การพัฒนาศักยภาพอาชีพของชุมชนแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิต สำหรับชุมชนในจังหวัดนนทบุรี

Main Article Content

เมทิกา รุยันต์
ปาริชาติ ช้วนรักธรรม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาอาชีพเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตสำหรับชุมชนในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี 2) ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาอาชีพเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตสำหรับชุมชนในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี และ 3) ศึกษาบทบาทภาวะผู้นำชุมชนในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนและการพัฒนาศักยภาพชุมชนด้านอาชีพเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตในจังหวัดนนทบุรี เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน 1) การวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 20 คน คัดเลือกตามคุณสมบัติที่กำหนด เก็บข้อมูลด้วยสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา 2) การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป ใช้สถิติคือค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า กระบวนการมีส่วนร่วมต้องเริ่มต้นจากชุมชน การพัฒนาอาชีพควรเริ่มจากปัญหา ความต้องการ ศักยภาพและทุนศักยภาพของชุมชนในพื้นที่ไม่ใช่เริ่มจากโครงการหรือกิจกรรมที่หน่วยงานภายนอกกำหนด การมีส่วนร่วมต้องเริ่มจาก ร่วมคิดร่วมวางแผน ร่วมตัดสินใจ ร่วมดำเนินงาน ร่วมรับประโยชน์ และร่วมประเมินผล ผู้นำชุมชนเป็นกลไกเชื่อมโยงขับเคลื่อนที่สำคัญ ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชน ภาพรวมอยู่ในระดับมาก (equation = 4.40, S.D. = .685) ด้านการดำเนินการและการปฏิบัติการ มีค่าเฉลี่ยสูงสุดในระดับมาก (equation = 4.45, S.D. = .730) และด้านการแบ่งปันผลประโยชน์ มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดแต่คงอยู่ในระดับมาก (equation = 4.05, S.D. = .787) ภาวะผู้นำชุมชนแบบสร้างพลัง มีวิสัยทัศน์ สร้างความไว้วางใจ กระจายอำนาจ และสร้างเครือข่าย เป็นกลไกสำคัญการสร้างการมีส่วนร่วม สร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของ และความสามารถในการจัดการตนเองของชุมชน นำไปสู่การพัฒนาอาชีพและคุณภาพชีวิต

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รุยันต์ เ., & ช้วนรักธรรม ป. (2026). การพัฒนาศักยภาพอาชีพของชุมชนแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิต สำหรับชุมชนในจังหวัดนนทบุรี. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(10), 13–25. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/12150
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ณัฏฐชัย จันทชุม และคณะ. (2561). การพัฒนาชุมชนต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 12(2), 387-396.

ตัวแทนผู้นำชุมชน ก. (1 พ.ค. 2568). การสัมภาษณ์กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาอาชีพเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตสำหรับชุมชนในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี. (เมทิกา รุยันต์, ผู้สัมภาษณ์)

ตัวแทนผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ข. (18 พ.ค. 2568). การสัมภาษณ์ภาวะผู้นำชุมชนในการพัฒนาอาชีพเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตสำหรับชุมชนในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี. (เมทิกา รุยันต์, ผู้สัมภาษณ์)

ตัวแทนผู้ประกอบการชุมชน ฉ. (18 พ.ค. 2568). การสัมภาษณ์ภาวะผู้นำชุมชนในการพัฒนาอาชีพเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตสำหรับชุมชนในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี. (เมทิกา รุยันต์, เมทิกา รุยันต์, ผู้สัมภาษณ์)

ตัวแทนวิสาหกิจชุมชน ง. (1 พ.ค. 2568). การสัมภาษณ์กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาอาชีพเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตสำหรับชุมชนในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี. (เมทิกา รุยันต์, ผู้สัมภาษณ์)

ตัวแทนหน่วยงานภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอาชีพ ช. (18 พ.ค. 2568). การสัมภาษณ์กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาอาชีพเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตสำหรับชุมชนในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี. (เมทิกา รุยันต์, ผู้สัมภาษณ์)

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การพัฒนาหลักสูตรและการสอน. (พิมพ์ครั้งที่10). กรุงเทพมหานคร: บริษัท สุวีริยาสาส์น จํากัด.

พระครูโสภณ กิตติบัณฑิต และสายัณห์ อินนันใจ. (2567). การเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามแนววิถีพุทธอย่างยั่งยืนของตําบลกาญจนา อําเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 8(2), 85-109.

พิมพงา เพ็งนาเรนทร์. (2564). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาอาชีพเพื่อเพิ่มรายได้ของผู้สูงอายุ. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 15(1), 42-58.

ลักษณา อิศรางกูร ณ อยุธยา. (2563). แนวทางการพัฒนาศักยภาพกลุ่มอาชีพสตรี และครอบครัวในชุมชน กรณีศึกษา ปัจจัยความสำเร็จ การสนับสนุนการฝึกอาชีพ กลุ่มเจ้าพระยาพัฒนาอาชีพ อำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท. กรุงเทพมหานคร: สำนักงาน ก.พ.

ลัดดา ประสาร และคณะ. (2565). การมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อพัฒนาศักยภาพในการประกอบอาชีพ. วารสารวิทยาการจัดการและการสื่อสาร, 1(1), 43-70.

วิลาวัลย์ รุยันต์. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชน ตำบลโคกม่วง อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง. วารสารศิลปศาสตร์(วังนางเลิ้ง) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร, 1(2), 11-29.

สมบัติ นามบุรี. (2562). ทฤษฎีการมีส่วนร่วมในงานรัฐประศาสนศาสตร์. วารสารวิจัยวิชาการ, 2(1), 183-197.

สุดเขต สกุลทอง. (2566). บทบาทภาวะผู้นำชุมชนท้องถิ่นกับการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับคนในท้องถิ่นตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในอำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสันติสุขปริทรรศน์, 4(1), 91-102.

สุธิรัส ชูชื่น และคณะ. (2565). ภาวะผู้นำในการพัฒนาชุมชนต้นแบบอาชีพสตรีมุสลิมกลุ่มนวดเพื่อสุขภาพ บ้านปาตาบูดี ตำบลแหลมโพธิ์ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี. วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย, 4(8), 74-90.

อาทิตยา ทองพรหม. (2569). การพัฒนาเกษตรกรแบบมีส่วนร่วม แนวคิด กระบวนการ และการประยุกต์ใช้ในเขตปฏิรูปที่ดิน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยี สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม.

Cochran, W. G. (1953). Sampling techniques. New York: John Wiley & Sons.

Granicus. (2022). Why is Community Engagement Important? Retrieved July 4, 2026, from https://granicus.com/blog/why-is-community-engagement-important/

Nicky Dare. (2022). The Importance of Community Leadership. Retrieved July 4, 2026, from https://medium.com/@msnickydare/the-importance-of-community-leadership-f9dae6857e2f