การจัดการบำรุงรักษาเครื่องจักรในกระบวนการผลิตไส้กรองไอเสียรถยนต์

Main Article Content

พัฒนพงษ์ สมไพร
ศักดิ์ชาย รักการ
อัตภกร กลิ่นความดี
สำเริง เนตรภู่

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีที่มาจากปัญหาการหยุดขัดข้องบ่อยของเครื่องจักร D1 Coating ซึ่งเป็นจุดวิกฤตสำคัญในสายการผลิตไส้กรองไอเสียรถยนต์ จากข้อมูลย้อนหลัง 4 เดือนพบว่าเครื่องจักรมีอัตราการขัดข้องสูงถึง 9.02% ความพร้อมใช้งานเพียง 88.98% ค่า MTBF 2,200 นาที/ครั้ง และค่า MTTR 275 นาที/ครั้ง ส่งผลให้เกิดความสูญเสียด้านเวลา คุณภาพ และต้นทุนการผลิต การวิจัยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบำรุงรักษาเครื่องจักร และ 2) เพื่อวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาการขัดข้องของเครื่อง D1 Coating อย่างเป็นระบบ กระบวนการวิจัยประกอบด้วยการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลการหยุดเครื่อง การวิเคราะห์แนวโน้มความเสียหาย และการประยุกต์ใช้เครื่องมือคุณภาพ 7 ประการ (7 QC Tools) และแผนผังก้างปลาเพื่อระบุสาเหตุรากของปัญหา ผลพบว่าสาเหตุหลักมาจากสายพานที่หย่อนและหลุดจากมู่เลย์ รวมถึงแบริ่งที่ไม่ได้รับการบำรุงรักษาตามรอบเวลา ทำให้เกิดการสึกหรอและเพิ่มโอกาสการหยุดชะงักของเครื่องจักร จากนั้นได้พัฒนาแผนการบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์ โดยสร้างแบบจำลองอนุกรมเวลา 3 วิธี ได้แก่ แบบองค์ประกอบ แบบฮอลต์–วินเทอร์ส และแบบดับเบิลเอ็กซ์โพเนนเชียล พร้อมประเมินค่าความคลาดเคลื่อนเพื่อเลือกแบบจำลองที่เหมาะสมที่สุด ผลการปรับปรุงพบว่าอัตราการขัดข้องลดลงเหลือ 0.04% ความพร้อมใช้งานเพิ่มขึ้นเป็น 99.98% ค่า MTTR ลดลงเหลือ 10 นาที/ครั้ง และค่า MTBF เพิ่มขึ้นเป็น 11,505 นาที/ครั้ง สะท้อนให้เห็นว่าการบูรณาการการบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์และเชิงป้องกันช่วยเพิ่มความเสถียรของเครื่องจักรอย่างมีประสิทธิผล ข้อเสนอแนะคือควรพัฒนาระบบฐานข้อมูลการบำรุงรักษาแบบรวมศูนย์ และจัดรอบตรวจเชิงพยากรณ์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อสร้างความยั่งยืนให้ระบบบำรุงรักษาในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สมไพร พ., รักการ ศ. ., กลิ่นความดี อ. ., & เนตรภู่ ส. . (2025). การจัดการบำรุงรักษาเครื่องจักรในกระบวนการผลิตไส้กรองไอเสียรถยนต์. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(12), 239–248. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/9341
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ณัฐพงศ์ พันธ์ดี. (2566). แนวทางการพัฒนาระบบซ่อมบำรุงเชิงรุกในโรงงานอุตสาหกรรมไทย. วารสารวิศวกรรมอุตสาหการและการจัดการ, 9(1), 45-60.

ธวัชชัย บัวระภา และคณะ. (2564). การเพิ่มประสิทธิภาพการบำรุงรักษาเครื่องจักรในกระบวนการผลิต: กรณีศึกษาโรงงานผลิตเครื่องดื่ม. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มทร.สุวรรณภูมิ, 5(พิเศษ 1), 23-33.

ธีรวัฒน์ เทพชู และคณะ. (2565). การลดของเสียในกระบวนการผลิตแชมพูสูตร A ด้วยการออกแบบการทดลองเชิงวิศวกรรม. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มสธ, 2(1), 47-55.

บัณฑิต อินทรีย์มีศักดิ์ และคณะ. (2564). การบำรุงรักษาเครื่องจักรเชิงป้องกัน: กรณีศึกษาบริษัทผลิตเบาะ รถยนต์. SAU Journal of Science & Technology, 1(1), 1-12.

สุกิจ สวัสดิ์แสงสน และคณะ. (2555). การพัฒนาเครื่องมือสำหรับงานซ่อมบำรุงของร้าน True Shop โดยบริษัทภายนอก. วารสารวิศวกรรมเกษมบัณฑิต, 2(2), 96-107.

Alrabghi, O. M. & Tiwari, A. (2015). A review of simulation-based maintenance planning. Journal of Quality in Maintenance Engineering, 21(3), 262-291.

Amirhossein, S. et al. (2023). Decompose and conquer: Time series forecasting with multiseasonal trend decomposition using loess. Forecasting, 5(4), 684-696.

Burgraf, P. et al. (2019). Sensor retrofit for a coffee machine as condition monitoring and predictive maintenance use case. In Proceedings of the International Conference on Wirtschaftsinformatik. (pp. 62-66). Siegen: Germany.

Mobley, R. K. (2020). Maintenance engineering handbook. (8th ed.). New York: McGraw-Hill Education.

Wards Intelligence. (2023). Global automotive industry outlook 2023. Retrieved September 20, 2025, from https://wardsintelligence.informa.com