ปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการเอื้อประโยชน์ในสถาบันอุดมศึกษาที่ได้รับงบประมาณจากภาครัฐ : การวิเคราะห์ภายใต้กฎหมายปกครองและแนวคำพิพากษาศาลปกครอง

ธนันท์พัชร อัศวเสมาชัย

ผู้แต่ง

ธนันท์พัชร อัศวเสมาชัย 1061 ซอยอิสรภาพ15 ถนนอิสรภาพ แขวงหิรัญรูจี เขตธนบุรี กรุงเทพฯ

คำสำคัญ:

การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ, อำนาจดุลพินิจทางปกครอง, หลักความโปร่งใสและการแข่งขันอย่างเป็นธรรม, การควบคุมโดยศาลปกครอง, ธรรมาภิบาลในสถาบันอุดมศึกษา

บทคัดย่อ

บทความนี้วิเคราะห์การใช้อำนาจทางปกครองในการจัดซื้อจัดจ้างของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ ภายใต้กรอบกฎหมายปกครองไทยและแนวคำพิพากษาศาลปกครอง โดยมุ่งศึกษาการกำหนดเงื่อนไข คุณสมบัติ และวิธีการจัดซื้อจัดจ้างโดยเฉพาะปัญหาการกำหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะ (TOR) ที่อาจจำกัดการแข่งขันโดยไม่เป็นธรรม (“ล็อกสเปก”) การศึกษานี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิจัยเอกสาร วิเคราะห์บทบัญญัติกฎหมาย แนวคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด และงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า การกำหนด TOR และการเลือกหรือเปลี่ยนวิธีการจัดซื้อจัดจ้างเป็นพื้นที่ของดุลพินิจเชิงเทคนิคที่มีความเสี่ยงต่อการจำกัดการแข่งขัน แม้กฎหมายจะกำหนดหลักความโปร่งใสและการแข่งขันอย่างเป็นธรรม แต่การบังคับใช้ยังมีข้อจำกัดด้านการควบคุมดุลพินิจ ขณะที่ศาลปกครองได้พัฒนาบรรทัดฐานโดยอาศัยหลักความได้สัดส่วน ความเสมอภาค และหน้าที่ในการให้เหตุผล บทความเสนอให้ยกระดับการควบคุมดุลพินิจ โดยกำหนดการแข่งขันเป็นบรรทัดฐานตั้งต้น ตีความข้อยกเว้นอย่างเคร่งครัด เสริมสร้างหน้าที่ให้เหตุผล พัฒนากลไกตรวจสอบภายในที่เป็นอิสระ และกำหนดมาตรการความรับผิดและบทลงโทษที่เหมาะสมสำหรับการใช้อำนาจโดยมิชอบ ควบคู่กับการเปิดเผยข้อมูลเชิงรุก เพื่อเสริมสร้างธรรมาภิบาลในการจัดซื้อจัดจ้าง

เอกสารอ้างอิง

Arrowsmith, S. (2014). The law of public and utilities procurement (3rd ed.). London: Sweet & Maxwell.

Bovis, C. (2012). Public procurement in the European Union. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.

Caranta, R. (2015). The changes to the public contract directives and the story they tell about how EU law works. Common Market Law Review, 52(2), 391–459. https://doi.org/10.54648/cola2015028

Constitution of the Kingdom of Thailand B.E. 2560 (2017).

Craig, P. (2021). Administrative law (9th ed.). London: Sweet & Maxwell.

De Boer, H., Enders, J., & Leisyte, L. (2017). Public sector reform in higher education. Higher Education Policy, 30(1), 1–18. https://doi.org/10.1111/j.1467-9299.2007.00632.x

Elliott, M., & Thomas, R. (2020). Public law (4th ed.). Oxford: Oxford University Press.

Harlow, C., & Rawlings, R. (2014). Process and procedure in EU administration. Oxford: Hart Publishing.

Mashaw, J. L. (2012). Creating the administrative constitution: The lost one hundred years of American administrative law. Yale University Press.

OECD. (2015). Recommendation of the Council on Public Procurement. OECD Publishing. https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0411

Royal Gazette. (1999). Act on Establishment of Administrative Courts and Administrative Court Procedure B.E. 2542 (1999). Royal Gazette, Vol. 116, Part 94a, pp. 1–40. https://www.admincourt.go.th/admincourt/upload/webcmsen/Publication/Publication_151021_141338.pdf

Royal Gazette. (2017). Public Procurement and Supplies Administration Act B.E. 2560 (2017). Royal Gazette, Vol. 134, Part 24a, pp. 13–54. https://corporate.airportthai.co.th/storage/2021/03/Public-Procurement-and-Supplies-Administration-Act-B.E.-2560-2017.pdf

Sánchez-Graells, A. (2010). Public procurement and the EU competition rules (2nd ed.). Oxford: Hart Publishing.

Supreme Administrative Court. (2007). Judgment No. Aor. 891/2550.

Supreme Administrative Court. (2011). Judgment No. Aor. 130/2554.

Supreme Administrative Court. (2018). Judgment No. Aor. 531/2561.

UNCITRAL. (2011). UNCITRAL model law on public procurement. United Nations. https://uncitral.un.org/sites/uncitral.un.org/files/media-documents/uncitral/en/2011-model-law-on-public-procurement-e.pdf

World Bank. (2017). Benchmarking public procurement. World Bank. https://documents1.worldbank.org/curated/en/121001523554026106/Benchmarking-Public-Procurement-2017-Assessing-Public-Procurement-Regulatory-Systems-in-180-Economies.pdf