การศึกษาแนวทางการพัฒนาพื้นที่ชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยราชภัฎวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ โดยมีส่วนร่วมของประชานในพื้นที่ตำบลสะแกกรัง อำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและวิเคราะห์สภาพการณ์พื้นที่ชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตำบลสะแกกรัง อำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี และ 2) สร้างแนวทางการพัฒนาชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยฯ โดยการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ตำบลสะแกกรัง เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 35 คน ได้แก่ กำนันและผู้ใหญ่บ้านโดยรอบมหาวิทยาลัย 8 คน แกนนำชุมชนประกอบด้วยปราชญ์ชุมชนและผู้นำอาวุโสของชุมชน 5 คน คณะผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลสะแกกรัง 5 คน และประชาชนในพื้นที่เขตเทศบาลตำบลสะแกกรัง 17 คน วิธีดำเนินการวิจัย ได้แก่ การค้นคว้าและวิเคราะห์จากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการณ์พื้นที่ชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยฯ เป็นชุมชนที่เกิดขึ้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา โดยเมืองอู่ไทยมีบทบาทสำคัญในฐานะเมืองหน้าด่านเป็นสมรภูมิสำคัญในการขับไล่พม่า ความสำคัญทางยุทธศาสตร์นี้ต่อเนื่องมาจนถึงสมัยกรุงธนบุรี เมื่อมีการย้ายเมืองอู่ไทยมาไว้ที่บ้านสะแกกรัง และเติบโตเป็นชุมชนต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน อีกทั้งยังเป็นแหล่งเลี้ยงปลาในกระชังบนแม่น้ำสะแกกรัง มีวิถีชาวแพ และมีการรวมกลุ่มอาชีพเครื่องจักสานเกาะเทโพ 2) แนวทางการพัฒนาชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยฯ ประกอบด้วย 2.1) การพัฒนาแหล่งเพาะเลี้ยงปลาแรด 2.2) การสร้างโรงสีชุมชนในพื้นที่มหาวิทยาลัย 2.3) ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีทางการเกษตร 2.4) การยกระดับและพัฒนากลุ่มจักสาน 2.5) การพัฒนาและยกระดับที่พักโฮมสเตย์ชุมชน 2.6) สถานที่พักแคมป์ปิ้งและคาร์แคมป์ และ 2.7) การสร้างเส้นทางท่องเที่ยวทางจักรยานและทางน้ำ โดยพัฒนาท่าเรือร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น