การส่งเสริมหลักภาวนา 4 เพื่อการดูแลสุขภาวะของพระสงฆ์ ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการดูแลสุขภาวะของพระสงฆ์ ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช 2) ศึกษาหลักภาวนา 4 ที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และ 3) ส่งเสริมหลักภาวนา 4 เพื่อการดูแลสุขภาวะของพระสงฆ์ ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เน้นการศึกษาเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดเกี่ยวกับการดูแลสุขภาวะของพระสงฆ์ เป็นกระบวนการดูแลสุขภาพของพระสงฆ์ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี โดยสามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุข ในทางพระพุทธศาสนา ได้มีการกล่าวถึงการดูแลสุขภาวะไว้โดยสามารถได้เป็น 4 ด้าน ได้แก่ การดูแลสุขภาวะด้านกาย ด้านสังคม ด้านจิตใจ และด้านปัญญา ซึ่งทั้ง 4 ด้าน จะต้องมีการปฏิบัติให้เกิดความสมดุลและสัมพันธ์กับธรรมชาติสิ่งแวดล้อม หลักภาวนา 4 ที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา เป็นหลักธรรมที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาตนให้มีบุคลิกภาพภายนอกที่ดีงาม และมีคุณธรรมภายในที่ดี ประกอบด้วยการพัฒนาใน 4 ด้าน ได้แก่ กายภาวนา (การพัฒนากาย) ศีลภาวนา (การพัฒนาศีล/พฤติกรรม) จิตภาวนา (การพัฒนาจิต) และปัญญาภาวนา (การพัฒนาปัญญา) การส่งเสริมหลักภาวนา 4 เพื่อการดูแลสุขภาวะของพระสงฆ์ ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นการนำหลักพุทธธรรม ได้แก่ หลักภาวนา 4 มาเป็นเครื่องมือในการส่งเสริมการดูแลสุขภาวะของพระสงฆ์ โดยนำมาใช้ปรับแก้ปัญหาการดูแลสุขภาวะของพระสงฆ์ใน 4 ด้าน ได้แก่ ปัญหาด้านกาย ด้านสังคม ด้านจิตใจ และด้านปัญญา เพื่อให้พระสงฆ์มีสุขภาวะด้านกาย ด้านสังคม ด้านจิตใจ และด้านปัญญา เพื่อให้พระสงฆ์มีสุขภาวะที่ดีทั้งด้านร่างกายและจิตใจ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จินตนา อาจสันเที๊ยะ. (2562). การพยาบาลพระสงฆ์อาพาธภายใต้พระธรรมวินัย. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(3), 27-33.
ประคองธรรม จันทร์ขาว และคณะ. (2560). ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเสริมสร้างสุขภาวะ ชุมชนแบบองค์รวมของชุมชนในเขตบริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้าน บ่อทราย อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง. วารสารสังคมและวัฒนธรรม, 1(1), 21-28.
พระครูไพโรจน์ธรรมคุณ (บุญชู ธมฺมโชโต). (2563). กระบวนการพัฒนาสุขภาวะเชิงพุทธบูรณาการของชุมชนในจังหวัดปทุมธานี. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 5(2), 26-35.
พระครูภาวนาสังวรกิจ วิ. (สุวิทย์ คำมูล). (2562). การพัฒนาสุขภาวะองค์รวมสำรับผู้สูงวัยตาม แนวพุทธจิตวิทยา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(7), 3414-3423.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2557). สุขภาวะองค์รวมแนวพุทธ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมะอินเทรนด์.
พระภูชิสสะ ปญฺญาปโชโต (มียศ). (2562). การเสริมสร้างสุขภาวะตามหลักภาวนา 4 ของผู้สูงอายุ ในตำบลยางฮอม อำเภอขุนตาล จังหวัดเชียงราย. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 4(1), 49-63.
พัชรี ดำรงสุนทรชัย. (2550). แนวทางการจัดการความรู้เพื่อสุขภาวะชุมชน. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิพุธ พูลเจริญ. (2544). สุขภาพ : อุดมการณ์และยุทธศาสตร์ทางสังคม. กรุงเทพมหานคร: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
สำนักงานปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ(สปรส). (2546). สุขภาพทางจิตวิญญาณสู่สุขภาพทางปัญญา. กรุงเทพมหานคร: อุษาการพิมพ์.