้องถิ่นเพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลนตำบลหัวเขา อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา. วารสารศาสตร์, 13(3), 40-58.
ทนากร ศรีก๊อ และคณะ. (2566). การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนขององค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดเชียงราย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(6), 2467-2479.
ธวัช ชัยแก้ว และคณะ. (2567). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาเมืองน่าอยู่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 14(1), 112-123.
นิษฐา หรุ่นเกษม และคณะ. (2562). การพัฒนาศักยภาพด้านการสื่อสารของนักสื่อสารชุมชนริมคลอง. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 27(53), 65-86.
พิมพาภรณ์ กลั่นกลิ่น และคณะ. (2555). ผลของการอบรมการสื่อสารเพื่อพัฒนาพฤติกรรมและสังคมต่อความรู้และการปฏิบัติการสื่อสารในชุมชนในบุคลากรสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. พยาบาลสาร, 39(2), 38-50.
เมธาพร มูสิกะปาละ และคณะ. (2561). การสร้างเครือข่ายชุมชนและการสื่อสารการตลาดเพื่อพัฒนากลุ่มอาชีพชุมชนวัดปากบ่อในโครงการออมสินยุวพัฒน์รักษ์ถิ่นพลัส ปีที่ 2. วารสารนิเทศศาสตรปริทัศน์, 23(3), 32-45.
วิทยาธร ท่อแก้ว. (2568). แนวทางการพัฒนาทักษะการสื่อสารของหัวคะแนนเพื่อการหาเสียงเลือกตั้งท้องถิ่น. วารสารนิเทศศาสตร์, 8(2), 176-188.
วิทยาธร ท่อแก้ว และณัฐสุพงศ์ สุขโสต. (2567). คุณลักษณะทางการสื่อสารของผู้นำชุมชนของเทศบาลเมืองทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสาร
สังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(5), 94-110.
วินิจ ผาเจริญ และคณะ. (2563). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถิ่นระดับชุมชน: กรณีศึกษาพื้นที่เทศบาลตำบลแม่โป่ง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 5(1), 1-11.
สมจินตนา คุ้มภัย. (2559). ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของชาวชุมชนในองค์การบริหารส่วนตำบลต้นแบบที่บูรณาการแผนชุมชนสู่แผนพัฒนาท้องถิ่น จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 9(2), 733-748.
สุชาดา น้ำใจดี. (2561). คุณลักษณะสื่อบุคคลที่ควรรู้ในการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น. วารสารชุมชนวิจัย, 12(3), 1-13.
สุชาดา น้ำใจดี. (2565). การวิเคราะห์บทบาทสื่อบุคคลที่มีต่อการถ่ายทอดความรู้ภูมิปัญญาการทอผ้าไหมปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารชุมชนวิจัย, 16(1), 104-115.
สุรพล พรมกุล. (2566). การสื่อสารทางการเมืองเพื่อพัฒนาท้องถิ่นของคณะผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 6(3), 1-18.
Smith, K. G. & Hitt, M. A. (2005). On the origins of expectancy theory. Great minds in management: The process of theory development (pp. 239-258). Oxford: Oxford University Press.
Storlie, T. A. (2015). Person-centered communication with older adults. The Boulevard, Langford Lane, Kidlington, Oxford OX5 1GB, UK: Academic Press.