ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการเสริมสร้างเครือข่ายเกษตรกร ผู้ปลูกทุเรียนในจังหวัดนนทบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นในการเสริมสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนในจังหวัดนนทบุรี 2) เพื่อศึกษากระบวนการทำงานของเกษตรกร และ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาเสริมสร้างเครือข่ายเกษตรกร ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจากตัวแทนของเกษตรกร ผู้นำศาสนา ผู้นำชุมชน เกษตรอำเภอ และเกษตรตำบล รวมทั้งสิ้น 35 รูป/คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์ที่มีโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้แนวคิด 4 M เป็นฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการเสริมสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนในจังหวัดนนทบุรี คือความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์ที่สั่งสมจากรุ่นสู่รุ่นของเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี ซึ่งได้นำมาใช้ในการเสริมสร้างเครือข่ายในการปลูก ดูแล และจัดการทุเรียนอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะพันธุ์ทุเรียนนนท์ที่มีชื่อเสียงเรื่องรสชาติและคุณภาพสูง 2) กระบวนการทำงานของเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนในจังหวัดนนทบุรีมีหลายขั้นตอน ตั้งแต่การเตรียมดิน การปลูก การดูแลรักษา ไปจนถึงการเก็บเกี่ยว การตลาด และจำหน่าย 3) การนำภูมิปัญญาท้องถิ่น มาเสริมสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนในจังหวัดนนทบุรี สามารถดำเนินการได้ผ่านแนวทางการแลกเปลี่ยนความรู้และเทคนิคการปลูกทุเรียนแบบดั้งเดิม การพัฒนาเครือข่ายเกษตรกรผ่านเทคโนโลยี การพัฒนาผลิตภัณฑ์และการตลาดเชิงสร้างสรรค์ การสร้างแบรนด์ทุเรียนนนท์ ให้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง และการได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐและเอกชน ดังนั้น ภูมิปัญญาท้องถิ่นจึงเสริมสร้างเครือข่ายเกษตรกรด้วยการ ถ่ายทอดองค์ความรู้ ให้กันและกัน ซึ่งจะสามารถสร้างเครือข่ายเกษตรกรเพื่อความเข้มแข็งอย่างยั่งยืน อันจะนำไปสู่การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันต่อไป