ระดับการรับรู้ของประชาชนต่อการเตรียมการเพื่อเผชิญกับภัยพิบัติ ในเขตกรุงเทพมหานคร

Main Article Content

พรสวรรค์ จันทร์สมวรกุล
ณรงค์ ไปวันเสาร์

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการรับรู้ของประชาชนต่อการเตรียมการเพื่อเผชิญกับภัยพิบัติในเขตกรุงเทพมหานคร 2) เปรียบเทียบระดับการรับรู้ของประชาชนต่อการเตรียมการเพื่อเผชิญกับภัยพิบัติ จำแนกตามปัจจัยลักษณะส่วนบุคคลที่แตกต่างกัน รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ ประชาชนในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 5.46 ล้านคน กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 คน ใช้การสุ่มตัวอย่างโดยวิธีบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานด้วย ค่าเอฟ ค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1) ในภาพรวมการรับรู้ของประชาชนในเขตกรุงเทพมหานครต่อการเตรียมการเพื่อเผชิญกับภัยพิบัติหรือสาธารณภัย อยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่าทุกด้านอยู่ในระดับมาก เรียงจากมากไปหาน้อย ดังนี้ ก่อนเกิดภัย มีระดับกรรับรู้สูงสุด ค่าเฉลี่ย 3.75, รองลงมาหลังเกิดภัย มีค่าเฉลี่ย 3.71 และน้อยที่สุดระหว่างเกิดภัย มีค่าเฉลี่ย 3.60 2) การเปรียบเทียบระดับการรับรู้ของประชาชนต่อการเตรียมการเพื่อเผชิญกับภัยพิบัติ จำแนกตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรส อาชีพ รายได้เฉลี่ยต่อเดือน ที่แตกต่างกัน พบว่าไม่แตกต่างกันทุกปัจจัย ข้อเสนอแนะในการเตรียมการเพื่อเผชิญกับภัยพิบัติ ควรมีนโยบายให้ความรู้เกี่ยวกับภัยพิบัติ ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากภัยพิบัติ แนวทางในการปฏิบัติตัวเมื่อเกิดภัยหรือคาดว่าจะเกิดภัย และนโยบายจัดทำแผนป้องกันและบรรเทาภัยพิบัติ การวางแผน การจัดหน่วยงานรับผิดชอบ เมื่อเกิดภัยพิบัติ การเข้าช่วยเหลือ การฟื้นฟูหลังเกิดภัยพิบัติ รวมถึงการสร้างเครือข่ายภายในชุมชนเพื่อแจ้งเหตุภัยพิบัติ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จันทร์สมวรกุล พ. ., & ไปวันเสาร์ ณ. . (2026). ระดับการรับรู้ของประชาชนต่อการเตรียมการเพื่อเผชิญกับภัยพิบัติ ในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(1), 83–92. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/9726
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฤติกา สุขสงวน. (2562). การประยุกต์ใช้แนวคิดการสงครามที่ใช้เครือข่ายเป็นศูนย์กลางในการปฏิบัติงานเผชิญภัยพิบัติของโรงพยาบาลสังกัดกองทัพบกในพื้นที่กองทัพภาคที่ 3. กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยการทัพบก.

กองนโยบายและแผนงาน สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กรุงเทพมหานคร. (2565). ความตระหนักรู้และการรับมือภัยพิบัติ ของผู้อยู่อาศัยในเขตกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร: สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กรุงเทพมหานคร.

กองอนามัยฉุกเฉิน กรมอนามัย. (2566). คู่มือการดำเนินงานของทีมตระหนักรู้ สถานการณ์ (Situation Awareness Team: SAT). เรียกใช้เมื่อ 1 เมษายน 2568 จาก https://dhem.anamai.moph.go.th/webupload/78x031ad331bc1fd90f589bc49eb43741fd/m_magazine/37738/4585/file_download/a21a4874e558f1edab1cb15203b07fc7.pdf

คณะกรรมการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ. (2561). แผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2564 - 2570. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงมหาดไทย.

เจษฎาวัตร โพธิ์ชัยศรี. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยขององค์การบริหารส่วนตำบลโพนสูง อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 4(2), 39-50.

ปองสุข ศรีชัย และปภาวดี เนตรสุวรรณ. (2564). การรับรู้และรูปแบบการเผชิญปัญหาของผู้ประสบภัยพิบัติ: กรณีศึกษาประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหว ในเขตอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย. วารสารราชพฤกษ์, 19(2), 73-81.

ผกามาศ ภู่ประดิษฐ์. (2564). แผนปฏิบัติการในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยของ เทศบาลตำบลโพธิ์ทอง พ.ศ.2564-2570. เรียกใช้เมื่อ 1 เมษายน 2568 จาก https://www.tambonphothong.go.th/fileupload/2345488495.pdf

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). ข้อมูลสถิติประชากร. เรียกใช้เมื่อ 1 เมษายน 2568 จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/index#

อาคม พรรณิกร. (2561). เรื่องควรรู้ในการใช้ชีวิตเมื่อเกิดภัยพิบัติ. เรียกใช้เมื่อ 1 เมษายน 2568 จาก https://www.seub.or.th/bloging/knowledge/เรื่องควรรู้ในการใช้ชี/v

Phillip, B. D. et al. (2012). Introduction to Emergency Management. Boca Raton: CRC Press.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. (2rd ed). New York: Harper & Row.