การศึกษาบทบาทพระสังฆาธิการในการประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรม ในการบริหารคณะสงฆ์ อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช

Main Article Content

ศักดา ช่วยสถิตย์
กันตภณ หนูทองแก้ว

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทพระสังฆาธิการในการประยุกต์ใช้หลักพรพมวิหารธรรมในการบริหารคณะสงฆ์อำเภอฉวาง และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับแนวทางส่งเสริมการศึกษาบทบาทพระสังฆาธิการในการประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมในการบริหารคณะสงฆ์ อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ได้แก่ 1) การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พระภิกษุใน เขตอำเภอฉวาง จำนวน 113 รูป 2) การวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ พระสังฆาธิการระดับเจ้า คณะอำเภอ เจ้าคณะตำบล เจ้าอาวาส และผู้เกี่ยวข้องรวมจำนวน 7 ราย เครื่องมือวิจัยที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้เทคนิค การวิเคราะห์เชิงเนื้อหาผลการวิจัยพบว่า 1) บทบาทพระสังฆาธิการในการประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมในการบริหารคณะสงฆ์ อำเภอฉวางฯ โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ (equation = 3.52) ซึ่งเมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านกรุณา มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุด เท่ากับ (equation = 3.60) และ ด้านเมตตา มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดเท่ากับ (equation = 3.47) ตามลำดับ 2) ข้อเสนอแนะ มีดังนี้ การส่งเสริมบทบาทพระสังฆาธิการควรเน้นการปลูกฝังเมตตาผ่านการ อบรมและกิจกรรม เช่น การเยี่ยมผู้ป่วยและช่วยเหลือผู้ยากไร้ ด้านกรุณาควรเน้นการช่วยเหลือเชิงรุกทั้งด้าน วัตถุและจิตใจ ด้านมุทิตาควรส่งเสริมการยกย่องความสำเร็จของผู้อื่นเพื่อสร้างสามัคคี และด้านอุเบกขาควร พัฒนาให้มีความเที่ยงธรรม ใช้การอบรมและเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อเสริมความโปร่งใส ข้อเสนอแนะ การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรมในการบริหารคณะสงฆ์ควรได้รับการพัฒนาผ่านกระบวนการฝึกอบรม และกิจกรรมเชิงบูรณาการ เพื่อเสริมสร้างบทบาทของพระสังฆาธิการให้มีความเข้มแข็งและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ช่วยสถิตย์ ศ. ., & หนูทองแก้ว ก. . (2025). การศึกษาบทบาทพระสังฆาธิการในการประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหารธรรม ในการบริหารคณะสงฆ์ อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(9), 193–206. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/9002
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กันตพงษ์ จุลราช. (2564). การนําหลักพรหมวิหารธรรมไปใช้ในการบริหารงานการปกครองคณะสงฆ์ในเขต อำเภอเมือง จังหวัดเลย. วารสารวิจัยศรีล้านช้าง, 1(1), 23-32.

จันทรา สงวนนาม. (2545). ทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการบริหารสถานศึกษา. Theory and Practice in Educational Institution. กรุงเทพมหานคร: บุ๊คพอยท์.

พระครูปลัดเฉลิมพร อภิวโร. (2564). การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาในด้านการปกครอง โดยใช้หลักพรหมวิหารธรรม. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(6), 136-146.

พระปลัดธีรวัฒน์ ศิริภัทราธิวัฒน์. (2566). การบริหารกิจการคณะสงฆ์ตามหลักพรหมวิหารธธธรรมของพระสังฆาธิการ อำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ, 11(3), 63-73.

พระมหาณัฐวุฒิ ฐานวุฑฺโฒ และกันตภณ หนูทองแก้ว. (2562). การใช้หลักพรหมวิหารธรรมในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ของพระสังฆาธิการธรรมยุต จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารปัญญา, 26(2), 63-72.

พระสุระ สนิทชัย และรูฑูพล ศรีขาวรส. (2562). บหบาทพระสังฆาธิการในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ในเขต อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 6 วันที่ 30 มีนาคม 2562. นครราชสีมา: วิทยาลัยนครราชสีมา.

พีระพงษ์ มีพงษ์ธรรม. (2559). บทบาทพระสังฆาธิการในการบริหารวัดโดยใช้หลักธรรมาภิบาล. Journal of Roi Kaensarn Academi, 1(1), 31-41.

พีระศิลป์ บุญทอง. (2561). การบริหารกิจการคณะสงฆ์ของคณะสงฆ์ในภาคใต้. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 5(1), 30-44.

วัลทณา แสงไพศรรค์. (2559). การปกครองสงฆ์ภายใต้พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505: ศึกษาปัญหาอุปสรรค และแนวทางการแก้ไข. ใน สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการเมืองการปกครอง. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.