รูปแบบการวิจัยเพื่อเสริมสร้างปัญญาและคุณธรรมด้วยหลักพระพุทธศาสนา ของไทยและนานาชาติ

Main Article Content

ไพรัตน์ ฉิมหาด
วนิดา เหมือนจันทร์
พระสมุห์ธนภัทร ทิพย์วงษ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการวิจัยต่อการเสริมสร้างปัญญาและคุณธรรมด้วยหลักพระพุทธศาสนาของไทยและนานาชาติในปัจจุบัน 2) วิเคราะห์องค์ประกอบการวิจัยต่อการเสริมสร้างปัญญาและคุณธรรมด้วยหลักพระพุทธศาสนาของไทยและนานาชาติ และ 3) พัฒนาระบบงานบริหารการวิจัยต่อการเสริมสร้างปัญญาและคุณธรรมด้วยหลักพระพุทธศาสนาของไทยและนานาชาติ วิจัยเชิงคุณภาพร่วมกับเชิงปฏิบัติการ เครื่องมือเป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้บริหารระดับสูง ผู้บริหารวิทยาลัยสงฆ์ บัณฑิต ศิษย์เก่าและปัจจุบัน นักวิชาการ ผู้ทรงคุณวุฒิการวิจัยและการพัฒนา โดยเลือกแบบเจาะจง สนทนากลุ่มผู้บริหารมหาวิทยาลัย ผู้ทรงคุณพระพุทธศาสนาวิจัยและพัฒนา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงประเด็น เชิงเนื้อหาและการสังเกตการณ์กลุ่มบุคลากรและนิสิต ผลการวิจัยพบว่า 1) การแก้ปัญหาและความต้องการวิจัยต่อการเสริมสร้างปัญญาและคุณธรรม ต้องใช้กลยุทธิ์การบูรณาการข้ามศาสตร์และหลักธรรมกับชีวิตประจำวัน ร่วมกับโอกาสด้านกระแส AI และจริยธรรม วางตำแหน่งงานวิจัยให้เป็นผู้นำในการสร้างกรอบจริยธรรมดิจิทัล งานวิจัยสร้างยุทธศาสตร์ภาครัฐและสร้างอัตลักษณ์ให้โดดเด่น 2) องค์ประกอบการวิจัยมี 4 ด้าน คือ ด้านปรัชญาและหลักธรรมเน้นหลักไตรสิกขาเป็นเสมือนเข็มทิศของการวิจัย ด้านวิชาการ ขับเคลื่อนด้วยกลไกข้ามศาสตร์ทั้งครุศาสตร์และสังคมศาสตร์ ด้านบุคคลเน้นที่เป้าหมายที่จะพัฒนาทั้งหลักจริต 6 บัว 4 เหล่าและโยนิโสมนสิการมาร่วมพัฒนา และปัจจัยที่เอื้อต่อความสำเร็จมีหลักธรรมและสภาพแวดล้อมที่ส่งผลให้งานวิจัยประสบความสำเร็จและยั่งยืน และ 3) การประเมินผลการดำเนินการพัฒนาระบบงานบริหารการวิจัย คือ การบริหารจัดการงานวิจัย ระบบและกลไกการวิจัย รูปแบบการวิจัย สภาพปัญหาและความต้องการวิจัยและการเผยแพร่ การยอมรับและการนำผลงานวิจัยไปใช้ โดยมีค่าเฉลี่ย 4.78 4.71 4.48 4.44 4.36 ตามลำดับ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฉิมหาด ไ. ., เหมือนจันทร์ ว. ., & ทิพย์วงษ์ พ. . (2026). รูปแบบการวิจัยเพื่อเสริมสร้างปัญญาและคุณธรรมด้วยหลักพระพุทธศาสนา ของไทยและนานาชาติ. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(2), 210–223. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/10135
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2566). แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

ชวิศ จิตรวิจารณ์. (2560). ระบบนิเวศบัณฑิตศึกษากับการพัฒนาท้องถิ่น. วารสารราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 4(1), 35-56.

ณรงค์ โพธิ์พฤกษานันท์. (2550). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตร์.

ทิศนา แขมมณี. (2540). การวิจัยทางการศึกษา (Education Research). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นงนภัส กำเนิดดวง และ สรพงษ์ โสตถิวนิชย์วงศ์. (2568). รูปแบบการส่งเสริมสมรรถนะการปฏิบัติงานของพนักงานธุรการเชิงพุทธบูรณาการ. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 11(2), 512-524.

ผ่องพรรณ ตรัยมงคลกูล และ สุภาพ ฉัตราภรณ์. (2555). การออกแบบการวิจัย. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

พระครูนันทพลาภิรม (นวพล เพชรชู). (2567). วิเคราะห์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้วยหลักภาวนา 4. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 10(1), 129-142.

พระชัฏฐวีร์ อนาลโย (อนันตกลิ่น). (2566). วิธีเสริมสร้างศรัทธาและปัญญาด้วยการธุดงค์ธรรมยาตราเชิงพุทธบูรณาการของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 9(2), 182-193.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2551). รู้ไว้เสริมปัญญาและพัฒนาคน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร, สำนักพิมพ์ธรรมสภา.

พระอุทัย อติชาคโร (โพนกระโทก) และคณะ. (2567). การส่งเสริมการเข้าร่วมกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาของเยาวชนในอำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(2), 366-378.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2567). แผนพัฒนาความเป็นเลิศมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2567 - 2571). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วิยดา เหล่มตระกูล และคณะ. (2563). การวิจัยและพัฒนาแนวทางการหนุนเสริมทางวิชาการเพื่อพัฒนากระบวนการผลิตและพัฒนาครูโดยบูรณาการแนวคิดจิตตปญญาศึกษา ระบบพี่เลี้ยง และการวิจัยเป็นฐานของคณะครุศาสตร มหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 8(3), 566-580.

สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.). (2565). แผนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศ พ.ศ.2566-2570. กรุงเทพมหานคร: บริษัท วิชั่น พรีเพรส จำกัด.

สิน งามประโคน. (2567). การพัฒนาองค์ความรู้พื้นที่นวัตกรรมการเรียนรู้วิถีพุทธ. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์., 13(4), 323-336.

อรุณลักษณ์ วรินทรพันธุ์. (2565). การบริหารเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา สังกัดสำนักเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 7. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

P01. (10 ส.ค. 2568). งานวิจัยที่มีการเชื่อมโยงข้ามศาสตร์. (ผศ.ดร.ไพรัตน์ ฉิมหาด, ผู้สัมภาษณ์)

P02. (10 ส.ค. 2568). ปัญหาการทำวิจัยที่ส่งผลต่อองค์กร. (ผศ.ดร.ไพรัตน์ ฉิมหาด, ผู้สัมภาษณ์)

P17. (10 ส.ค. 2568). หลักธรรมสร้างคุณธรรมและจริยธรรมในมนุษย์. (ดร.วนิดา เหมือนจันทร์, ผู้สัมภาษณ์)

P18. (10 ส.ค. 2568). การบูรณาการข้ามศาสตร์. (ดร.), พระสมุห์ธนภัทร ธนภทฺโท (ทิพย์วงษ์, ผู้สัมภาษณ์)

P19. (10 ส.ค. 2568). หลักธรรมกับการพัฒนาสังคม. (ผศ.ดร.ไพรัตน์ ฉิมหาด, ผู้สัมภาษณ์)

P22. (10 ส.ค. 2568). หาหลักสมดุลของ AI. (ดร.วนิดา เหมือนจันทร์, ผู้สัมภาษณ์)

P28. (12 ส.ค. 2568). การประยุกต์ศาสตร์ทางพระพุทธศาสนา. (ดร.), พระสมุห์ธนภัทร ธนภทฺโท (ทิพย์วงษ์, ผู้สัมภาษณ์)