แกงบวนบางบัวทอง : ความเป็นอัตลักษณ์ การฟื้นฟู กับการพัฒนาหลักสูตรบูรณาการการเรียนรู้กลุ่มสารสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนสหศึกษาบางบัวทอง อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี
คำสำคัญ:
แกงบวน, การบูรณาการ, กับการพัฒนาหลักสูตรการเรียนรู้บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา วิธีการได้มาซึ่งอาหาร การเตรียมอาหาร การบริโภคอาหาร การฟื้นฟูค้นหาอัตลักษณ์ เกี่ยวกับ แกงบวน อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี 2)เพื่อพัฒนาหลักสูตรบูรณาการการสอนภูมิปัญญาท้องถิ่นกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมโรงเรียนสหศึกษาบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ในการวิจัยครั้งนี้ใช้ประชากรและกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ประกอบด้วย 1) กลุ่มผู้รู้ เป็นกลุ่มบุคคลที่มีข้อมูลเชิงลึกในด้าน ประวัติสาสตร์ ประเพณี วัฒนธรรม พิธีกรรม สังคม ที่เกี่ยวกับ แกงบวน อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี 2) กลุ่มผู้ปฏิบัติ ครู นักเรียน ชาวบ้าน อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี 3) กลุ่มบุคคลทั่วไป ได้แก่ ประชาชนทั่วไปอำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี หรือจังหวัดใกล้เคียง การศึกษาครั้งนี้ ผู้วิจัยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพทางวัฒนธรรม โดยใช้เครื่องมือในการเก็บรวมรวบข้อมูล คือ แบบสำรวจ แบบสัมภาษณ์ แบบสังเกต จัดประชุมกลุ่มย่อย และการประชุมเชิงปฏิบัติการ ผลการศึกษาพบว่า 1) แกงบวน เป็นอาหารประจำท้องถิ่น อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ได้สืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยรัชการที่5 เป็นอาหารที่ทำกันในวัง หรือครอบครัวที่มีฐานนะร่ำรวย เป็นแกงที่ไม่มีเครื่องแกง มีรสหวาน เค็ม ไม่ใส่กะทิบุคคลที่จะทำแกงบวนได้จะต้องมีฐานนะดี เพราะส่วนประกอบของการทำแกงบวนมีวัตถุดิบหลายอย่างใช้งบประมาณสูง และจะทำกันในเทศกาลสำคัญ เช่น งานบวชนาค งานสงกรานต์ งานทำบุญ เลี้ยงพระ เลี้ยงแขก งานบุญใหญ่ เท่านั้น 2. ศึกษารายละเอียดในหลักสูตรของสถานศึกษา 3. เลือกเนื้อหาที่เหมาะสมแบ่งเป็นบทเป็นตอน 4. ศึกษารูปแบบของการเขียนเอกสารประกอบการเรียนการสอน 5. ศึกษาค้นคว้าและรวบรวมข้อมูล 6. เขียนเนื้อหาในแต่ละตอน ขั้นตอนที่ 4 การทดลองใช้หลักสูตรบูรูณาการท้องถิ่น แกงบวน โดยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในแผนการจัดการเรียนรู้กำหนดขั้นตอนการสอนแบบ สรรค์สร้างองค์ความรู้ของ Diver and Bell ประกอบไปด้วย 5 ขั้น คือ ขั้นนำ ขั้นดึงความคิด ขั้นปรับเปลี่ยนความคิด ทำความกระจ่างแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ขั้นฝึกปฏิบัติจริง ขั้นสรุปองค์ความรู้ ขั้นตอนที่ 5 การประเมินหลักสูตร โดยกำหนดแนวทางในการวัดผลประเมินผล การเรียนไว้อย่างกว้างๆ และขั้นตอนที่ 6 การปรับปรุงและแก้ไขหลักสูตร 8nv เมื่อพบข้อบกพร่องหรือข้อจำกัดของ หลักสูตรเมื่อเรียนรู้ไปแล้วไม่สามารถนำไปใช้ได้ในชีวิตจริงก็ต้องหาเนื้อหาใหม่มาทดแทน
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แสงลิ้มสุวรรณ และศรันยา แสงลิ้มสุวรรณ. (2555). การท่องเที่ยวเชิงมรดกวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน. วารสารนักบริหาร ปีที่ 32 ฉบับที่ 4. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยกรุงเทพ
จตุพิตร บรรณสาร. (2545). การพัฒนารูปแบบการสอนโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มวิชาสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต [สังคมศึกษา] สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนหนองแวงเหนือ สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดกาฬสินธุ์. มหาวิทยาลัยขอนแก่น. DOI : https://doi.nrct.go.th/ListDoi/listDetail?Resolve_DOI=10.14457/KKU.the.2002.108
ทรงคุณ จันทจร. (2549). การศึกษาและพัฒนาการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมจังหวัดมหาสารคาม.มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ในตะวัน กำหอม.(2559).การวิจัยเชิงสังคมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์. กรุงเทพฯ: วิทยาลัยทองสุข.
ในตะวัน กำหอม.(2560). แกงบวน : ภูมิวัฒนธรรมกับประเพณี วิถีชุมชน ตำบลบางรักพัฒนาอำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี. คณะสังคมศาสตร์และศึกษาศาสตร์. วิทยาลัยทองสุข
บุญยงค์ เกศเทศ. (2536). วัฒนธรรมเผ่าพันธุ์มนุษย์. อุบลราชธานี : ยงสวัสดิ์การพิมพ์.
พัทยา สายหู. (2534). การพัฒนาวัฒนธรรมบนพื้นฐานภูมิปัญญาชาวบ้านและศักยภาพของ ชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
พิษณุวัฒน์ พวงเงิน.(2563). การพัฒนาหลักสูตรบูรณาการท้องถิ่นอารยวิถีชุมชนบ้านหนองขาวสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. สารนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาวิชาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้. มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี.
ฤทัยพรรณ ทองจับ. (2564). ประเพณีชักพระ : การบูรณาการเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรมโรงเรียนบ้านคลองขุดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล. วิทยานิพนธฺปริญญาศึกษาศาสตร์มหาบัณฑิต. สาขาวิชาสังคมศาสนาและวัฒนธรรม.วิทยาลัยทองสุข.
สุรพล สุวรรณ. (2549). ดนตรีในวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ : สํานักพิมพ จุฬาลงกรณ์
อุษา กลิ่นหอม..[และคนอื่นๆ]. (2548). ภูมิปัญญาในการผลิตและการจัดการผลผลิตไก่พื้นเมืองของชนเผ่าในภาคอีสาน. คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม:มหาสารคาม. DOI : https://doi.nrct.go.th/ListDoi/listDetail?Resolve_DOI=10.14457/MSU.res.2005.2
Calkins, P., Wiboonpongse, A., and Sriboonchitta, S. (2009) Econometric Advances in the Service of Macroeconomic Prediction and Planning: An Overview. Journal of Economics and Management, 5(2): 159-166.
Driver, R., & Bell, B. (1986). Students' thinking and the learning of science: A constructivist view. School Science Review, 67, 443-456
Hong, P.Y., A. Sheriff and S. Naeger. (2009). A Bottom-up Definition of Self- sufficiency:Voices from Low-income Jobseekers, Oualitative Social Work. 8(3) : 357-376.
McCoy, T. M. (2003). Developing local improvement plans in high school using action research. Dissertation Abstracts International, 63 (7), 2500-A.
