การพัฒนาระบบตรวจจับการรั่วไหลของก๊าซ LPG และแจ้งเตือนผ่านแอปพลิเคชันไลน์พร้อมระบบตอบโต้เหตุฉุกเฉินอัตโนมัติ
คำสำคัญ:
ก๊าซ แอลพีจี, การแจ้งเตือนผ่านไลน์, ระบบตอบโต้เหตุฉุกเฉิน, โหนดเอ็มซียู อีเอสพี 8266, เซ็นเซอร์ตรวจจับก๊าซบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาระบบตรวจจับการรั่วไหลของก๊าซปิโตรเลียมเหลวแอลพีจี (LPG) และ 2) ออกแบบระบบแจ้งเตือนผ่านแอปพลิเคชันไลน์พร้อมระบบตอบโต้เหตุฉุกเฉินอัตโนมัติ เพื่อเพิ่มความปลอดภัยและลดความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินในครัวเรือน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยไมโครคอนโทรล เลอร์โหนดเอ็มซียู อีเอสพี 8266 (NodeMCU ESP8266) ทำงานร่วมกับเซ็นเซอร์ตรวจจับก๊าซ (MQ-2), เซ็นเซอร์ตรวจจับเปลวไฟ (IR Flame Sensor) และเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิ (DHT11) โดยระบบถูกออกแบบให้ตอบโต้เหตุฉุกเฉินผ่านอุปกรณ์เอาต์พุต ได้แก่ ไฟสัญญาณวับวาบ พัดลมระบายอากาศ และปั๊มน้ำสปริงเกอร์ วิธีดำเนินการวิจัยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงทดลองและจำลองสถานการณ์ (Simulation) โดยทำการทดสอบการทำงานของระบบภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดจำนวนกรณีละ 20 ครั้ง ผลการวิจัยพบว่า: 1. ด้านประสิทธิภาพการตรวจจับ: ระบบสามารถตรวจพบและแจ้งเตือนสถานการณ์ฉุกเฉินได้แม่นยำร้อยละ 100 ในทุกเงื่อนไข ได้แก่ 1) กรณีตรวจพบก๊าซรั่วไหล (>2% LEL) ระบบส่งข้อความแจ้งเตือนและเปิดไฟวับวาบ 2) กรณีตรวจพบเปลวไฟ (>50°C) ระบบส่งข้อความแจ้งเตือนและเปิดปั๊มน้ำสปริงเกอร์ และ 3) กรณีตรวจพบอุณหภูมิความร้อนสูง (>50°C) ระบบส่งข้อความแจ้งเตือนและเปิดพัดลมระบายอากาศ 2. ด้านการตอบสนอง: อุปกรณ์มีระยะเวลาเฉลี่ยในการประมวลผลและเริ่มทำงานตอบโต้เหตุอยู่ที่ประมาณ 30 วินาทีต่อการเกิดเหตุหนึ่งครั้ง ซึ่งสอดคล้องกับเงื่อนไขการทำงานที่กำหนดไว้ในหน่วยประมวลผล การวิจัยนี้สรุปได้ว่าระบบที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพสูงในการตรวจจับและระงับเหตุอัคคีภัยเบื้องต้นได้โดยอัตโนมัติ และสามารถนำไปใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาอุปกรณ์ความปลอดภัย อัจฉิรยะสำหรับที่พักอาศัยและสถานประกอบการขนาดเล็กได้จริง
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2560). คู่มือการปกป้องประชาชนจากเหตุฉุกเฉินสารเคมีรั่วไหล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ บ.แอคทีฟ พริ้นท์ จำกัด.
กรมควบคุมมลพิษ. (2564). จัดทำคู่มือการปกป้องประชาชนจากเหตุฉุกเฉินสารเคมีรั่วไหล. สืบค้นจาก https://www.pcd.go.th/publication/11960/.
กรมธุกิจพลังงาน. (2561). บทความเรื่องก๊าซปิโตรเลียมเหลว LPG โดยกรมธุรกิจพลังงาน. สืบค้นจาก http://www.tanaboonautogas.com/ข้อควรรู้เกี่ยวกับแก๊ส-Gas-LPG/ก๊าซ.
กรมส่งเสริมสุขภาพ. (2547). พลังงาน: พลังงานเป็นสิ่งจำเป็นของมนุษย์ในโลกปัจจุบันและทวีความสำคัญ. สืบค้นจาก http://www.green.kmutt.ac.th/news/Question.asp?GID=69.
กระทรวงพลังงาน. (2551). ก๊าซ LPG พลังงานสำหรับการหุงต้ม. กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน.
กระทรวงพลังงาน. (ม.ป.ป.). ก๊าซ LPG เชื้อเพลิงสำหรับการหุงต้ม. กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน.
เกล้ากัลยา ศิลาจันทร์, ธานิล ม่วงพูล และอวยไชย อินทรสมบัติ. (2561). ระบบแจ้งเตือนปริมาณคงเหลือของก๊าซในครัวเรือนและการสั่งซื้อ. วารสารวิชาการการจัดการเทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรม คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(2), 163-171.
ธนวัฒน์ เทียมทะนงค์. (2563). แบบจำลองผลกระทบการรั่วไหลจากถังเก็บก๊าซปิโตรเลียมเหลวและการจำลองการอพยพไปยังจุดรวมพล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ประภาพร กุลลิ้มรัตน์ชัย. (2559). Internet of Things: แนวโน้มเทคโนโลยีปัจจุบันกับการใช้งานในอนาคต. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 10(1), 29-36.
ภัทรวดี แสงจันทร์, ภูธเรศ จันทร์นิตย์, ณัฐพล ตันติวุฒิวร, รินทร์ลภัส บุตรสะดีขันตี และวีรยุทธ ชิดนอก. (2567). ระบบตรวจจับและแจ้งเตือนก๊าซ LPG รั่วไหลผ่านแอปพลิเคชันไลน์และระบบป้องกันระเบิด. วารสารวิชาการวิศวกรรมความปลอดภัย คณะวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ.
ยุทธนา ดีเทยนี และธงรบ อักษร. (2560). ระบบแจ้งเตือนเหตุอัคคีภัยผ่านเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่. (ปริญญาดุษฎีบัณฑิต), พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม.
