การประยุกต์ใช้หลักสัปปายะ 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านโตรม ตำบลสองแพรก อำเภอชัยบุรี จังหวัดสุราษฎร์ธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านโตรม ตำบลสองแพรก อำเภอชัยบุรี จังหวัดสุราษฎร์ธานี 2) ศึกษาหลักสัปปายะ 4 ที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และ 3) ประยุกต์ใช้หลักสัปปายะ 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านโตรม โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ อาศัยการวิเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกกับพระสงฆ์ ผู้นำชุมชน และประชาชนในพื้นที่ที่คัดเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาและสรุปเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิดเกี่ยวกับคุณภาพชีวิตของชุมชนสะท้อนถึงปัญหาหลัก 4 ด้าน ได้แก่ ปัญหาที่อยู่อาศัยซึ่งยังขาดความมั่นคงและได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ ปัญหาอาหารที่เกี่ยวข้องกับความเหลื่อมล้ำ สุขภาพจิต และปัญหาทางการเงิน ปัญหาบุคคลด้านโภชนาการและความปลอดภัยของอาหาร และปัญหาด้านธรรมะที่เยาวชนห่างเหินจากวัด ขาดกิจกรรมทางศาสนาและการปฏิบัติธรรม 2) หลักสัปปายะ 4 ประกอบด้วย อาวาสสัปปายะ บุคคลสัปปายะ อาหารสัปปายะ และธัมมสัปปายะ ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยเกื้อหนุนให้การดำเนินชีวิตและการบําเพ็ญภาวนาเป็นไปอย่างราบรื่น 3) การประยุกต์ใช้หลักสัปปายะ 4 ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน มุ่งเน้นการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม เสริมสร้างคุณธรรมและจริยธรรม พัฒนาโภชนาการและสุขภาพ และปรับใช้หลักธรรมในชีวิตประจำวัน โดยสรุป งานวิจัยชี้ให้เห็นว่าการนำหลักสัปปายะ 4 มาปรับใช้กับการพัฒนาชุมชน สามารถช่วยแก้ไขปัญหาด้านที่อยู่อาศัย อาหาร บุคคล และธรรมะได้อย่างเป็นระบบ อีกทั้งยังสร้างแนวทางการดำเนินชีวิตที่สมดุลทั้งด้านวัตถุและจิตใจ อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านโตรมอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2563). รายงานสถานการณ์สิ่งแวดล้อมของประเทศไทย ประจำปี 2563. กรุงเทพมหานคร: กรมควบคุมมลพิษ.
กรมพัฒนาชุมชน. (2554). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในชุมชน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์กรมพัฒนาชุมชน.
กระทรวงสาธารณสุข. (2565). รายงานประจำปี กระทรวงสาธารณสุข 2565. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2564). รายงานเศรษฐกิจและการเงินของประเทศไทย ประจำปี 2564. กรุงเทพมหานคร: ธนาคารแห่งประเทศไทย.
พระโกศล เขมรโต. (2566). การประยุกต์ใช้หลักสัปปายะ 4 ในการพัฒนาชุมชนสร้างสุขของชุมชนบ้านหนองหรั่ง ตำบลบางรูป อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูสุจิณธรรมนิวิฐ (สมจิตร อธิปญฺโญ). (2554). บทบาทพระสงฆ์ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน: กรณีศึกษาคณะสงฆ์อำเภอลอง จังหวัดแพร่. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระสมุห์วินิตย์ ถิรจิตฺโต. (2562). การบริหารแหล่งเรียนรู้ตามหลักสัปปายะ 4 ของโรงเรียนมัธยมศึกษา อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรปราการ. ใน วิทนยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: จังหวัดสมุทรปราการ.
ราชกิจจานุเบกษา. (2561). “ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561 - 2580”. เล่มที่ 135 ตอนที่ 82 ก หน้า 1 (13 ตุลาคม 2561)
วิกิพีเดีย. (2568). หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. เรียกใช้เมื่อ 17 มีนาคม 2568 จาก https://th.wikipedia.org/wiki/หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
สมาคมการศึกษาระดับสูง. (2556). การพัฒนาและเสริมสร้างคุณภาพชีวิตในระดับชุมชน. วารสารการศึกษาชุมชน, 21(3), 45-56.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2557). การสำรวจการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชากรในชนบท. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักพิมพ์พุทธศาสนา. (2552). สัปปายะในพระพุทธศาสนา: แนวทางการพัฒนาและการปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์พุทธศาสนา.
