ปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อความสามารถในการฟื้นตัวขององค์กรภายใต้ภาวะไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ: บทบาทของภาวะผู้นำดิจิทัล ความคล่องตัวขององค์กร และนวัตกรรมองค์กร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภายใต้บริบทของเศรษฐกิจโลกที่เผชิญความผันผวนและความไม่แน่นอนอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัล วิกฤตเศรษฐกิจ การเปลี่ยนแปลงเชิงภูมิรัฐศาสตร์ และการแข่งขันทางธุรกิจที่ทวีความรุนแรง องค์กรจำเป็นต้องพัฒนาความสามารถในการฟื้นตัว เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันและสร้างความยั่งยืนในระยะยาว บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อความสามารถในการฟื้นตัวขององค์กรภายใต้ภาวะไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ โดยมุ่งวิเคราะห์บทบาทของภาวะผู้นำดิจิทัล ความคล่องตัวขององค์กร และนวัตกรรมองค์กร การศึกษาครั้งนี้ใช้การทบทวนวรรณกรรมเชิงบูรณาการ โดยสืบค้นบทความวิจัย บทความวิชาการ และหนังสือทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษที่เผยแพร่ระหว่างปี ค.ศ. 2010 - 2025 คัดเลือกเอกสารที่เกี่ยวข้องกับประเด็นการศึกษา และสังเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) ผลการสังเคราะห์พบว่า ความสามารถในการฟื้นตัวขององค์กรมิได้เกิดจากปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งโดยลำพัง หากแต่เป็นผลจากการบูรณาการทรัพยากร ความสามารถ และกระบวนการบริหารจัดการภายในองค์กร โดยภาวะผู้นำดิจิทัลมีบทบาทในการกำหนดวิสัยทัศน์ ขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง และส่งเสริมวัฒนธรรมแห่งนวัตกรรม ความคล่องตัวขององค์กรช่วยให้องค์กรสามารถรับรู้ ตอบสนอง และปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว ขณะที่นวัตกรรมองค์กรเป็นกลไกสำคัญในการสร้างคุณค่าใหม่เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน และสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน บทความนำเสนอกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการ Digital Leadership-Organizational Agility–Organizational Innovation-Organizational Resilience Framework เพื่ออธิบายความเชื่อมโยงของปัจจัยดังกล่าว และเสนอแนวทางเชิงวิชาการสำหรับการพัฒนาองค์กรให้สามารถปรับตัว รับมือกับความไม่แน่นอน และเสริมสร้างความยั่งยืนในการดำเนินงานในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
รุ่งทิวา ภิรมย์ และคณะ. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อความพร้อมของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในจังหวัดเชียงใหม่ในการปรับเปลี่ยนธุรกิจด้วยดิจิทัล. วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 8(3), 1-14.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานภาวะเศรษฐกิจและสังคมไทยประจำปี 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2566). รายงานสถานการณ์นวัตกรรมประเทศไทย ประจำปี 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน).
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2566). Thailand Digital Outlook 2023. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์.
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (2566). เทคโนโลยีนวัตกรรมดิจิทัลกับการสร้างมูลค่า ผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคม. เรียกใช้เมื่อ 6 พฤษภาคม 2569 จาก https://www.depa.or.th/th/article-view/tech-innovation-article
Araujo, L. M. et al. (2021). Digital leadership in business organizations: An overview. International Journal of Educational Administration, Management, and Leadership, 2(1), 45-56.
Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. New York: Free Press.
Damanpour, F. (1991). Organizational innovation: A meta-analysis of effects of determinants and moderators. Academy of Management Journal, 34(3), 555-590.
Doz, Y. L. & Kosonen, M. (2010). Embedding strategic agility: A leadership agenda for accelerating business model renewal. Long Range Planning, 43(2-3), 370-382.
Duchek, S. (2020). Organizational resilience: A capability-based conceptualization. Business Research, 13(1), 215-246.
Hillmann, J. & Guenther, E. (2021). Organizational resilience: A valuable construct for management research. International Journal of Management Reviews, 23(1), 7-44.
Kane, G. C. et al. (2019). The Technology Fallacy: How People Are the Real Key to Digital Transformation. Cambridge: MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/11661.001.0001
Laorach, C. & Tuamsuk, K. (2024). Indicators for organizational digital transformation in the Thai university context. International Journal of Asian Business and Information Management, 15(1), 1-15.
Lengnick-Hall, C. A. et al. (2011). Developing a capacity for organizational resilience through strategic human resource management. Human Resource Management Review, 21(3), 243-255.
Northouse, P. G. (2022). Leadership: Theory and practice. (9th ed.). California: SAGE Publications.
OECD. (2018). Oslo Manual 2018: Guidelines for Collecting, Reporting and Using Data on Innovation. (4th ed.). France: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264304604-en
Schumpeter, J. A. (1934). The Theory of Economic Development: An Inquiry into Profits, Capital, Credit, Interest, and the Business Cycle. Cambridge: Harvard University Press.
Shams, S. R. et al. (2021). Strategic agility in international business: A conceptual framework for agile multinationals. Journal of International Management, 27(4), 100851. https://doi.org/10.1016/j.intman.2020.100737.
Shin, J. et al. (2023). Sustainability and organizational performance in South Korea: The effect of . Sustainability, 15(3), 2027. https://doi.org/10.3390/su15032027.
Teece, D. J. (2018). Business models and dynamic capabilities. Long Range Planning, 51(1), 40-49.
Vogus, T. J. et al. (2007). Organizational resilience: Towards a theory and research agenda. Proceedings of the IEEE International Conference on Systems, Man and Cybernetics, 3418-3422. https://doi.org/10.1109/ICSMC.2007.4414160.
