การปฏิรูปโปรเตสแตนต์: อำนาจการตีความทางศาสนากับการเปลี่ยนผ่านสู่โลกสมัยใหม่

Main Article Content

สุรดา กาลวิบูลย์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์การปฏิรูปโปรเตสแตนต์ผ่านมิติอำนาจการอธิบายคำสอนและกำหนดความเชื่อ ซึ่งแต่เดิมเป็นของศาสนจักร ผู้เขียนตั้งคำถามว่าอำนาจนี้เปลี่ยนไปอย่างไร และเกี่ยวข้องกับการเข้าสู่โลกสมัยใหม่ของยุโรปอย่างไร การศึกษาใช้เอกสารทางประวัติศาสตร์และงานวิชาการ วิเคราะห์การเคลื่อนไหวของมาร์ติน ลูเธอร์ ผ่านคำถามว่าใครมีสิทธิกำหนดความหมายของบาป การกลับใจ การอภัยบาป และความรอด ผลการศึกษาพบว่า ข้อโต้แย้งของลูเธอร์เริ่มจากการจำหน่ายใบไถ่บาป ก่อนขยายไปสู่การตั้งคำถามต่ออำนาจผูกขาดการตีความพระคัมภีร์ของศาสนจักรโรมันคาทอลิก ฝ่ายโปรเตสแตนต์ถือพระคัมภีร์เป็นหลักสูงสุดในการตรวจสอบคำสอน แต่ผู้อธิบายหลักนี้คือนักเทววิทยาและคริสตจักรโปรเตสแตนต์ ส่วนผู้รับรองว่าคำอธิบายใดมีผลบังคับคือรัฐดินแดน ความเปลี่ยนแปลงนี้สัมพันธ์กับยุโรปสมัยใหม่ตอนต้นสามด้าน ได้แก่ รัฐดินแดนมีบทบาทมากขึ้นในการกำหนดศาสนาและจัดระเบียบสังคม การแปลพระคัมภีร์เป็นภาษาท้องถิ่นรวมถึงแท่นพิมพ์ช่วยส่งเสริมการอ่านและการตรวจสอบตัวบท อีกทั้งการเกิดคริสตจักรหลายกลุ่มทำให้เกิดความหลากหลาย และนำไปสู่ความขัดแย้งและสงครามศาสนา แต่ในระยะยาวได้ผลักดันให้เกิดการแสวงหากรอบการอยู่ร่วมกัน การปฏิรูปโปรเตสแตนต์จึงเป็นเงื่อนไขหนึ่งที่ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างศาสนา รัฐ ความรู้ และผู้ศรัทธาเปลี่ยนแปลงไป พร้อมกับการเข้าสู่โลกสมัยใหม่ตอนต้นของยุโรป การปฏิรูปจึงไม่ได้ทำให้อำนาจทางศาสนาหมดไป อำนาจบางส่วนถ่ายไปยังคริสตจักรโปรเตสแตนต์ บางส่วนไปผูกกับรัฐดินแดน ผู้เขียนเสนอให้ศึกษาเปรียบเทียบกับพุทธศาสนาในสังคมไทย และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเทคโนโลยีการสื่อสารกับอำนาจการตีความ เทียบกรณีแท่นพิมพ์กับสื่อสังคมออนไลน์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กาลวิบูลย์ ส. (2026). การปฏิรูปโปรเตสแตนต์: อำนาจการตีความทางศาสนากับการเปลี่ยนผ่านสู่โลกสมัยใหม่. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 9(8), 375–384. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JSSD/article/view/11780
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

สุรพศ ทวีศักดิ์. (2563). การปฏิรูปพระพุทธศาสนาในสมัยรัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5: การกำหนดกรอบคุณค่าและแนวทางปฏิรูปพระพุทธศาสนาในสังคมไทย: รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. Chula DigiVerse, Chulalongkorn University Intellectual Repository. เรียกใช้เมื่อ 25 มิถุนายน 2569 จาก https://cuir2.car.chula.ac.th/bitstream/123456789/83520/1/Surapot_Ta_Res_2563.pdf

DK. (2013). The religions book. London: DK.

Encyclopaedia Britannica. (2024a). Diet of Speyer. Retrieved June 14, 2026, from https://www.britannica.com/event/Diets-of-Speyer

Encyclopaedia Britannica. (2024b). Germany: Reformation, Counter - Reformation, princes. Retrieved July 10, 2026, from https://www.britannica.com/place/Germany/Religion-and-politics-1555-1618

Fastiggi, R. (2020). The contributions of the Council of Trent to the Catholic Reformation. Perichoresis, 18(6), 3-20.

History.com Editors. (2026). Middle Ages. HISTORY. Retrieved August 18, 2026, from https://www.history.com/articles/middle-ages

Luther, M. (1517). The ninety - five theses. Internet History Sourcebooks Project, Fordham University. Retrieved June 12, 2026, from https://sourcebooks.fordham.edu/source/luther95.asp

McGrath, A. E. (2021). Reformation thought: An introduction. (5th ed.). Chichester: Wiley - Blackwell.

Ocker, C. (2018). Luther, conflict, and Christendom: Reformation Europe and Christianity in the West. Cambridge University Press. Cambridge city: Cambridge University Press.

Pettegree, A. (2017). Print and the Reformation: A drama in three acts. Church History, 86(4), 980-997.

Ptaszyński, M. & Schunka, A. (2024). A landscape of toleration: Central Europe in the early modern era. History Compass, 22(12), e70003. https://doi.org/10.1111/hic3.70003.

Wilson, P. H. (2008). The causes of the Thirty Years War 1618-48. The English Historical Review, 123(502), 554-586.