การวิเคราะห์พฤติกรรมการเรียนรู้และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนธรรมศึกษาผ่านระบบประเมินผลออนไลน์ด้วยแนวทางการวิเคราะห์ข้อมูลการเรียนรู้
Main Article Content
บทคัดย่อ
การประเมินผลธรรมศึกษาดั้งเดิมเน้นท่องจำ แพลตฟอร์มออนไลน์ส่วนใหญ่ละเลยข้อมูลพฤติกรรม การวิเคราะห์ข้อมูลการเรียนรู้จึงสำคัญต่อการพัฒนาการสอน บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อวิเคราะห์พฤติกรรมการทดสอบออนไลน์ของนักเรียนธรรมศึกษาด้วยแนวทางการวิเคราะห์ข้อมูลการเรียนรู้ 2) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนธรรมศึกษาก่อนและหลังการใช้แพลตฟอร์มประเมินผลออนไลน์ และ 3) เพื่อสังเคราะห์แนวทางการนำข้อมูลเชิงพฤติกรรมไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนธรรมศึกษา ใช้การวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 1,500 คน กลุ่มตัวอย่างกำหนดขนาดด้วยสูตรทาโร่ ยามาเน่ สุ่มแบบชั้นภูมิตามสัดส่วน 316 คน เครื่องมือคือแพลตฟอร์มบันทึกพฤติกรรมและแบบทดสอบ ซึ่งผ่านเกณฑ์ดัชนีความสอดคล้องและค่าความเชื่อมั่น เก็บข้อมูลจากการทดลองใช้จริง วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา สถิติทดสอบทีสำหรับกลุ่มตัวอย่างที่ไม่เป็นอิสระต่อกัน และวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ด้านพฤติกรรม ฟังก์ชันแจ้งผลทันทีกระตุ้นให้ทำข้อสอบซ้ำ ส่งผลดีต่อความเข้าใจเชิงลึก 2) ด้านผลสัมฤทธิ์ คะแนนเฉลี่ยหลังใช้ (39.83, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 4.92) สูงกว่าก่อนใช้ (27.45, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 5.78) อย่างมีนัยสำคัญที่ .05 (t=23.67, p=.000) ชั้นโทพัฒนาสูงสุดและไม่มีผู้เรียนระดับปรับปรุง 3) ด้านแนวทางประยุกต์ใช้ ข้อมูลรายหมวดช่วยให้จัดรูปแบบการเรียนรู้แบบผสมผสานได้ตรงจุด หมวดธรรมะพัฒนาสูงสุดร้อยละ 51.87 ต่อยอดสู่การเรียนรู้แบบปรับตัว สรุปได้ว่าการประยุกต์ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลการเรียนรู้เปลี่ยนการประเมินผลจากการท่องจำสู่การวิเคราะห์กระบวนการรู้คิด ข้อมูลพฤติกรรมช่วยให้ผู้สอนทราบข้อบกพร่องรายบุคคล ทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้นและยกระดับมาตรฐานธรรมศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา. (2563). รายงานสถานการณ์พระพุทธศาสนาไทย. กรุงเทพมหานคร: กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). รายงานผลการดำเนินงานการศึกษาพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
กฤษณา สิกขมาน. (2562). ระบบการเรียนการสอนออนไลน์ที่มีประสิทธิภาพ. วารสารเทคโนโลยีการศึกษาไทย, 10(2), 45-58.
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2567). รายงานสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ปี 2567 และทิศทางสำคัญในปี 2568. กรุงเทพมหานคร: กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา.
กาญจนา ชาตะ. (2562). ปัญหาและข้อเสนอแนะแนวทางการสอนธรรมะในศตวรรษที่ 21. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(4), 63-78.
ชัยศรี ดลฤดี. (2563). การประยุกต์ใช้สื่อดิจิทัลเพื่อส่งเสริมแรงจูงใจในการศึกษาธรรมะ. วารสารศึกษาและพัฒนาสังคม, 17(2), 35-47.
พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2550). การใช้เทคโนโลยีในการเรียนหลักธรรม. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาบุญศรี ญาณวุฑฺโฒ. (2563). การใช้สื่อดิจิทัลในการเรียนธรรมศึกษา. วารสารการศึกษาและพัฒนาศาสนา, 9(1), 15-29.
พระมหาสุทธิชัย ฐานชโย. (2561). ทักษะดิจิทัลของพระสงฆ์ผู้สอนธรรมศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารพระพุทธศาสนาไทย, 12(4), 100-115.
พระราชวรมุนี (พล อาภากโร). (2550). การบูรณาการเทคโนโลยีในการศึกษาพระพุทธศาสนา. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา, 5(1), 20-35.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2562). รายงานการพัฒนาระบบจัดการเรียนการสอนออนไลน์. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิชุดา หรรษาจารุพันธ์. (2562). การเข้าถึงอินเทอร์เน็ตและผลกระทบต่อการเรียนรู้ออนไลน์ในชนบท. วารสารเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษา, 8(3), 55-70.
สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง. (2564). หนังสือหลักสูตรธรรมศึกษาชั้นตรี-โท-เอก (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2564). กรุงเทพมหานคร: แม่กองธรรมสนามหลวง.
Anderson, T. (2017). The theory and practice of online learning (2nd ed.). Edmonton, Canada: Athabasca University Press.
Bates, A. W. (2015). Teaching in a digital age. Vancouver, Canada: Tony Bates Associates Ltd.
Deci, E. L. & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. New York: Plenum.
Johnson, D. W. (2002). Contextual learning: A guide to theory and practice. Educational Technology, 42(5), 52-60.
Levy, P. (2007). Learning analytics for personalised learning: A catalyst for change? EDUCAUSE Review, 42(5), 27-36.
Norman, D. (2013). The design of everyday things (Revised and expanded ed.). New York: Basic Books.
SDG Move. (2025). รายงานสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.
Siemens, G. & Long, P. (2011). Penetrating the fog: Analytics in learning and education. EDUCAUSE Review, 46(5), 30-40.
TDRI. (2021). Life-long learning สำหรับการเรียนรู้และพัฒนาทักษะตลอดชีวิต. กรุงเทพมหานคร: สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.
Trilling, B. & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
UNESCO. (2023). Transforming education in the digital era: Lifelong learning and inclusion. Paris: nited Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.