กว่าจะมาเป็น “ของดีปักษ์ใต้” : การก่อรูปและปฐมบทความเป็นคนใต้ในบริบทความเป็นชาติและความเป็นไทย ทศวรรษ 2460 - 2500 ไม่มี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทำความเข้าใจและนำเสนอการก่อรูปและปฐมบทของอารมณ์ความรู้สึกความเป็นคนใต้ ทศวรรษ 2460 - 2500 โดยปราชญ์/ปัญญาชนท้องถิ่น ด้วยการวิเคราะห์ตีความผ่านชีวิต ผลงานและบทบาทของบุคคลสำคัญซึ่งเป็นปราชญ์/ปัญญาชนท้องถิ่นที่มีบทบาทสำคัญในหัวเมือง/ภูมิภาคภาคใต้ในบริบทความเป็นชาติและความเป็นไทย ทศวรรษ 2460 - 2500 ร่วมกับเอกสารทางประวัติศาสตร์ร่วมสมัยตามระเบียบวิธีวิจัยทางประวัติศาสตร์ พร้อมทั้งนำเสนอผลการวิจัยและการอภิปรายผลภายใต้แนวคิดชุมชนทางอารมณ์ความรู้สึก (Emotional Communities) ของบาร์บาร่า รอเซ็นไวน์ (Barbara Rosenwein) ผลการวิจัยพบว่า การสถาปนาอารมณ์ความรู้สึกและตัวแบบความเป็นคนใต้ของศาสตราจารย์สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ที่ปรากฏในสารานุกรมวัฒนธรรม (ไทย) ภาคใต้ นับแต่ทศวรรษ 2520 เป็นต้นมาไม่ได้เกิดขึ้นอย่างลอย ๆ หากแต่เป็นผลสืบเนื่องจากชีวิต ผลงานและบทบาทของปราชญ์/ปัญญาชนท้องถิ่นในบริบทของการสร้างความเป็นชาติและความเป็นไทย ทศวรรษ 2460 - 2500 ได้มีส่วนต่อการก่อรูปและนับเป็นปฐมบทของการสร้างอารมณ์ความรู้สึกความเป็นคนใต้ โดยเฉพาะผลงานการศึกษาเรื่องราวเกี่ยวกับท้องถิ่นและวรรณกรรมจากปราชญ์ท้องถิ่น รวมถึงบทบาทของปัญญาชนท้องถิ่นที่เข้าไปสัมพันธ์กับรัฐราชการสมัยใหม่ ตลอดจนการแสดงออกผ่านภาษาสำเนียงเฉพาะหรือภาษาถิ่นใต้ จนก่อรูปกลายเป็นอัตลักษณ์ท้องถิ่นที่สัมพันธ์กับความเป็นชาติและความเป็นไทยอย่างแนบแน่นและในเวลาต่อมาอารมณ์ความรู้สึกดังกล่าวได้มีผลต่อศาสตราจารย์สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ในการผลิตผลงานวิชาการที่เน้นให้ความสำคัญคติชนและวัฒนธรรมท้องถิ่นภาคใต้นับตั้งแต่ผลงานเรื่อง “ของดีปักษ์ใต้” และผลิตผลงานอื่นๆ อย่างต่อเนื่องเรื่อยมานับตั้งแต่ทศวรรษ 2500 เป็นต้นมา