ศึกษาวิเคราะห์คุณสมบัติของคนดีในสัปปุริสสูตร

Phra Nguyen Dinh Ngoc Bao; พระมหายงยุทธ  ธีรธมฺโม

ผู้แต่ง

Phra Nguyen Dinh Ngoc Bao มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระมหายงยุทธ ธีรธมฺโม คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

สัปปุริสธรรม, คุณสมบัติ, คนดี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) ศึกษาโครงสร้างและสาระสำคัญของสัปปุริสสูตรในพระไตรปิฎก 2) ศึกษาคุณสมบัติของคนดีในสัปปุริสสูตร 3) วิเคราะห์คุณสมบัติของคนดีในสัปปุริสสูตร เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร ที่ผู้วิจัยได้ทำการศึกษาค้นคว้าจากแหล่งข้อมูล คือ พระไตรปิฎก อรรถกถา หนังสือและงานวิทยานิพนธ์ที่มีความเกี่ยวข้องกับพระสูตรนี้

ผลการวิจัยพบว่า

1) โครงสร้างและสาระสำคัญของสัปปุริสสูตรในพระไตรปิฎกนี้ เป็นพระสูตรที่ปรากฏอยู่ในคัมภีร์พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกายอุปริปัณณาสก์ เล่มที่ 14 ในอนุปทวรรค สัปปุริสสูตรเป็นพระสูตรที่ 3 ของวรรคนี้ว่าด้วยพระพุทธเจ้าตรัสแสดงทั้งธรรมะของคนดีและธรรมะของคนชั่ว หรือสัปปุริสธรรมและอสัปปุริสธรรม ทรงแสดงธรรมเรื่องนี้แก่ภิกษุทั้งหลาย อยู่ที่พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐีเขตพระนครสาวัตถี

2) คุณสมบัติของคนดีในสัปปุริสสูตรมี 7 ประการ คือ (1)ธัมมัญญุตา รู้จักธรรม (2)อัตถัญญุตา รู้จักอรรถ (3)อัตตัญญุตา รู้จักตน (4)มัตตัญญุตา รู้จักประมาณ (5)กาลัญญุตา รู้กาลเวลา (6)ปริสัญญุตา รู้จักชุมชน (7)ปุคคลัญญุตา รู้จักบุคคล ซึ่งเป็นคุณสมบัติของสัตบุรุษหรือคนดี สามารถช่วยให้บุคคลดำเนินชีวิตที่ดีงามและไปสู่สันติสุข เป็นแนวทางในการพัฒนาจิตใจและคุณธรรมของตนเอง

3) วิเคราะห์คุณสมบัติของคนดีในสัปปุริสสูตรเห็นได้ว่า การฝึกฝนและพัฒนาตนให้เป็นคนดีหรือพัฒนาตนให้เป็นสัตบุรุษ ต้องพัฒนาตนตามหลักไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา เพื่อดำเนินชีวิตอย่างบริสุทธิ์ มีเป้าหมายที่ชัดเจนและพัฒนาจิตใจให้สูงขึ้น ช่วยให้เกิดความสงบภายในความเข้าใจในสัจธรรมและความหลุดพ้น เพื่อกำจัดกิเลสและตัณหาที่ครอบงำจิตใจ เพื่อให้จิตใจหลุดพ้นจากความยึดติดทั้งหลาย ซึ่งเป็นคุณสมบัติของสัตบุรุษหรือคนดีอย่างแท้จริง

เอกสารอ้างอิง

Amphon Wongsopha. (2012). A study of the Sappurisadhamma principles in Buddhism (Doctoral dissertation, Doctor of Philosophy Program in Buddhist Studies, Graduate School, Mahachulalongkornrajavidyalaya University).

Mahachulalongkornrajavidyalaya. (1996). Thai Tipiṭaka: Mahachulalongkornrajavidyalaya edition. Bangkok, Thailand: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing Press.

Mahachulalongkornrajavidyalaya. (2017). Thai Atthakathā (Commentaries): Mahachulalongkornrajavidyalaya edition. Bangkok, Thailand: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing Press.

Montri Theerathamphiphat. (1997). Ethics and leadership: A study of Thai university scholars’ perspectives toward political leaders (Master’s thesis, Master of Arts Program in Thai Language, Graduate School, Mahidol University).

Phra Brahmagunabhorn (Phra Prayut Payutto). (2014). Dictionary of Buddhism: Compendium of Buddhist doctrines (27th ed.). Phra Nakhon Si Ayutthaya, Thailand: Mahachulalongkorn rajavidyalaya University Press.

Phra Brahmagunabhorn (Phra Prayut Payutto). (2018). Dictionary of Buddhism: Compendium of Buddhist terminology (31st ed.). Bangkok, Thailand: Sahadhammika Printing Co., Ltd.

Thaweesak Sukkamon. (2018). The application of Sappurisadhamma principles in the integrated administration of Pa Nai Subdistrict Municipality, Phrao District, Chiang Mai Province. Journal of Buddhist Studies, Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Chiang Mai Campus, 9(1), 72–73.