การพัฒนากระบวนการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์วิถีพุทธในพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์โคราช

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ  ศึกษากระบวนการเรียนรู้วิถีวัฒนธรรมเชิงพุทธในพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์โคราช ออกแบบและจัดการพื้นที่เรียนรู้เชิงสร้างสรรค์วิถีพุทธในพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์โคราช และสร้างเครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์โคราช เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ พระสงฆ์ กลุ่มบุคคลในองค์กรภาครัฐ ผู้นำชุมชน ตัวแทนกลุ่มชาติพันธุ์โคราช ไทโคราช ไทกูย และไทยวน จำนวน 30 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก  วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการเรียนรู้วิถีวัฒนธรรมเชิงพุทธในพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์โคราช เกิดขึ้นจากการมีส่วนร่วมของกลุ่มชาติพันธุ์ วัด ชุมชน และภาคีเครือข่ายต่าง ๆ ซึ่งสะท้อนถึงการส่งต่อและธำรงรักษาวิถีชีวิตที่ผูกพันกับศาสนาพุทธ ศาสนาที่เป็นรากฐานสำคัญของสังคมชาวโคราช ผลของการอนุรักษ์และส่งเสริมวัฒนธรรมนี้ได้นำไปสู่แนวทางพัฒนาท้องถิ่น 2) ออกแบบและจัดการพื้นที่เรียนรู้เชิงสร้างสรรค์วิถีพุทธในพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์โคราช พื้นที่เรียนรู้เชิงสร้างสรรค์วิถีพุทธในชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ไทโคราช ออกแบบเพื่อส่งเสริมการผสมผสานระหว่างวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชนและพระพุทธศาสนา สร้างสรรค์กิจกรรมสอดคล้องกับเอกลักษณ์ท้องถิ่น เชื่อมโยงวัฒนธรรม ประเพณี หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ผ่านการเล่าขานนิทานพื้นบ้านที่สะท้อนคติธรรมและการประยุกต์ใช้ธรรมะในชีวิตประจำวัน 3) สร้างเครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาพื้นที่กลุ่มชาติพันธุ์โคราช การสร้างเครือข่ายระหว่างหลายภาคส่วนมีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยง ส่งเสริมการเรียนรู้ การรักษามรดกทางวัฒนธรรม โดยการพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ต้นแบบที่เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ หน่วยงานภาครัฐทำหน้าที่เป็นเสาหลักในการสนับสนุนทรัพยากร ความรู้ และการกำหนดนโยบาย