การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียนโรงเรียนด่านขุนทด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5

Main Article Content

เฉลิมยศ พุทธา
สมเกียรติ ชิดไธสง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และแนวทางการบริหารสถานศึกษา 2) สร้างและตรวจสอบรูปแบบ 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบ และ 4) ประเมินรูปแบบ เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ รองผู้อำนวยการและครูผู้สอน จำนวน 105 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ ตามตารางของเครจซีและมอร์แกน 2) กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 7 คน เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ เป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า PNI และวิเคราะห์เชิงเนื้อหา พบว่า 1) สภาพปัจจุบันการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียน โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนสภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด และลำดับความต้องการจำเป็นสูงสุด ได้แก่ ด้านการวัดและประเมินผล ด้านการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองและชุมชน และด้านหลักสูตร ตามลำดับ แนวทางการบริหารสถานศึกษา พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษามุ่งเน้นการพัฒนาหลักสูตรที่มีความยืดหยุ่นสอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น การจัดการเรียนรู้เชิงรุก การวัดและประเมินผลที่หลากหลาย การพัฒนาสมรรถนะครูผู้สอนอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองและชุมชน เพื่อให้นักเรียนได้รับการพัฒนาทักษะชีวิตและอาชีพอย่างครบถ้วนและนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างแท้จริง 2) รูปแบบที่สร้างขึ้นประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ ทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียน 5 ด้าน กระบวนการบริหารตามหลัก POLC และผลที่เกิดจากกระบวนการบริหารตามคู่มือการใช้รูปแบบ 7 ด้าน 3) ผลการประเมินทักษะชีวิตและอาชีพก่อนการใช้รูปแบบ อยู่ในระดับปานกลาง และหลังจากการใช้รูปแบบ อยู่ในระดับมากที่สุด และ 4) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับสูง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พุทธา เ. ., & ชิดไธสง ส. . (2026). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียนโรงเรียนด่านขุนทด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(3), 149–161. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/10533
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กมล โพธิเย็น. (2564). Active Learning: การจัดการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 19(1), 11-28.

จิติมา วรรณศรี. (2566). การบริหารจัดการสู่คุณภาพผู้เรียนและสถานศึกษา. พิษณุโลก: รัตนสุวรรณ การพิมพ์ 3.

ณัจฉรียา ภาธรธนฤต. (2566). การบริหารงานวิชาการด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (ACTIVE LEARNING) ของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา. ใน สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยพะเยา.

ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2565). การบริหารหลักสูตรสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภานุชนารถ ทองคำเปลว และคณะ. (2568). แนวทางการบริหารหลักสูตรเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพสำหรับนักเรียนในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษากลุ่มห้วยชมภู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(2), 1-15.

มลฤดี เพ็งสง่า และมัทนา วังถนอมศักดิ์. (2566). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 24(2), 162-177.

โรงเรียนด่านขุนทด. (2567). แผนปฏิบัติการ ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนด่านขุนทด. นครราชสีมา: โรงเรียนด่านขุนทด.

ลักษณ์ประภา สุวรรณสมบัติ. (2565). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพสถานศึกษาตามแบบชีวิตวิถีใหม่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 1. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักบริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). แนวทางการจัดทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่เน้นสมรรถนะทางสาขาวิชาชีพ. กรุงเทพมหานคร: สำนักบริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

อัจจิมา วงศ์ชมภู และคณะ. (2566). แนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 3. วารสารสังคมศาสตร์บููรณาการ, 9(3), 17-25.

Binkley, M. et al. (2012). Defining Twenty-First Century Skills. In Assessment and Teaching of 21St Century Skills. Berlin, Germany: Springer Dordrecht.

Cronbach, L. J. (1990). Essential of psychological testing. (5th ed.). New York: Harper Collins.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). “Determining Sample Size for Research Activities”. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563-575.

Likert, R. (1967). The human organization: Its management and value. New York: McGraw-Hill.

Partnership for 21st Century Learning. (2013). Framework for 21st Century Learning. Retrieved October 12, 2025, from https://www.battelleforkids.org/wp-content/uploads/2023/11/P21_ Framework_Brief.pdf