แนวทางการบริหารงานวิชาการเพื่อการเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ของครู ด้านการจัดการเรียนรู้ โรงเรียนในกลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการศึกษาที่ 6 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบผสมผสานทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการบริหารงานวิชาการของโรงเรียน 2) ศึกษาระดับทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ของครู 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารงานวิชาการกับทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ และ 4) เสนอแนวทางการบริหารงานวิชาการเพื่อเสริมสร้างทักษะดังกล่าว ประชากร คือ ผู้อำนวยการโรงเรียน รองผู้อำนวยการโรงเรียน และครู จำนวน 342 คน โรงเรียนในกลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการศึกษาที่ 6 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างโดยเทียบตารางของ Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. จำนวน 192 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับของ Likert และแบบสอบถามคำถามปลายเปิด มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) 0.80 - 1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.98 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ย () ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน (r) ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารงานวิชาการโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (
= 4.58) โดยเฉพาะด้านการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายใน 2) ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ของครูอยู่ในระดับมาก (
= 4.37) โดยด้านการประเมินและวิเคราะห์ข้อมูลมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 3) การบริหารงานวิชาการมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับทักษะการคิดเชิงวิพากษ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (r = 0.747) 4) แนวทางสำคัญในการส่งเสริมทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ ได้แก่ การส่งเสริมให้ครูวิเคราะห์ปัญหา การผลิตสื่อการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) การจัดตั้งชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และการทำวิจัยในชั้นเรียน เพื่อเป็นการจัดการเชิงโครงสร้างการบริหารงานวิชาการให้มีระบบและคุณภาพสูงขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ของครูอย่างแท้จริง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กนกพร อุดมพาณิชย์. (2566). การดำเนินงานระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียนระดับประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน. ใน สารนิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชากากรบริหารการศึกษา. มหาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
กมลทิพย์ จำปา และคณะ. (2568). ภาวะผู้นำของครูในยุคดิจิทัลที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 2. วารสารคุรุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 8(3), 221-232.
ชะเอม มีเชาว์. (2565). การพัฒนาตัวบ่งชี้และแนวทางการบริหารงานวิชาการในทศวรรษหน้า (พ.ศ. 2563-2572) ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาภาคตะวันออก. วารสารวิจัยและนวัตกรรมการศึกษา, 4(1), 17-31.
นุชเรศ คำดีบุญ และ ประเสริฐ เรือนนะการ. (2565). การพัฒนาแนวทางการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 11(1), 163-175.
พระมหาโกศล มาดี และฉัตรระวี มณีขัติย์. (2567). การพัฒนาหลักสูตร: บทวิเคราะห์เชิงวิพากษ์เพื่อเตรียมความพร้อมการศึกษาใน ยุค Next Normal. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(5), 1333-1344.
ภณิดา ชูช่วยสุวรรณ และยุวรี ญานปรีชาเศรษฐ. (2563). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะการทำวิจัยในชั้นเรียนของครูผู้สอนระดับประถมศึกษา: การประเมินความต้องการจำเป็นสมบูรณ์. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 12(2), 306-323.
มนต์นภา สุดโสม. (2566). การศึกษาการดำเนินการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาโดยใช้วงจรคุณภาพ (PDCA) ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยบูรพา.
เศรษฐิยา เปรื่องพิชญาธร และพวงเพ็ญ อินทรประวัติ. (2566). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาฝึกสอนโดยใช้การปฏิบัติการสะท้อนคิด. วารสารศึกษาศาสตร์, 10(1), 1-13.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สุชานันท์ วรวัฒนานนท. (2565). การจัดการเรียนรู้แบบปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการแก้ปัญหา เรื่องปรากฏการณ์ของโลกและภัยธรรมชาติของนักเรียนชั้น ประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารหลักสูตรและการสอน, 14(1), 77-95.
Elder, L. & Paul, R. (2012). Critical Thinking: Tools for Taking Charge of Your Learning and Your Life. (3rd ed.). California: Foundation for Critical Thinking Press.
Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Levin, I. & Tsybulsky, D. (2017). Digital Tools and Solutions for Inquiry-Based STEM Learning. IGI Global Scientific Publishing: Hershey, Pennsylvania, United States.
Rodriguez-Segura, D. & Schueler, B. E. (2023). Assessors influence results: Evidence on enumerator effects and educational impact evaluations. Journal of Development Economics, 163, 102652. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0304387823000123?via%3Dihub.
Serrano, O. M. E. et al. (2025). Determinants of the effectiveness of quality assurance systems and institutional performance in higher education. PhD Program in Economics and Business (R020), University of Extremadura, Badajoz, Spain. Cogent Education 2025, 12(1), 2581411. https://doi.org/10.1080/2331186X.2025.2581411.
Trilling, B. & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass: San Francisco, CA, United States of America. Retrieved December 28, 2025, from https://ardian.id/wp-content/uploads/2018/10/21st_Century_Skills_Learning_for_ Life_in_Our_Times____2009-3.pdf
