การบูรณาการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพ การบริหารการศึกษาเชิงพุทธ

Main Article Content

อภิชาติ รอดนิยม
พระศรีวัชรศาสตรบัณฑิต ชำนาญ
พระสมุห์ประเสริฐชัย แซ่อึ้ง
พิพัฒน์ แก้วใส

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการบูรณาการเทคโนโลยีสารสนเทศร่วมกับหลักพุทธบริหารเพื่อยกระดับประสิทธิภาพการจัดการสถานศึกษาในยุคดิจิทัล วิธีการดำเนินการศึกษาเป็นการสังเคราะห์องค์ความรู้จากบทความวิจัยและบทความวิชาการที่เกี่ยวข้องกับการบริหารการศึกษาสมัยใหม่และเทคโนโลยีสารสนเทศ จากการวิเคราะห์ และสังเคราะห์องค์ความรู้พบว่า การบูรณาการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการบริหารการศึกษาเชิงพุทธ คือ โมเดลพุทธธรรมาภิบาลดิจิทัล ซึ่งเป็นการจัดสมดุลระหว่างความก้าวหน้าทางเทคนิคและหลักจริยธรรม ประกอบด้วย 3 มิติ ได้แก่ 1) มิติการบริหารงานอัจฉริยะโดยการใช้ปัญญาประดิษฐ์ ผ่านการออกแบบอัลกอริทึมที่ปราศจากอคติ บนฐานของหลักธัมมัญญุตาและอัตถัญญุตา เพื่อเป็นกลไกกลางในการกลั่นกรองข้อมูลขนาดใหญ่สำหรับลดปัญหาอคติ 4 ในกระบวนการตัดสินใจบริหารงานบุคคลและงบประมาณ ช่วยป้องกันฉันทาคติและภยาคติผ่านระบบประเมินผลเชิงประจักษ์ 2) มิติภาคีเครือข่ายดิจิทัล เป็นการสร้างปฏิสัมพันธ์แบบกัลยาณมิตรผ่านแพลตฟอร์มโดยอาศัยหลักสังคหวัตถุ 4 เพื่อส่งเสริมการแบ่งปันข้อมูล (ทาน) การสื่อสารที่สร้างสรรค์ (ปิยวาจา) และการสร้างมาตรฐานการเข้าถึงเทคโนโลยีอย่างเท่าเทียม (สมานัตตตา) เพื่อดึงทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาการศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม และ 3) มิติจริยธรรมเทคโนโลยี ที่เน้นความรับผิดชอบบนฐานกฎแห่งกรรมและเจตนา โดยกำหนดให้การแทนที่มนุษย์ด้วยเทคโนโลยีต้องพิจารณาตามหลักสัมมาอาชีวะ เพื่อป้องกันผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของบุคลากรและสร้างความยั่งยืนให้แก่ระบบนิเวศการศึกษา สรุปได้ว่าความสำเร็จของการบริหารจัดการศึกษา ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความทันสมัยของเครื่องมือเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ละเอียดอ่อนทางจริยธรรมเพื่อนำไปสู่การพัฒนาสถานศึกษาให้เป็นองค์กรแห่งปัญญาที่พร้อมรับความผันผวนในระดับสากลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รอดนิยม . อ. ., ชำนาญ พ. ., แซ่อึ้ง พ. ., & แก้วใส พ. . (2026). การบูรณาการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพ การบริหารการศึกษาเชิงพุทธ. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(5), 119–128. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/11025
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กอบสุข คงมนัส และกิตติพงษ์ พุ่มพวง. (2568). การพัฒนารูปแบบการเรียนแบบห้องเรียนกลับด้านแบบออนไลน์ด้วยโครงงานเป็นฐานร่วมกับเครื่องมือดิจิทัลเพื่อส่งเสริมสมรรถนะดิจิทัลของนิสิตวิชาชีพครู. วารสารบัณฑิตแสงโคมคํา, 10(3), 22-44.

จักรีวุฒิ สมอหมอบ และชัยยนต์ เพาพาน. (2568). แนวทางการบริหารงานวิชาการที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารบริหารการศึกษาบัวบัณฑิต, 25(1), 96-113.

ชีวิน สุขสมณะ. (2568). การพัฒนาภาวะผู้นําของครูการศึกษาขั้นพื้นฐาน: บทเรียนเพื่อการบริหารการศึกษา ในศตวรรษที่ 21. วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(5), 287-286.

นรบดี สุวรรณโมสิ ศุภมัสดุวรกุล และสุนทรี วรรณไพเราะ. (2569). ระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัล: ทางเลือกการศึกษายุคใหม่. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์และสหวิทยาเพื่อสังคม, 2(2), 63-83.

บัลลังก์ มงคลคํานวณเขตต์ และประเสริฐ อินทร์รักษ์. (2567). กระบวนทัศน์การบริหารการศึกษาในบริบทสังคมไทยยุคปกติใหม่. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 7(1), 150-166.

พงษ์ศักดิ์ ผกามาศ. (2566). ปัจจัยเชิงกลยุทธ์ขององค์กรที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อการบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารกลยุทธ์และความสามารถทางการแข่งขันองค์กร, 2(6), 30-48.

พระครูโกวิทบุญเขต และคณะ. (2568). กระบวนการทางสังคมสู่การสร้างธรรมนูญชุมชน. วารสาร มจร.หริภุญชัยปริทรรศน์, 9(1), 319-327.

พระมหาปรัชญ์ อัตถาพร และคณะ. (2567). การใช้หลักธรรมคุ้มครองโลกในการดําเนินชีวิตของวัยรุ่นไทยในยุคดิจิทัล. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(1), 341-353.

พิชิต สุขสี และคณะ. (2569). รูปแบบการบริหารโรงเรียนสาธิตในยุคการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัล. วารสารวิจัยวิชาการ, 9(1), 315-332.

ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2561). ความเป็นผู้นำทางการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มณฑ์สิริ เลาหบุตร. (2568). หลักแนวพุทธกับการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการสอนสังคมศึกษา. วารสารภาวนาสารปริทัศน์, 5(3), 13-22.

ราตรี มูลคำ และคณะ. (2568). การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อพัฒนาครูประถมศึกษาและบุคลากรทางการศึกษา. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค, 11(3), 98-118.

วรินทร์ธรา ภัคอัมพาพันธ์ และคณะ. (2566). พุทธวิธีการบริหารการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 8(3), 81-94.

วิชิต นาชัยสินธุ์ และคณะ. (2566). การใช้หลักธรรมคุ้มครองโลกในการดําเนินชีวิตของวัยรุ่นไทยในยุคดิจิทัล. วารสารพุทธศาสตร์ มจร อุบลราชธานี, 5(2), 667-680.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2566). แนวคิด ทฤษฎี และประเด็นเพื่อการบริหารการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพมหานคร: ทิพยวิสุทธิ์.

อภิญญา อุปวงค์ษา และคณะ. (2569). การบริหารการศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลด้านคุณธรรมและความโปร่งใส. วารสารวิจัยวิชาการ, 9(2), 300-315.

อภิรัต ศิรินาวิน. (2567). การบูรณาการหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาเพื่อส่งเสริมจริยธรรม ของผู้บริหารพรรคการเมืองในประเทศไทย. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(3), 104-115.

อรวรรณ พรจุลศักดิ์ และคณะ. (2567). กระบวนการพัฒนาขันติธรรมทางศาสนาเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข โดยพุทธสันติวิธี. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 12(5), 2112-2124.