การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน บ้านโคกกะถิน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช

Main Article Content

พระครูเหมคุณสุนทร
พระครูวิจิตรศีลาจาร ชาตวณฺโณ (กิติโกฬะ)
พระครูโฆสิตวัฒนานุกูล อนุวฑฺฒโน (ปานประดิษฐ์)
สิทธิโชค ปาณะศรี
พระครูจิตตสุนทร เตชพโล (ชูเกลี้ยง)

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้วัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านโคกกะถิน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช 2) เพื่อศึกษาหลักสาราณียธรรมในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และ 3) เพื่อการประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านโคกกะถิน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพจากการศึกษาเอกสารการศึกษาภาคสนาม เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลที่เชื่อถือได้ และการสัมภาษณ์เชิงลึก ได้แก่ พระสงฆ์ ผู้นำชุมชน และตัวแทนประชาชน จำนวน 20 รูป/คน ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนาคุณภาพชีวิตเป็นการพัฒนาความเป็นอยู่ที่ดีในด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ซึ่งสามารถตอบสนองความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ได้อย่างเหมาะสม โดยไม่ก่อให้เกิดปัญหาต่อตนเองหรือสังคม และนำไปสู่ชีวิตที่ดีและสมดุล 2) หลักสาราณียธรรม คือ หลักธรรมที่สร้างความตระหนักปลุกเตือนสติให้เกิด ความสำนึก เห็นคุณค่า และความสำคัญของหลักธรรม ที่ต้องนำมาใช้ในการดำเนินชีวิต เพื่อพัฒนาปรับปรุงและประยุกต์ โดยนำหลักธรรม ที่ตนปฏิบัติ ได้ผลดีแล้ว ไปเผยแผ่ แบ่งปัน ถ่ายทอดให้คนใกล้ชิด และชักชวนเพื่อนมนุษย์ ในสังคมให้ปฏิบัติตาม และ 3) การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านโคกกะถิน สามารถยกฐานะทางเศรษฐกิจของตนให้สูงขึ้นกว่าเดิม สามารถสร้างเนื้อสร้างตัวได้ การร่วมไม้ร่วมมือกันในทางเศรษฐกิจ มีรายได้เพียงพอต่อรายจ่าย หลักสาราณียธรรม จึงเป็นหลักส่งเสริมการอยู่ร่วมกันในครัวเรือน ชุมชน สังคม ได้ คือ แสดงไมตรีและความหวังดีต่อสมาชิกในชุมชน ทั้งต่อหน้าและลับหลังด้วยการช่วยเหลือกิจต่าง ๆ ด้วยความเต็มใจ ทั้งทางตรงและทางอ้อม ช่วยเหลือธุรกรรมด้านต่าง ๆ ด้วยแรงกาย แรงใจ อย่างมีเมตตา เมตตาวจีกรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พระครูเหมคุณสุนทร, ชาตวณฺโณ (กิติโกฬะ) พ. ., อนุวฑฺฒโน (ปานประดิษฐ์) พ. ., ปาณะศรี ส. ., & เตชพโล (ชูเกลี้ยง) พ. . (2025). การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน บ้านโคกกะถิน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(9), 207–219. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/9030
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

พระครูโสภิตสุวาที (สุรศักดิ์ ญาณมุนี). (2565). การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมในการดำเนินชีวิตของชุมชนเขาปรีดี อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระเทพสิงหบุราจารย์. (2568). ธรรมบรรยาย. เรียกใช้เมื่อ 22 กันยายน 2568 จาก http://palipage.com/watam/piyapan4/K00086.htm

พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2542). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระปลัดสุบิน ธนิสฺสโร (วงษ์แสง). (2565). การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมในการมีส่วนร่วมของชุมชนวัดศรีวิเทศสังฆาราม ตำบลสำนักขาม อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2547). ธรรมนูญชีวิต. (พิมพ์ครั้งที่ 30). กรุงเทพมหานคร: บริษัทสหธรรมิก จำกัด.

__________. (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพมหานคร: บริษัท เอส.อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์ จำกัด.

__________. (2555). ความสำคัญของพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สหธรรมิก.

พระสมุห์อมร อมโร (สีดำ). (2562). แนวทางการประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมในการ มีส่วนร่วมของชุมชนบ้านช่อง ตำบลช่อง อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). (2556). คุณภาพชีวิต การทำงาน และความสุข. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ธรรมเพลส จำกัด.

สำราญ จูช่วย. (2554). การดำเนินชีวิตของคนในชุมชนบางขนุนภายใต้การเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมท้องถิ่น. ใน รายงานการวิจัย. วิทยาลัยราชพฤกษ์.