ศึกษาวิเคราะห์หลักธรรมที่ปรากฏในอลคัททูปมสูตร

พระแดนดิน  คเวสโก; พระครูสิริรัตนบัณฑิต

ผู้แต่ง

พระแดนดิน คเวสโก คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระครูสิริรัตนบัณฑิต คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

อลคัททูปมสูตร, มิจฉาทิฏฐิ, กาม, โลภะ, มานะ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1) ศึกษาหลักธรรมที่ปรากฏในอลคัททูปมสูตร (2) วิเคราะห์หลักธรรมที่ปรากฏในอลคัททูปมสูตร และ (3) ศึกษาหลักธรรมที่สร้างความสมดุลให้กับทุกแง่มุมในการพัฒนาชีวิต เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) ผลการวิจัย พบว่า โครงสร้างและสาระสำคัญในอลคัททูปมสูตรพบมูลเหตุที่มาเกิดจากทิฏฐิเลวของพระภิกษุชื่ออริฏฐะ ที่อ้างว่ารู้ทั่วถึงธรรมที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงแล้ว กล่าวว่าเป็นธรรมก่ออันตราย จึงเป็นเหตุที่พระพุทธเจ้าตรัสให้พระอริฏฐะคลายละทิฏฐิเลวนั้นลง ส่วนโครงสร้างในอลคัททูปมสูตร ปรากฏในพระไตรปิฎก เล่มที่ 12 คัมภีร์พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 4 มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ โอมปัมมวรรค เรื่องที่ 2 สาระสำคัญในอลคัททูปมสูตร เป็นเรื่องเปรียบกามคุณดังอสรพิษ พระพุทธเจ้าตรัสสอนเรื่องโทษของทิฏฐิชั่ว ทำให้พระภิกษุชื่ออริฏฐะคลายละทิฏฐิเลว กาม โลภะ และมานะลง หลักธรรมที่ปรากฏในอลคัททูปมสูตร ได้แก่ มิจฉาทิฏฐิ กาม โลภะ มานะ สามารถครอบงำจิตใจของมนุษย์ได้ ทางพระพุทธศาสนาจัดการแก้ไขกิเลสเหล่านี้ด้วยการลดความต้องการลงโดยอาศัยหลักธรรม การปฏิบัติ โดยใช้สติปัญญา และการกระทำไว้ในใจโดยแยบคายเพื่อเอาชนะกิเลสภายในใจได้ ในที่สุดสามารถพัฒนาตนเข้าสู่พระนิพพาน ส่วนการวิเคราะห์หลักธรรมที่ปรากฏในอลคัททูปมสูตร พบว่า การศึกษาและปฏิบัติธรรมต้องเป็นไปอย่างถูกต้องและมีสติปัญญาคอยกำกับ ละวางอุปาทานขันธ์ 5 และทิฏฐิที่ผิด หลักธรรมสำคัญที่ช่วยให้การศึกษาและปฏิบัติอย่างถูกต้อง คือ สัมมาทิฏฐิ และโยนิโสมนสิการ ป้องกันตนเองจากความเห็นผิดและติดอยู่ในกิเลสต่าง ๆ ทั้งคลายความยึดมั่นในกามคุณ ทำให้ดำเนินชีวิตอย่างมีสติ ปัญญา และพัฒนาสู่เป้าหมายสูงสุดทางพระพุทธศาสนา คือ พระนิพพาน

เอกสารอ้างอิง

Buddhadasa Bhikkhu. (1998). Universal Disease Remedy (2nd ed.). Bangkok: Sookkapabjai Publishing.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tipitaka: Mahachulalongkornrajavidyala

ya Edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.

Major General Dr. Chan Suwanwiphat. (2002). Alagaddūpama Sutta (2nd ed.). Bangkok: Siam Publishing, Kledthai Co., Ltd.

Phra Brahmagunabhorn (P. A. Payutto). (2014). Buddhadhamma: Computer Data Edition 8 (39th ed.). Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.

Ranchuan Intakamhaeng. (2014). The Practice of the Mind. Bangkok: Amdaeng Chiam Matsuk.