แนวทางการสงวนรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจากการละเมิดต่อเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม

ผู้แต่ง

  • เกิดกันยา จันทะสิน
  • พรรัตน ภูริทัต
  • ศลิษา เนียรมงคล
  • ศุภาวีร รักษา

คำสำคัญ:

มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม, การละเมิด, กฎหมาย

บทคัดย่อ

          บทความเรื่อง “แนวทางการสงวนรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจากการละเมิดต่อเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม” เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการละเมิดมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม รวมถึงศึกษาเกี่ยวกับการละเมิดเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมในบริบทของประเทศไทย จากการวิเคราะห์เปรียบเทียบกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของประเทศไทยกับกฎหมายคุ้มครองทรัพย์สินทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ในบริบทของประเทศญี่ปุ่น และนําไปสู่แนวทางในการปรับปรุงและแก้ไขข้อกฎหมายให้สามารถคุ้มครองสิทธิของเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมนั้นได้ โดยจากการศึกษาพบว่า มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมมีความเชื่อมโยงกับเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ประเด็นการละเมิดมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมนั้น ส่งผลให้กระทบต่อมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมต่อความหมายของชุมชน ทั้งด้านค่านิยม วัฒนธรรม ประเพณี และความเชื่อดั้งเดิม โดยเป็นการที่มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมถูกนําไปใช้โดยไม่ได้รับสิทธิจากผู้เป็นเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ในขณะที่ไม่มีกฎหมายในการคุ้มครองที่มีประสิทธิภาพและครอบคลุมมากพอ ทําให้ยังคงพบช่องโหว่ทางกฎหมายที่ส่งผลเสียต่อเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจากการละเมิดภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมในพื้นที่ ดังนั้น จากข้อกฎหมายพบว่า หากเกิดปัญหาการละเมิดมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมขึ้นย่อมไม่สามารถคุ้มครองสิทธิของผู้เป็นเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมนั้นไว้ได้ ทําให้ได้มีการนําเสนอแนวทางการคุ้มครองการละเมิดมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมให้มีความครอบคลุมมากยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

เกรียงไกร วัฒนาสวัสดิ์. (2564). Cultural Policy in the Safeguarding of Intangible Cultural Heritage in the Southeast Asian Countries. เอกสารประกอบการบรรยาย ครั้งที่ 9 วิชาการจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ:

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เปรม ถาวรประภาสวัสดิ์. (2559). พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2559: การรักษามรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้. [ออนไลน์]. ค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2566, จาก: https://cdc.parliament.go.th/ewtadmin

/ewt/parliament_parcy/ewt_dl_link.php?nid=54975&filename=index.

วนิดา อินทรอํานวย. (2560). พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. [ออนไลน์]. ค้นเมื่อ 26 ตุลาคม 2566, จาก: https://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/elaw_parcy/ ewt_dl_link.php?nid=1544.

ศิริชนก วิริยเกื้อกูล. (2561). กฎหมายและนโยบายเพื่อการสงวนรักษามรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้. [ออนไลน์]. ค้นเมื่อ 26 ตุลาคม 2566, จาก:https://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/parliament_parcy/download/article/article_20160329080425.pdf.

เสกสรร อานันทศิริเกียรติ และปริยาภา อมรวณิชสาร. (2564). กรณี “เสือร้องไห้” กับความรู้เรื่องความร่วมมือทางวัฒนธรรมระหว่างประเทศ. วิเทศปริทัศน์ ศูนย์ศึกษาการต่างประเทศ, 3(1), 1-4.

อิทธิพัทธ์ สุวรรณการ. (2562). มาตรการความรับผิดชอบทางอาญาเกี่ยวกับการคุ้มครองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. สารนิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, กลุ่มวิชากฎหมายอาญาและกระบวนการยุติธรรมทางอาญา คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม.

เอกพงษ์ สารน้อย. (2564). กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. เอกสารประกอบการบรรยาย ครั้งที่ 11 วิชาการจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Administration of Cultural Affairs in Japan. (2019). Cultural Properties for Future Generations [Pamphlet]. Tokyo: Agency for Cultural Affairs, JAPAN.

Kyodo. (2020). Cultural appropriation? Japan’s indigenous Ainu wary of Chinese bid to trademark their name for smartphone cases. [Online]. Retrieved 2023, August 26, from:https://mcdn.iscmp.com/news/asia/eastasia/ article/ 3087348/ cultural- appropriation- japans- indigenous- ainuwary-chinese-bid.

Hideki Motoyama. (2023). ASDF accused of appropriating Ainu culture with new logo. [Online]. Retrieved 2023, August 26, from: https://www. asahi.com/ajw/articles/14821427.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

15-11-2025

รูปแบบการอ้างอิง

จันทะสิน เ., ภูริทัต พ., เนียรมงคล ศ., & รักษา ศ. (2025). แนวทางการสงวนรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจากการละเมิดต่อเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. วารสารนิติศาสตร์ศรีปทุม, 9(1), 20–39. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/Lawllmjournal/article/view/9626

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ