การประยุกต์หลักสังคหวัตถุ 4 เพื่อความยั่งยืนทางสังคม: วิเคราะห์เชิงรัฐศาสตร์ ในสังคมไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน (การให้), ปิยวาจา (วาจาไพเราะอ่อนหวาน), อัตถจริยา (การประพฤติประโยชน์) และสมานัตตตา (การวางตนเสมอภาค) ซึ่งเป็นหลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา เพื่อนำมาใช้เป็นแนวทางในการเสริมสร้างความยั่งยืนทางสังคมไทย ภายใต้บริบทของสังคมไทยร่วมสมัยที่กำลังเผชิญกับปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ ความแตกแยกทางการเมือง และความเปราะบางของโครงสร้างทางสังคมในปัจจุบัน โดยบทความนี้ใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ ผ่านการศึกษาเอกสารทางวิชาการ งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง หนังสือ และการพิจารณากรณีศึกษาจากสังคมการเมืองไทย เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้และสร้างแนวทางเชิงนโยบายที่สามารถบูรณาการหลักธรรมสังคหวัตถุเข้ากับระบบการบริหารจัดการและการกำหนดนโยบายสาธารณะของรัฐผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า หลักสังคหวัตถุ 4 มิได้เป็นเพียงหลักธรรมเชิงศีลธรรมหรือศาสนาเท่านั้น หากแต่ยังสามารถพัฒนาเป็นยุทธศาสตร์เชิงรัฐศาสตร์ที่มีศักยภาพสูงเมื่อได้รับการสนับสนุนอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะการสร้างวัฒนธรรมองค์กรภาครัฐที่เน้นเมตตาธรรม การสื่อสารเชิงสร้างสรรค์ที่มุ่งเสริมสร้างความเชื่อมั่นและความไว้วางใจระหว่างรัฐกับประชาชน ตลอดจนการเปิดพื้นที่ให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมอย่างแท้จริงในกระบวนการตัดสินใจและการรับผิดชอบร่วมกันในทางสังคมข้อเสนอสำคัญของบทความคือ การบูรณาการหลักสังคหวัตถุ 4 เข้าสู่กลไกการกำหนดนโยบาย การปฏิรูประบบราชการ และการพัฒนากรอบ การทำงานภาครัฐสมัยใหม่ ซึ่งจะนำไปสู่การสร้างสังคมที่มั่นคง สมานฉันท์ และยั่งยืน ทั้งในมิติทางเศรษฐกิจ การเมือง และสังคม โดยมีรากฐานจากคุณค่าทางจริยธรรมที่หยั่งรากลึกในวัฒนธรรมไทย อันเป็นปัจจัยสำคัญ ที่จะช่วยให้สังคมไทยเผชิญและก้าวข้ามวิกฤตความเปลี่ยนแปลงได้อย่างมีเสถียรภาพ