ปัญหาเกี่ยวกับสาเหตุตามกฎหมายที่ทำให้บุคคลพ้นจากภาวะผู้เยาว์และบรรลุนิติภาวะ

บทคัดย่อ

การบัญญัติกฎหมายเกี่ยวกับการจำกัดความสามารถของผู้เยาว์มีเจตนารมณ์เพื่อคุ้มครองตัวผู้เยาว์ รวมถึงทรัพย์สินของผู้เยาว์ แต่ด้วยยุคสมัยที่เปลี่ยนไป เห็นควรต้องพิจารณาถึงความเหมาะสมของสาเหตุการบรรลุนิติภาวะ เนื่องจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของประเทศไทยได้บัญญัติเรื่องเกณฑ์การบรรลุนิติภาวะของผู้เยาว์ออกเป็น 2 ประการ คือ กรณีที่ 1 เกณฑ์การบรรลุนิติภาวะโดยอายุ ซึ่งเกณฑ์อายุยี่สิบปีบริบูรณ์นั้น เริ่มใช้มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2466 โดยหากพิจารณาเปรียบเทียบกับบุคคลในยุคปัจจุบัน มีความแตกต่างกันโดยสิ้นเชิงทั้งในด้านพัฒนาการ เทคโนโลยี การติดต่อสื่อสาร และในมุมมองของกฎหมายต่างประเทศทั้งสาธารณรัฐฝรั่งเศส สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี สมาพันธรัฐสวิส และสหราชอาณาจักรอังกฤษ กำหนดเกณฑ์อายุของการบรรลุนิติภาวะของผู้เยาว์อยู่ที่สิบแปดปีบริบูรณ์ จึงเห็นสมควรแก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 19 ใหม่ว่า บุคคลย่อมพ้นจากภาวะผู้เยาว์และบรรลุนิติภาวะเมื่อมีอายุสิบแปดปีบริบูรณ์ ส่วนกรณีที่ 2 เกณฑ์การบรรลุนิติภาวะโดยการสมรส ตามที่ผู้เขียนนำเสนอไว้ในประเด็นที่ 1 ก็จะสอดรับกันว่า เมื่อคู่สมรสทั้งสองฝ่ายอายุครบสิบแปดปีบริบูรณ์ก็จะบรรลุนิติภาวะ ตามมาตรา 19 และสามารถทำการสมรสได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากบุคคล ตามมาตรา 1436 ส่วนกรณีที่คู่สมรสอายุไม่ถึงสิบแปดปีบริบูรณ์ก็สามารถทำการสมรสได้ภายใต้เงื่อนไขของกฎหมาย แต่จะไม่สามารถบรรลุนิติภาวะโดยการสมรส เพราะอาจมีการใช้วิธีการจดทะเบียนสมรสเป็นเครื่องมือให้ตนเองนั้นบรรลุนิติภาวะ จึงเสนอยกเลิกการบรรลุนิติภาวะโดยการสมรส ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 20