AI กับการให้คำปรึกษานิติกรรมสัญญา: กรณีศึกษา กฎหมายไทยเปรียบเทียบกรอบกฎหมาย AI ในสหภาพยุโรป

บทคัดย่อ

          บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อมุ่งศึกษากรอบกฎหมายไทยที่มีอยู่ในปัจจุบันในเรื่องที่เกี่ยวกับ AI และการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการจัดทำนิติกรรมสัญญาโดยทำการเปรียบเทียบแนวทางการกำกับดูแลกับกรอบกฎหมาย EU AI Act ของสหภาพยุโรป เนื่องจากในปัจจุบัน AI ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในด้านต่างๆมากมาย รวมไปถึงด้านกฎหมายด้วย ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและความรวดเร็วในการทำงานได้ แต่อย่างไรก็ตาม AI ก็ได้ทำให้เกิดช่องว่างเกี่ยวกับสถานะทางกฎหมายและความรับผิดด้วยเช่นกัน หากเกิดความผิดพลาดในการให้คำปรึกษาทางกฎหมาย ผลการศึกษาพบว่า กฎหมายไทยยังไม่เพียงพอและไม่มีกฎหมายที่รองรับเฉพาะเจาะจง สำหรับในกรณีการใช้ AI ในการให้คำปรึกษาด้านกฎหมายหรือร่างนิติกรรมสัญญา เนื่องจากกฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบันขาดบทบัญญัติเฉพาะที่กำหนดขอบเขตความรับผิดไว้อย่างชัดเจน ซึ่งต่างจากสหภาพยุโรปที่มีกฎหมายเฉพาะและใช้แนวทาง “อิงตามความเสี่ยง” (Risk-based approach) ที่มีกระบวนการชัดเจน จากการศึกษาผู้เขียนเห็นด้วยที่ประเทศไทยกำลังจะออกกฎหมายเฉพาะว่าด้วยการกำกับดูแล AI โดยใช้แนวคิด “risk-based” ตามแนวทางของสหภาพยุโรป และขอเสนอแนะว่าให้เร่งดำเนินการ และกำหนดให้ AI ที่ให้คำปรึกษาด้านกฎหมาย โดยเฉพาะด้านนิติกรรมสัญญาเป็น AI ที่มีความเสี่ยงสูง เพื่อให้เกิดการกำหนดความรับผิดที่ชัดเจน โปร่งใส และเป็นธรรมในกระบวนการตามกฎหมาย