หลักพุทธธรรมาภิบาลเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาประชาธิปไตยระดับฐานรากของประเทศไทยภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ซึ่งมีเจตนารมณ์สำคัญในการกระจายอำนาจและสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดทิศทางการพัฒนาท้องถิ่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงมิใช่เพียงกลไกด้านการบริการสาธารณะเท่านั้น หากยังเป็นเครื่องมือเชิงสถาบันที่มีส่วนในการเสริมสร้างระบอบประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมบนหลักคุณธรรม ความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และความยุติธรรม อันเป็นหัวใจของการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี การดำเนินงานของเทศบาลจำเป็นต้องอาศัยกรอบคิดเชิงบูรณาการระหว่างหลักธรรมาภิบาลกับหลักพุทธธรรม โดยเฉพาะ “พุทธธรรมาภิบาล” ซึ่งเป็นการน้อมนำหลักธรรมในพระพุทธศาสนามาเป็นฐานกำกับการบริหารจัดการท้องถิ่น ตัวอย่างสำคัญคือการประยุกต์ใช้หลักพละ 4 ได้แก่ ปัญญาพละ วิริยพละ อนวัชชพละ และสังคหพละ เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะบุคลากรและยกระดับคุณภาพการปฏิบัติงานขององค์กรให้มีความโปร่งใสและเป็นธรรม ขณะเดียวกันหลักธรรมาภิบาลยังประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ 8 ประการ ได้แก่ หลักนิติธรรม หลักคุณธรรม หลักความโปร่งใส หลักการมีส่วนร่วม หลักความรับผิดชอบ หลักความคุ้มค่า หลักการกระจายอำนาจ และหลักความเสมอภาค ซึ่งสามารถใช้เป็นกรอบเชิงยุทธศาสตร์ในการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารให้มีความยั่งยืน ดังนั้น การบูรณาการพุทธธรรมาภิบาลกับหลักการจัดการท้องถิ่น จึงถือเป็นแนวทางเชิงนวัตกรรมที่สามารถตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนได้อย่างแท้จริง อีกทั้งยังเป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างประชาธิปไตยระดับท้องถิ่นให้มีความมั่นคง โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือ การพัฒนาชุมชนท้องถิ่นให้เจริญก้าวหน้าอย่างสมดุลและยั่งยืน ครอบคลุมทั้งมิติทางเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และวัฒนธรรม